-
Goed Gevoel - Logo
gezondheid/psycho
Goed Gevoel
Goed Gevoel
Goed Gevoel

7 pijntjes die je maar beter niet negeert

Ergens pijn? Meestal ligt de verklaring voor de hand en verdwijnt dat vervelende gevoel wel vanzelf. Maar soms ben je maar beter voorzichtig: sommige op het eerste gezicht triviale klachten kúnnen een signaal zijn dat er iets fout loopt in je lichaam. Deze zeven pijntjes negeer je dus maar beter niet, zeker als ze je blijven achtervolgen.

1. Een hese stem

Natuurlijk vind je het niet erg om 's ochtends wakker te worden en te klinken als Demi Moore. Meestal ben je gewoon verkouden of heb je wat te enthousiast meegebruld op dat concert, en verdwijnt die hese stem - en de ontsteking die ze heeft veroorzaakt - na een paar dagen vanzelf. Ook roken kan heesheid in de hand werken: te veel roken doet je stembanden zwellen, waardoor ze niet meer mooi tegen elkaar aansluiten en alleen nog maar geknars of gefluister kunnen produceren. Ben je na twee weken nog altijd schor, dan kan er meer aan de hand zijn. Mogelijk hebben er zich op je stembanden goedaardige stembandknobbeltjes ontwikkeld die het spreken bemoeilijken. Dat kan gebeuren als je de gewoonte hebt je stem niet goed te gebruiken: je kucht of schraapt je keel bijvoorbeeld veel, of zingt vaak op een voor jou té hoge toon. Logopedie kan een oplossing zijn, en als dat niet helpt, kan je de knobbeltjes altijd operatief laten verwijderen.
Heesheid wordt als symptoom ook wel eens in verband gebracht met keelkanker. Maak je daar niet te veel zorgen over, want keelkanker blijft een vrij zeldzame aandoening die vooral voorkomt bij oudere, rokende mannen.

2. Ongemak in de bovenbuik

Oprispingen, misselijkheid en een opgezet gevoel boven in je buik na een zware of wat te vette maaltijd? Dan heb je je wellicht een indigestie gegeten. Niets om trots op te zijn, maar het overkomt iedereen wel eens. Wanneer je bovenop dat overladen maaggevoel ook pijn hebt, is mogelijk je galblaas de boosdoener. Hoe vetter de hap, hoe intenser je galblaas samentrekt. Dat doet ze om meer galvocht in je dunne darm te laten vloeien en zo de vertering te bevorderen. Zitten er galsteentjes in de weg - brokjes calcium en cholesterolkristallen - dan gaan de spieren van je galblaas verkrampen en ontstaat een acute, vaak heel hevige pijn. Soms blijft het niet bij pijn in de bovenbuik, maar straalt de pijn ook uit naar je schouders of zelfs je rug. Waarom galstenen ontstaan, blijft onduidelijk. Wel komen ze voornamelijk voor tussen je 30ste en 55ste, en hebben vrouwen er twee keer zo vaak last van als mannen, vooral tijdens een zwangerschap. Onder invloed van zwangerschapshormonen trekt de galblaas namelijk onvoldoende samen.
Negeer je de pijn, dan wordt ze op de duur alleen maar erger. Met een echografie van de bovenbuik kan je arts vaststellen of je galstenen hebt, en waar ze zich precies bevinden. Spelen ze je heel erg parten, dan laat je ze best zo snel mogelijk verwijderen, al dan niet samen met je galblaas. Zonder kan je prima leven, je gal stroomt direct van je lever naar je darmen.
Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen. Hoewel de echte oorzaak voor het ontstaan van galstenen nog niet bekend is, zijn er een paar risicofactoren, zoals overgewicht en diabetes. Vooral voedingsvezels lijken een beschermende werking te hebben: uit een recente studie blijkt dat je met vijf gram extra vezels per dag, je risico op galstenen met tien procent doet dalen. Zet dus veel fruit, groenten, volkorenproducten en peulvruchten op het menu.

3. Pijnlijk tandvlees

Pijn aan je tandvlees? Blijf er niet mee lopen, want de kans zit erin dat je paradontitis hebt, een bacteriële infectieziekte aan je tandvlees en het bot dat je tanden en kiezen omgeeft. Dé boosdoener bij paradontitis is plak, die kleverige witte laag die zich op je tanden en kiezen afzet. Poets je de plak niet goed genoeg weg, dan kan ze zich verspreiden en uitbreiden onder je tandvlees. Daar kan na verloop van tijd een pijnlijke ontsteking ontstaan. Laat je betijen, dan vormen er zich op de duur 'pockets' (ruimte tussen tanden en vlees) in je mond en gaan je tanden los staan of zelfs uitvallen. Geen prettig vooruitzicht, maar gelukkig valt er heel wat aan te doen. Goed poetsen (bij voorkeur met een elektrische tandenborstel) bijvoorbeeld, de ruimte tussen je tanden en kiezen dagelijks schoonmaken met flosdraad, en twee keer per jaar bij je tandarts langsgaan voor een duchtige reinigingsbeurt. Paradontitis is weliswaar niet altijd een teken van een gebrekkige mondhygiëne: uit onderzoek is gebleken dat sommige mensen er een genetische aanleg voor hebben. Hoewel ze hun tanden prima verzorgen, krijgen ze toch zes keer vaker paradontitis dan andere mensen. Daarnaast zijn er hormonale invloeden. Tijdens de zwangerschap bijvoorbeeld heb je meer kans op tandvleesaandoeningen dan anders.

4. Een zeurende pijn rond je navel

Onze appendix - een aanhangsel van de blindedarm - dient eigenlijk nergens voor maar hij kan wel, zomaar zonder reden, ontstoken geraken. Soms verloopt die ontsteking geleidelijk en bezorgt ze je een zeurende pijn rond je navel, in andere gevallen slaat de pijn ineens meedogenloos toe, trekt ze naar je rechteronderbuik en krijg je koorts. Meestal heb je ook geen eetlust en voel je je misselijk. Blijf je te lang met een onbehandelde appendicitis rondlopen, dan kan er een opening in de wand van je appendix ontstaan (perforatie), waardoor je darminhoud in je bloed of buik terecht komt. Dat kan in het ergste geval leiden tot een buikvliesontsteking of een bloedvergiftiging, of tot ontstekingen aan je eileiders of eierstokken. Wacht dus niet en raadpleeg onmiddellijk je arts als de eerste symptomen opduiken.

5. Een brandende buik

Krampen midden in je bovenbuik, tussen je borstbeen en je navel? Misschien heb je wel razende honger of speelt stress je parten, maar als de krampen regelmatig terugkeren, kunnen ze ook wijzen op een maagzweer. Niets uitzonderlijks, want ongeveer één op de tien Belgen krijgt er ooit mee te maken. In het medisch jargon spreekt men van een 'gastro-duodenale zweer', omdat ze niet alleen voorkomt in de maag maar vooral ook in de twaalfvingerige darm, het eerste gedeelte van de dunne darm aan de uitgang van de maag. In tegenstelling tot wat dokters vroeger dachten, krijg je geen maagzweren van files, bazen of schoonmoeders, maar van de bacterie helicobacter pylori. Althans in zowat acht op de tien gevallen. Naar schatting de helft van de wereldbevolking draagt de bacterie in zich. Gelukkig ontwikkelt niet iedereen die drager is van de bacterie ook een maagzweer. Wellicht spelen allerlei uitlokkende factoren een rol, zoals roken en alcohol. Tweede grote oorzaak van maagzweren is het langdurig gebruik van bepaalde geneesmiddelen, zoals aspirine of pijnstillers met ontstekingsremmende eigenschappen. Die kunnen het maagslijmvlies beschadigen, met onder andere maagzweren als mogelijk gevolg.
Vroeger was opereren de enige mogelijkheid om van een maagzweer af te komen, maar tegenwoordig hoeft het niet meer zo drastisch. Meestal helpen maagzuurremmende medicijnen of (als de helicobacter pylori de boosdoener is) antibiotica. Ook cranberrysap lijkt preventief te helpen, tonen studies aan: als je elke dag een groot glas drinkt, kan de bacterie zich minder makkelijk in je maagslijmvlies nestelen en daar een ontsteking veroorzaken. Blijf niet te lang rondlopen met maagklachten. Een onbehandelde maagzweer kan in het slechtste geval leiden tot een maagperforatie: de maagzweer wordt dan zo diep dat ze zelfs de buitenwand van de maag of twaalfvingerige darm bereikt en daarin een gat maakt. Dat kan resulteren in een zeer pijnlijke - en mogelijk zelfs levensbedreigende - buikvliesontsteking. In zeldzame gevallen kan een maagzweer een teken zijn van maagkanker.

6. Gerommel in de onderbuik

Elke vrouw heeft wel eens last van de zogenaamde Mittelschmertz, die typische pijn in de onderbuik in het midden van de menstruele cyclus (dag 14) tijdens de eisprong. Steken zulke krampen élke maand of vaker de kop op, dan kan dat wijzen op endometriose, de aanwezigheid van baarmoederslijmvlies op plaatsen buiten de baarmoeder. Als de pijn verder toeneemt bij de menstruatie, bij seks of bij het inbrengen van een tampon, dan zijn er mogelijk al zenuwvezels in de endometriosehaard ingegroeid. Vreemd genoeg is pijn niet altijd een symptoom van endometriose. Vrouwen met ernstige endometriose kunnen volledig klachtenvrij zijn, terwijl vrouwen met een lichte vorm heel erge pijn kunnen hebben. Stelt je gynaecoloog endometriose bij je vast, ga dan niet meteen panikeren: endometriose is geen kanker maar een goedaardige gynaecologische aandoening, zoals myomen ('vleesbomen' in de volksmond) en cysten. Waarom de ene vrouw het wel krijgt en de andere niet, hangt af van verschillende factoren. Erfelijkheid speelt een rol, maar ook de hevigheid en de duur van je menstruatie (hoe meer of hoe vroeger je menstrueert, hoe groter je kans op endometriose), je leeftijd (endometriose komt bijna alleen voor in de vruchtbare fase van je leven) en je gewicht (hoe meer je weegt, hoe hoger de kans op endometriose). Ga zeker bij de gynaecoloog langs voor een check-up als je endometriose vermoedt, want de aandoening kan ook andere organen aantasten en je in het slechtste geval onvruchtbaar maken. Met een laparoscopie (ingreep via de navel) kan je arts met zekerheid vaststellen of je al dan niet endometriose hebt. Tijdens deze ingreep is het mogelijk de haard(en) chirurgisch te verwijderen, zodat je pijn meteen vermindert en je vruchtbaarheid verbetert. Ook hormonale medicatie kan in veel gevallen helpen.

7. Een zere keel

Je keel voelt branderig aan, je hebt moeite met slikken, je voelt je moe en ziek. Als die symptomen opduiken, heb je hoogstwaarschijnlijk een keelontsteking te pakken. Veel rusten, heel warme (of net heel koude) drankjes drinken, en eventueel een pijnstiller slikken is dan de boodschap. Maar soms kondigt een zere keel ook iets ernstigers aan. Onderzoekers van de Amerikaanse Rochester universiteit stelden vast dat vrouwen die op het punt staan een hartaanval te krijgen, die twaalf keer vaker dan mannen (ook) in hun keel voelen aankomen. De keelpijn voelt dan wel helemaal anders dan bij een infectie. Patiënten omschrijven ze dikwijls als een kramp in de borst die uitstraalt naar de keelholte. Geen paniek: niet-rokende vrouwen jonger dan 50 krijgen zelden een hartinfarct. Dat komt wellicht omdat de natuurlijke vrouwelijke hormonen tot aan de menopauze de hartslagaders beschermen tegen aderverkalking. Na de overgang neemt het risico duidelijk toe. Meer nog: op hogere leeftijd overlijden er meer vrouwen dan mannen aan een hartaanval. Onder meer omdat bij vrouwen een infarct anders verloopt dan bij mannen en veel artsen de 'typisch vrouwelijke' - en veel subtielere - symptomen niet of te laat herkennen. Zo uiten hartklachten bij vrouwen zich vaak door ongewoon hevige vermoeidheid, ernstige slaapproblemen en kortademigheid, terwijl mannen vooral klagen over de bekende 'olifant op de borstkas', misselijkheid en zweten. Wees dus alert als je plots minder fysieke inspanningen aankan, zonder daarom meteen in paniek naar het ziekenhuis te rennen. En wees lief voor je hart: stop met roken, hou je gewicht op het juiste peil, eet gezond en beweeg.

Door Caroline De Ruyck mmv Walter Van Mieghem (hoofd cardiologie ZOL Genk), Evert Hamans (NKO-arts UZ Antwerpen), Stefaan Hanson (tandarts en woordvoerder Verbond der Belgische Tandartsen), Vincent De Wilde (gastro-enteroloog AZ Sint-Jan Brugge) en Thomas D'Hooghe (gynaecoloog en hoofd van het Fertiliteitscentrum UZ Leuven).
Goed Gevoel, mei 2008

01/06/08 01u02
mailIcon print | | Meer bookmarks |

Deel jouw mening

met alle Goed Gevoel-lezeressen

 

Alles over