-
Goed Gevoel - Logo
gezondheid/psycho
Goed Gevoel
Goed Gevoel
Goed Gevoel

Houdt het bevallingsverlof vrouwen professioneel tegen?

© Thinkstock.

Er lijkt een verband te bestaan tussen aantal weken bevallingsverlof en het aantal vrouwen dat doorstroomt naar een topfunctie. Hoe langer vrouwen mogen thuisblijven voor de kinderen, hoe minder ver ze geraken op het werk. Werkgevers geven steeds vaker toe geen vruchtbare vrouwen aan te nemen 'omdat ze de investering niet waard zijn'. Moeders zelf zijn niet zonder schuld: sommigen buiten de systemen uit om zelf maximaal betaald te krijgen voor minimaal werk, met zware gevolgen voor zowel werkgever als collega's.

Op dit moment is de algemene teneur dat vrouwen meer tijd moeten krijgen om door te brengen met hun baby na de bevalling. Het ouderschapsverlof is opgetrokken tot 4 maanden, er gaan stemmen op om het bevallingsverlof op Europees niveau gelijk te trekken tot 18 weken en vrouwen worden rond de oren geslagen worden met wat allemaal 'moet' voor baby, zoals zes maanden borstvoeding, wat niet evident is als je na drie maanden terug moet werken.

In die tijden is het controversieel om naar voren te brengen dat te veel bevallingsverlof de professionele positie van vrouwen beïnvloedt.

Duitsland en Zweden
Op het eerste zicht is er niets aan de hand, en de voorbeeldlanden zijn altijd Duitsland en Zweden. Officieel kent Duitsland maar 14 weken bevallingsverlof (6 weken voor, 8 weken na) toe aan vrouwen, maar in de praktijk is het langer. Veel vrouwen mogen niet meer werken zodra ze zwanger zijn omwille van de risico's, en de Duitse regering biedt nu ook een jaar ouderschapsverlof aan (met premie) en keurde in juni 2012 een wetsvoorstel goed waarbij gezinnen 100 à 150 euro krijgen om hun kind niet naar de crèche te sturen.

De toestand in Zweden is anders: daar gelden 480 bevallingsverlofdagen, 60 exclusief voor de papa, 60 exclusief voor mama, en de rest valt onderling te verdelen. In werkelijkheid nemen vrouwen de meerderheid van de dagen op. Mannen pakken gemiddeld 'maar' 20 procent van de hen toegewezen dagen.

Zweden kent een van de hoogste tewerkstellingsgraden voor vrouwen en ook met de loonkloof valt het mee - maar deze cijfers verbergen een andere harde waarheid: dat Zweedse vrouwen vooral lageinkomensjobs uitoefenen, en procentueel minder vaak doorstromen naar topfuncties in vergelijking met Australië  of zelfs de Verenigde Staten.

Onbetaald verlof in de States
Zeker dat laatste land geldt niet bepaald als voorbeeldland voor jonge moeders: ze hebben recht op 12 weken bevallingsverlof, weliswaar onbetaald. Gevolg: vele vrouwen keren gewoonweg niet terug naar de werkplaats. Doen ze dat toch, dan riskeren ze alsnog ontslagen te worden 'omdat hun concentratie niet meer is wat het geweest is'.

Het overkwam Sylvia Ann Hewlett: na haar eerste bevalling nam ze tien dagen, toen ze haar tweeling verloor tijdens de zevende maand zwangerschap werd ze op straat gezet.

Nu strijdt de moeder van voor betere voorwaarden voor bevallingsverlof.  "Ik begon eraan in de volle overtuiging dat ik streed voor het goede", legt ze uit. Een standpunt dat ze moest bijstellen na het bestuderen van het Duitse systeem.

"Werkgevers gaven er openlijk toe jonge vrouwen liever niet aan te nemen. Hun redenering? Als ze twee kinderen krijgt, zijn we haar zes jaar kwijt."

Seksisme en discriminatie
Het is illegaal om vrouwen niet aan te nemen omdat ze zwanger zijn of kinderen willen, noch om ze te ontslagen tijdens de zwangerschap. Een man een job geven net omdat hij een man is, geldt als seksisme. Maar onder het mom van 'hij was de betere kandidaat' is er meestal geen poot om op te staan.

Standpunt werkgevers
 "Je wordt verondersteld om ze op te leiden, er in te investeren en vervolgens verdwijnen ze om voor baby's te gaan zorgen. Je moet dan ook investeren in een vervanger, als je er al een kan vinden. En omdat je nu eenmaal niet mag vragen of en wanneer ze een gezin wil starten, is een vrouwelijke kandidate voor ons nooit echt een optie", zegt een departementshoofd van een bank in de Londense City.

Het zijn niet alleen mannelijke werkgevers die zo redeneren, van vrouwelijke bazen moeten collegavrouwen ook al niet op veel sympathie rekenen. "Jonge vrouwen hebben geen plaats in mijn bedrijf: ze zorgen voor meer problemen dan ze waard zijn", beaamde een Britse vrouwelijke topmanager.

Dat vele vrouwen heus wel weer en met plezier terugkomen, wordt gemakshalve vergeten.  Het is deels de reden dat moederschap wordt uitgesteld: vrouwen werken toe naar een functie waar ze voldoende tevredenheid en uitdaging uithalen, voor ze een bedrijf tijdelijk durven verlaten voor hun kinderwens.

Dat blijkt uit de rust die vrouwen in topposities zichzelf gunnen: quasi niks. De kersverse CEO van Yahoo, zes maand zwanger op dit moment, verklaarde  al maar twee weken bevallingsrust te zullen nemen. Iets wat de Franse minister van Justitie (Rachida Dati) nog straffer deed: na 5 dagen was ze terug op het appel. Of de Britse zakenvrouw Karren Brady: na drie dagen was ze weer aan het werk. Het lijkt niet mogelijk om een hoge functie te combineren met veel bevallingsrust.

Glazen plafond
Het glazen plafond wordt zo deels in stand gehouden door het bevallingsverlof. Vrouwen krijgen geen goede functies aangeboden 'omdat ze verdwjinen om voor hun kind zorgen', en vrouwen die toch doorstoten, nemen bjina geen bevallingsverlof. De werkgevers verdienen deel van de schuld, maar niet allemaal, zo wordt geargumenteerd.

"Vrouwen behandelen de moederschapsmaatregelen niet als hardbevochten veiligheidsnetten, maar als een manier om te profiteren van werkgevers en collega's." Door de verschillende verloven te combineren en enkel de wettelijk benodigde periodes te werken om recht te hebben op een volledige uitkering, maken vrouwen misbruik van het systeem.

Kloof
De tijd thuis zorgt er ook voor dat je achterop raakt op het werk, en het spreekt voor zich dat hoe langer deze periode duurt, hoe meer je gemist hebt en moet inhalen. Bijkomend effect: hoe langer je thuis zit, hoe moeilijker het is om terug te keren en je leven weer om te gooien.
Hewlett is er nog altijd van overtuigd dat meer Amerikaanse vrouwen zouden werken als ze iets van betaald bevallinsgverlof zouden krijgen. Want het probleem is niet het bevallinsgverlof op zich, maar de duur ervan. Het komt er dus op aan om een goed evenwicht te vinden tussen het aantal weken bevallingsverlof en de werkplaats.


Hoeveel bevallinsgverlof is dan veilig?  Maximaal zes maanden, blijkt uit het onderzoek van de Amerikaanse. Dat heeft quasi geen effect op  wat een vrouw toekomstig kan verdienen. Wie twee jaar wegblijft, verdient uiteindelijk 18 procent minder, na 3 jaar is dat al 28 procent.
"Er moet een lijn getrokken worden tussen wat redelijk is en wat niet. Te veel vrouwen missen kansen hierdoor."

Belgische vrouwen zijn veilig
België zit voorlopig in de veilige zone: het bevallingsverlof bestaat uit 15 weken, waarvan maximaal 6 weken en minimaal 1 week voor de bevalling, en minimaal 11 weken en maximaal 14 weken na de bevalling. De verlofperiode is doorbetaald, maar niet voor 100 procent. Vaders krijgen 10 dagen, wel 100 procent doorbetaald. Ongeveer 80 procent van de vaders neemt die dagen ook helemaal op.

"Te weinig" klinkt het, en er gaan stemmen op om dit uit te breiden tot 18, 20 of zelfs 24 weken. Anderzijds kent België ook ouderschapsverlof toe (maximaal 4 maanden) en zijn er nog systemen als loopbaanonderbreking. Werkgeversorganisaties zijn dan ook gekant tegen extra bevallingsverlof. Af en toe klinkt het dat maatregelen om de combinatie werk en gezin over de hele loopbaan haalbaar te houden, nuttiger zuoden zijn.

Wie werkt?
Ongeveer zes op tien vrouwen blijft voltijds werken, de rest schakelt over op parttime of blijft thuis. Bji drie of meer kinderen zakt de voltijdse tewerkstelling naar 45 procent. De meeste vrouwen willen werken en genieten van de combinatie van beide rollen, ook al is het hectisch en stresserend.

Met vrouwelijke topmanagers is het in België niet fantastisch gesteld: 10 à 15 procent. Om dat percentage op te drijven, heeft de regering quota ingevoerd: tegen 2017 moet een derde van de topmanagers vrouw zijn of er volgen sancties.

Die vrouwen moeten natuurlijk wel voor handen zijn in de organisatie, en dat wordt moeilijker naarmate vrouwen systematisch minder worden weerhouden voor een job met doorgroeimogelijkheden of als vrouwen er voor kiezen lang thuis te blijven, en zichzelf zo beperken om door te groeien.



Bekijk hier een overzicht van de bevallingsverlofsystemen in verschillende landen.

(Door: Elke De Pourcq)
Van links naar rechts: Yahoo CEO Marissa Mayer, de ex-Frans minister van Justitie Rachina Dati en zakenvrouw Karren Brady.
© Thinkstock
19/07/12 15u57
mailIcon print | | Meer bookmarks |

Deel jouw mening

met alle Goed Gevoel-lezeressen