-
Goed Gevoel - Logo
gezondheid/psycho
Goed Gevoel

Survival voor spitsuurvrouwen

© thinkstock.

Ben je voortdurend aan het multitasken? Is brandjes blussen je specialiteit? Lijkt je leven een langgerekt spitsuur? Dan is 'Het handboek voor de spitsuurvrouw' van life- en businesscoach Sara Van Wesenbeeck beslist iets voor jou. Wij geven je alvast een voorsmaakje.

Antwoord jij steevast 'Druk, druk, druk' als iemand je vraagt hoe het met je gaat? Dan ben je geen uitzondering. 'Druk is een modewoord geworden', zegt life- en businesscoach Sara Van Wesenbeeck. 'Het bewijst dat jouw leven interessant is. Iedereen heeft het druk - op het werk, met het huishouden, het kroost en sociale activiteiten - of doet alsof, dus blijf ook jij lustig verder doen. Maar wat levert het je op als je 's avonds nog net de energie vindt om uitgeteld in de zetel te ploffen? In plaats van je iedere dag opnieuw in die ratrace te storten, kan je er ook voor kiezen om het anders aan te pakken.' In haar nieuwste boek 'Het handboek voor de spitsuurvrouw' reikt ze je nuttige en haalbare strategieën aan om je leven vlotter te organiseren en weer rust en evenwicht te vinden.

Gekneld tussen rollen
Hoewel het lijkt alsof het leven nu veel drukker is dan vroeger, hebben we tegenwoordig meer vrije tijd dan vijftig jaar geleden. Uit het nationale tijdsbestedingsonderzoek blijkt namelijk dat we vandaag gemiddeld twaalf uur per week minder werken dan toen. Heel wat van de drukte die we ervaren, speelt zich dus af in onze vrije uurtjes. Het aanbod van mogelijke activiteiten is enorm, waardoor we het gevoel krijgen dat we dingen missen en te weinig tijd hebben. Dit gezegd zijnde liggen de kaarten voor gezinnen enigszins anders. Een gezin met tweeverdieners is niet minder, maar net meer gaan werken. Vooral vrouwen voelen zich daardoor dikwijls gekneld tussen verschillende rollen. Ze willen succesvol zijn in hun baan én een goede moeder zijn. Daarbij komt dat ze thuis dikwijls meer taken op zich nemen.

Sara Van Wesenbeeck: 'We zouden erg bitter kunnen doen over de (vaak) ongelijke taakverdeling tussen mannen en vrouwen, maar meestal heeft het niets met slechte wil te maken. Het traditionele rollenpatroon sluipt er dikwijls haast ongemerkt in. Wanneer koppels gaan samenwonen, hebben ze het meestal niet over een taakverdeling. Aanvankelijk loopt alles probleemloos, maar met de komst van kinderen komt daar geleidelijk aan verandering in. In plaats van met een verwijtende vinger naar je partner te wijzen, doe je er goed aan om de hand in eigen boezem te steken. Hoeveel hulp aanvaard je van een ander? Misschien moet je bekennen dat je vaak afwijzend reageert of taken overneemt 'omdat het dan sneller gaat'. Geef je gezinsleden de kans om bij te springen en laat hen de dingen op hun eigen manier doen. Het zal je misschien aanvankelijk moeite kosten, maar levert je wel wat op.'

Starten, doorgaan en stoppen
Meer rustpunten inbouwen willen we allemaal, maar hoe begin je daaraan? Volgens Sara Van Wesenbeek zijn goed starten, doorgaan en leren stoppen de drie sleutelwoorden om spitsuurmomenten uit het leven te halen. 'Het zijn goede gewoontes die je leven makkelijker maken zonder dat het jou veel moeite kost. Alles wat je in het leven wil bereiken, vraagt om die eerste stap. Dat klinkt logisch, maar waarom check je dan Facebook terwijl je een deadline te halen hebt? Waarom blijf je in je zetel hangen terwijl je nog zoveel te doen hebt? Uitstelgedrag - of uitstelleritis - doet je tijd, energie én geld verliezen. Je leven weer in handen nemen start dus vandaag. Begin eraan, hou vol en vergeet niet om af en toe op de pauzeknop te drukken!'


Zo overleef je de ochtendspits
'In de meeste gezinnen is de ochtend een van de drukste delen van de dag. Je hebt ongeveer een uur de tijd om het hele gezin, inclusief jezelf, gepakt, gezakt en frisgewassen de deur uit te krijgen', zegt Sara Van Wesenbeeck. Hoewel je na tien keer 'Doe een beetje voort' te snauwen (om vervolgens toch te laat in de wagen te stappen) vastberaden bent om het morgen anders aan te pakken, is het elke dag weer van dat. Tijd voor een make-over. Voortaan wordt de ochtend jouw rustpunt van de dag. Dat doe je met dit 4-stappenplan van Sara Van Wesenbeeck:

1. Hou een logboek bij
Wie iets wil veranderen, denkt het best kritisch na over hoe de situatie nu is. Hoe ziet jouw ochtend eruit? Wat kost je veel tijd? Hou een week lang een logboek bij en doe dit zo gedetailleerd mogelijk. Als drukbezette vrouw zit je niet te wachten op dit extra werk, maar beschouw het als een kleine, noodzakelijke tijdsinvestering waarvan je later de vruchten plukt.

2. Evalueer
Bekijk na een week je logboek met volgende vragen in het achterhoofd: hoe voelt het om alles zwart-op-wit te zien staan? Hoeveel tijd kost het je gemiddeld om de deur uit te geraken en klopt dit met de timing die je vooropstelde? Wanneer ervaar je 's ochtends de meeste druk? Wat loopt goed? Zijn er pijnpunten die telkens terugkomen? Hoeveel tijd besteed je aan jezelf, en is dat voldoende? En tot slot: hoe ziet jouw ideale ochtend eruit? Wat mag zeker niet ontbreken?

3. Een nieuw ochtendschema
TIjd voor actie. Roep het hele gezin rond de tafel om samen een nieuwe ochtendroutine op te stellen. Bespreek welke twee of drie zaken essentieel voor jullie zijn. Iedereen tijdig aangekleed krijgen en samen ontbijten bijvoorbeeld. Maak daar ruimte voor. Om de ochtenden luchtiger te maken, zal je ook een en ander moeten minderen. Wat kan je schrappen? Hoef je de woonkamer per se nog snel aan kant te zetten? Zijn er dingen die je op een ander moment kan aanpakken? Schoolbriefjes kan je bijvoorbeeld ook de avond tevoren handtekenen. Welke taken kan je delegeren? Nu je een duidelijk beeld hebt van hoe je nieuwe en haalbare ochtend eruit moet zien, zet je iedere stap - van opstaan tot vertrek - op papier. Hang de procedure op een zichtbare plaats en bekijk ze regelmatig om deze nieuwe aanpak snel in de vingers te krijgen.

4. Extra ondersteuning
Wie of wat kan jou helpen om je nieuwe ochtendroutine te doen slagen? Misschien is een goede wekker voor ieder gezinslid wel een handig hulpmiddel om iedereen tijdig uit bed te krijgen? Verlies je 's ochtend veel tijd op weg naar school, dan kan het lonen om met andere ouders een beurtrol af te spreken. Durf om hulp te vragen.

Nog meer ochtendlijke timesavers:
- Dek de ontbijttafel 's avonds en vul de koffiezet alvast.

- Maak de brooddozen van je kids de avond tevoren klaar. Als je alles netjes in de koelkast bewaart, is daar echt niets mis mee.

- Leg samen met je kinderen de kledij voor de volgende dag klaar en vermijd zo ochtendlijke discussies.

- Leer je kroost om na school meteen de boekentas leeg te maken en jou alle briefjes te overhandigen.

- Sta een kwartier vroeger op dan de rest van het gezin. Dat geeft jou de tijd om je in alle rust klaar te maken, een kop koffie te drinken ...

- 's Ochtends een hemd strijken kost je al gauw een kwartier en het resultaat laat vaak te wensen over. Probeer je strijkgoed één keer per week af te werken of schakel een strijkdienst in.

- Heb je een vroege afspraak? Zet het adres de avond voordien al in je gps of zoek uit welk traject je het best neemt.

- Om te voorkomen dat je kostbare tijd verliest met het zoeken naar schoenen, sleutels ... is een logische, vaste plek handig.

- Vermijd files in de badkamer door een beurtrol af te spreken. Wees creatief. Laat je kids zich bijvoorbeeld in hun kamer aankleden. Tandenpoetsen kan ook in de keuken, douchen ook 's avonds.

- Uit onderzoek blijkt dat vier op de vijf smartphone- gebruikers binnen het kwartier na het opstaan hun telefoon checken. Tachtig procent van hen doet dat zelfs als allereerste. Wat doe jij 's ochtends als eerste? Je partner een zoen geven of naar je telefoon grijpen?

- Stop met 's ochtends je mails te lezen. Je doet er op dat moment toch niet onmiddellijk iets mee. Het is dus tijdverlies.

- Iedereen op tijd in bed betekent een grote tijdwinst. Een uitgerust gezin ervaart sowieso minder stress.


Zo overleef je het spitsuur op het werk
Na een geslaagde ochtend wacht er je een nieuwe werkdag. Sara Van Wesenbeeck: 'Vol energie en in opperbeste stemming heb je zin om ervoor te gaan. Tot een blik op je agenda je doet beseffen dat er wel erg veel op je planning staat. Zal het je lukken om al die to do's straks af te vinken, of wordt het weer een dag zonder middagpauze en kom je straks uitgeput thuis? Twijfel niet aan jezelf. Niets houdt je tegen om ook van je werkdag een succes te maken!'

Rond je werkdag succesvol af
Net zoals een geslaagde ochtend eigenlijk 's avonds begint, start ook je werkdag op het einde van de vorige. 'Hoe je je werkdag afrondt, heeft een grote impact op je productiviteit de dag erna', zegt Sara Van Wesenbeeck. 'Trek op het einde van iedere werkdag een kwartiertje uit om de volgende dag voor te bereiden. Zo vermijd je 'losse eindjes' die je avond en nachtrust verstoren.' Zo 'n stoproutine kan er als volgt uitzien:
- Zet je mailbox uit om te voorkomen dat je nog snel onbelangrijke dingen gaat doen.
- Bekijk je takenlijst van vandaag en vink af wat je afgerond hebt.
- Maak een takenlijst voor de volgende dag.
- Bepaal je belangrijkste taak van de volgende dag en leg alvast het nodige materiaal klaar. Ben je een ochtendmens, dan plan je die taak het best 's ochtends in. Presteer je na de middag op je best, dan voorzie je 's middags tijd.
- Ruim je bureau op. Een nette werkplek helpt je om efficiënter en geconcentreerder te werken.
- Wees tevreden over wat je vandaag gerealiseerd hebt en wens collega's een fijne avond toe. Als je je werkplek met een goed gevoel verlaat, kom je vanzelf goedgezind thuis.
- Zet je smartphone uit. Vind je dat een stap te ver, schakel dan pop-ups en mailalerts uit. Zo zorg je ervoor dat je het werk je privétijd niet laat 'vervuilen'.

Start je werkdag slim
'Goed begonnen is half gewonnen, dat geldt ook op het werk', zegt Sara Van Wesenbeeck. 'Leg daarom een startroutine vast voor je werkdag.' Die kan er als volgt uitzien:

- Wees op tijd! Wie te laat komt, kan onmogelijk rustig aan de dag beginnen.
- Geef jezelf vijf minuten tijd om in werkmodus te komen.
- Neem je agenda en to-dolijst door. Ben je een ochtendmens, dan start je meteen met de prioriteit van de dag. Zet je smartphone uit en maak je collega's duidelijk dat je niet gestoord wil worden.
- Het is niet evident, maar toch begin je 's ochtends het best niet meteen met het lezen van je mails. Voor je het weet is er een uur voorbij. Lees je mails liever gegroepeerd op een later moment op de dag, wanneer je energieniveau wat lager is.

Nog meer timesavers voor je werkdag:
- Probeer een of enkele dagen per week wat vroeger te beginnen. Je wint tijd in de file en hebt al heel wat werk verzet wanneer je collega's binnenkomen.

- Je mailbox is een van de grootste tijdvreters op het werk. Check je mails een of twee keer per dag en behandel dan ook alle dringende zaken. Zet pop-upvensters en geluiden uit. Open iedere mail slechts één keer en beslis meteen wat je ermee gaat doen: beantwoorden, archiveren ... Een bericht dat je heel wat tijd zal kosten, zet je het best op je takenlijst.

- Om tijd te winnen zal je ook moeten minderen. Moet je echt een halfuur met je klant bellen of kan je het gesprek ook na tien minuten afronden? Schrijf korte, duidelijke e-mails. Als je veel uitleg moet geven, werkt persoonlijk contact beter.

- Een overzichtelijke agenda maakt het leven makkelijker. Of je met een digitale of papieren agenda werkt, doet er niet zo toe. Zorg er wel voor dat je alle informatie op een plek bijhoudt.

- Groepeer gelijkaardige taken (e-mails doornemen, routinetaken, kleine taakjes) en werk ze in een ruk samen af.

- Vergaderingen zijn nuttig, maar duren vaak te lang. Bereid ze goed voor en tracht het kort te houden. Leg niet enkel het start- maar ook het einduur vast en hou de tijd in de gaten. Start op tijd en wacht niet op laatkomers, anders beloon je hen. Nog een timesaver: hou staande meetings, zo wordt er minder snel uitgeweid.

- Facebook, internet, Pinterest ... slorpen vaak ongemerkt heel wat kostbare tijd op. Kan je er echt niet aan weerstaan? Spreek dan met jezelf af dat je op een vast moment even inlogt. Doe dat liever niet aan het begin van je werkdag, maar op een moment waarop je energieniveau laag is.


Zo overleef je de avondspits
Nu je werkdag erop zit, dient het volgende spitsuur zich aan. Want wat je thuis te wachten staat, is niet min. Nadat je (hopelijk op tijd) op de naschoolse opvang arriveert, moet je nog eten maken, huiswerk controleren, je zoon naar de voetbaltraining voeren, opruimen in huis ... Amper tijd om te ademen? Stop! 'Ook 's avonds is er heus wel ruimte voor quality time', zegt Sara Van Wesenbeeck. In plaats van meteen achter het fornuis te duiken, kan je het ook anders aanpakken. 'Hou even halt vooraleer je er invliegt. Zet je even neer en geef je kinderen waar ze recht op hebben: tijd met mama of papa. Luister naar hun verhalen en vertel ook over jouw dag. Tien minuten kunnen wonderen doen en de hele avond in een andere sfeer doen verlopen.'

Meer door minder
Sara Van Wesenbeeck: 'Ook 's avonds is less is more jouw nieuwe motto, en plannen en delegeren een belangrijke must. Sommige zaken kan je nu eenmaal niet laten liggen. Het huishouden hoort erbij, maar dat betekent niet dat het niet anders kan. Herbekijk de taakverdeling in het gezin. Misschien is jouw man wel een kei in strijken en wist je dat nog niet. Zorg voor variatie, dat houdt het leuk. Probeer een van die leuke receptjes die je uit magazines scheurde in plaats van iedere woensdag spaghetti te maken. Huishoudelijke taken plan je het best op momenten waarop je energiepeil hoog is. Zorg dat je niet gestoord wordt en stuur iedereen het huis uit, of laat ze hun steentje bijdragen. Op je favoriete muziek is poetsen meteen wat leuker. Zijn deze tips voor jou niet voldoende, dan dringt een grondigere doorlichting zich op. Net zoals voor het ochtendspitsuur loont het ook om het verloop van de avondrush in kaart te brengen. Zo krijg je een duidelijk beeld van wat er allemaal op je bord ligt, wanneer je dat doet en wat je kan veranderen. Stel je ook de vraag wat minder kan - moet je echt elke dag stofzuigen? - en wat je kan delegeren. Bespreek je bevindingen met het hele gezin en stel samen een nieuw actieplan op.'

Tijd voor jezelf
Van het kookvuur naar het huiswerk van je kinderen, je aandacht switcht 's avonds voortdurend van de ene naar de andere taak. Toch stop je beter met multitasken. 'Door je te focussen op één taak win je tijd en energie', zegt Sara Van Wesenbeeck. 'Plan 's avonds ook tijd voor jezelf. Vrouwen beginnen gemiddeld pas rond acht uur 's avonds aan hun vrijetijdsbesteding. Veel tijd blijft er dus niet over, maar toch is het belangrijk. Af en toe een film bekijken kan ontspannend zijn, maar tracht aan de verleiding te weerstaan om je iedere avond voor de tv te installeren. Onderzoek toont aan dat we daar vaak geen goed gevoel aan overhouden. Hou geregeld een tv-loze avond, spreek af met vriendinnen, ga sporten ... Probeer ook op tijd in bed te kruipen. Voldoende slaap is een must om overdag goed te kunnen functioneren. Slaaptekort zorgt overdag voor concentratiedipjes: micro-slaapjes van enkele seconden die vaker voorkomen naarmate je minder slaapt en gevaarlijk kunnen zijn. Ook voor volwassenen kan een slaapritueel zinvol zijn. Tracht telkens op een vast tijdstip te gaan slapen en op te staan, ook tijdens het weekend! Probeer de schermactiviteit voor het slapengaan te beperken en eindig elke dag met iets dat je graag doet: een boek of je favoriete tijdschrift lezen, een bad nemen ...'

Nog meer timesavers voor 's avonds:
- Op het werk vind je het doodnormaal om een agenda en takenlijst bij te houden. Waarom doe je thuis niet hetzelfde? Zet de belangrijke items eerst in je agenda: vakanties, uitstapjes ...

- Een kant-en-klaarmaaltijd levert je gemiddeld amper tien minuten tijdwinst op. Kook liever vers. Het is gezonder én goedkoper.

- Maak tijd vrij om samen te eten. Een gezinsmaaltijd is het moment om bij te praten en elkaar aandacht te geven en levert je heel wat persoonlijke winst op.

- Stel een weekmenu op en doe op basis daarvan je inkopen voor de hele week. Laat je man of kroost thuis. Zo is het makkelijker om je strikt aan je boodschappenlijst te houden en gaat winke-len sneller. Ga als je kan op minder drukke momenten naar de supermarkten of winkel online.

- Maak het jezelf makkelijker door op zondag meteen ook voor maandag te koken - het spitsuur is dan immers meer voelbaar dan op andere dagen - en roep een dag per week uit tot kliekjesdag.

- Een geslaagde ochtend begint 's avonds al. Hou iedere avond een korte opruimronde doorheen het huis. Tien minuten is vol doende om rondslingerende spullen weer op hun plaats te leggen. Laat je gezinsleden meehelpen. Door elke dag een beetje te doen, hou je het huis (min of meer) op orde.

Meer lezen? 'Het handboek voor de spitsuurvrouw', Sara Van Wesenbeeck (Lannoo, € 18,99).
Op www.plusorganizing.be en Sara's blog www.saraslifesavers.be vind je nog meer slimme tips.

Door Lynn Guillaume

03/03/15 16u07
mailIcon print | | Meer bookmarks |

Deel jouw mening

met alle Goed Gevoel-lezeressen