-
Goed Gevoel - Logo
gezondheid/psycho
Goed Gevoel

Maak van je job je droomjob!

© thinkstock.

Je huidige job langzaam maar zeker omkneden tot je droomjob, dat is de kunst van het jobcraften. Alsmaar meer werknemers doen het en ook jij kan het leren!

In het Nederlands heet jobcraften 'baanboetseren'. Mooi woord, met een al even mooie beeldspraak: kneden aan je baan tot je er tevreden mee bent. Elie Naudts, managing consultant van loopbaanbegeleidingskantoor The Future Alliance: 'Je job zo inrichten dat je er maximale energie uithaalt, dat is wat we met jobcraften proberen te realiseren.' Wie wil dat nu niet, zeg je? Talentenarchitect Jan De Keyser: 'Helaas denken mensen vaak: ik kan dit niet, want ik ben nu eenmaal een customer service medewerker of winkelbediende, en daar kan ik niets aan veranderen. Maar dat is helemaal niet zo. Vaak kan je met kleine veranderingen plots veel meer energie putten uit je job.' Jobcraften kan je tot op zekere hoogte in je eentje doen, maar je kan je ook laten inspireren door een loopbaanbegeleider*, die samen met jou op zoek gaat naar wie je bent: wat zijn jouw talenten, waar krijg jij energie van, welke collega's inspireren jou, op welk moment van de dag ben jij het productiefst, in welke omgeving presteer jij het best ... Want pas als je dat weet, kan je concreet aan je job beginnen te kneden, op vier niveaus: je kan boetseren aan je taken, je werkrelaties, de context van je job en aan de manier waarop je naar je job kijkt. Jan en Elie geven enkele voorbeelden.

Taakcraften
Jan: 'Een teamleider in een bedrijf krijgt veel energie van de jonge mensen die hij coacht. Vroeger werd die coaching verdeeld over vijf teamleiders, maar na gesprekken bleek dat de vier anderen dat geen leuk onderdeel van hun job vonden. Dus werd er met de taken geschoven: alle nieuwe interims belanden nu in het team van die ene leider. Allemaal samen leveren de werknemers nog steeds hetzelfde resultaat op, maar het werk wordt nu anders gespreid. Ieder draagt nu bij vanuit zijn talent.'

Welke taken voer jij vandaag uit? Welke geven je energie? Welke dragen bij tot je motivatie? Welke zou je liever uitbesteden aan collega's? Het zijn zo'n eenvoudige én cruciale vragen. Maar wanneer heb jij ze nog gesteld? Aan jezelf of aan je collega's? Jan: 'Taakcrafting leert je grenzen stellen bij wat voor jou belangrijk is en leert je ook de verantwoordelijkheid nemen voor de gevolgen van je keuzes. Een technieker die plots in een leidinggevende rol belandt en geen technische taken meer heeft, terwijl dat net is waar hij energie uit put, moet voor zichzelf afwegen wat belangrijker is: zijn energie of zijn status als leidinggevende en het loon dat eraan vasthangt.'

Relatiecraften
Elie: 'Een schoonmaker in een rusthuis kan in alle stilte z'n werk doen. Maar als hij graag met mensen omgaat en oog heeft voor hun welzijn, kan hij ook een praatje slaan met bewoners. Op die manier krijgt zijn job een andere dimensie.'

Sommige mensen geven, andere kosten energie. Door aan relatiecrafting te doen, probeer je bewust meer samen te werken met het eerste type, terwijl je met het tweede net minder in zee poogt te gaan. Klikt het met collega X? Investeer dan meer in je relatie met hem/haar dan in je relatie met collega Y met wie je een minder goede band hebt. Het klinkt zo eenvoudig en vanzelfsprekend, maar toch doen we het niet automatisch. Vaak zijn we ons zelfs niet bewust van onze energieboosters of -vreters. Ga ernaar op zoek. Heb jij meer nodig dan enkel een toffe collega? Zou je baat hebben bij een klankbord of mentor? Kijk eens rond, wie weet zit er vlakbij iemand die de rol kan invullen? Aan jou om het initiatief te nemen.

Contextcraften
Jan: 'We werken samen met een bedrijf dat alle bureauruimtes gaat herinrichten. Een speciale werkgroep bestaande uit werknemers zal zelf beslissen hoe hun werkruimte er moet uitzien. De groep zal hun eigen inzichten vervolgens ook uitvoeren. Wie weet wordt er zo zelfs talent getriggerd en beginnen sommige werknemers kunstwerken op de muur te schilderen?'

Contextcraften heeft te maken met je fysieke en niet-fysieke werkomgeving. Je hoeft niet je hele werkvloer te reorganiseren, ook kleine ingrepen kunnen een verschil maken. Word je vrolijk van een bureau met planten en foto's? Haal die details er dan bij. Ben je een ochtendmens en stroomt je energie na de middag weg? Plan je breinactiviteiten voor de middag. Ben je net geen ochtendmens? Vraag je baas of jouw werkdag om tien uur mag beginnen. Jan: 'Mensen vragen zich soms af hoe het mogelijk is dat ze hier niet eerder aan gedacht hebben. Maar ze moeten de moed vinden om hun ideeën aan te brengen bij hun werkgever, en dat houdt hen vaak tegen. 'Ik kan/mag dat niet!', hoor ik erg vaak. Voor sommige aanpassingen, zoals het uitvoeren van breinactiviteiten voor de middag, heb je je leidinggevende niet nodig, voor andere wel. Voor je met je baas gaat praten, is het essentieel dat je weet wat voor jou belangrijk is, wat je nodig hebt om je goed te voelen in je job. Ga daarover een constructieve dialoog aan met je baas, stel zelf een scenario met herverdeelde taken voor en maak ook duidelijk wat dit het bedrijf kan opleveren. Dat is niet altijd makkelijk, daarom maakt het ook deel uit van het loopbaanbegeleidingstraject*: we begeleiden mensen in hun dialoog met hun leidinggevende.'

Cognitief craften
Jan: 'Craften kan tussen je oren zitten. Een poetsvrouw in een ziekenhuis kan haar werk op meerdere manieren omschrijven: 'Ik word betaald om drie kamers per uur te poetsen' of 'Ik word betaald om mensen een aangename omgeving aan te bieden wanneer ze ziek zijn, dankzij die omgeving voelen ze zich beter'. Het werk op zich verandert niet, maar de zingeving errond wel.'

Natuurlijk zal een job nooit bestaan uit alleen maar taken die je leuk vindt. Maar volgens cijfers van het Amerikaanse onderzoeksbedrijf Gallup doen we vandaag gedurende 25 procent van de tijd dingen die we echt leuk vinden. Met andere woorden: 75 procent van onze werktijd voeren we taken uit die energie kosten. Talentenarchitect Jan: 'We springen niet duurzaam om met de energie van onze werknemers. Geen wonder dat de energiebalans uit evenwicht geraakt en zo veel mensen kampen met een burn-out of bore-out. Voor de huidige werknemers is het niet eenvoudig om iets aan dat onevenwicht te doen, onze generatie is erg bang om werk, status en materieel welzijn te verliezen. Maar er is verandering op komst: de generatie die nu de arbeidsmarkt binnenstroomt, weet dat ze het nooit beter zal hebben dan in het verleden. Jongeren denken in termen van deeleconomie, deeltijds werken, nulgroei ... Ze hebben bovendien een hoger bewustzijnsniveau over wat ze wel of niet willen en communiceren daarover.' Hun werk afstemmen op hun talenten en behoeften is voor hen vanzelfsprekend. Maar ook wie niet tot deze mondige en zelfsturende generatie behoort, kan jobcraften of zoals Jan het noemt: 'Naar een leukere baan zonder weg te gaan. Als ze hun job niet meer uitdagend vinden, denken mensen: ik moet hier weg. De essentie van jobcrafting is dat je door kleine aanpassingen de nodige energie, arbeidsvreugde en motivatie kan krijgen.'

Aan de slag!
Je kan om de zes jaar een beroep doen op een loopbaancoach* die je begeleidt bij je jobcraftingproces. Maar je kan ook in je eentje of samen met je collega's al heel wat moois realiseren. Talentencoaches Jan en Elie geven vier tips:

1. Kleur gedurende een week de taken in je agenda met drie tinten: rood, groen en geel. Rood staat voor wat je energie kost, omdat je het gevoel hebt dat je geen vat hebt op de dingen. Je voert taken uit waarvan je stress krijgt en waarvoor je eigenlijk niet het nodige talent hebt. Groen betekent dat taken je energie geven, je wil er meer van. Wat je geel kleurt, kost je energie, omdat je je zit te vervelen, dat zijn de situaties die tot bore-out kunnen leiden. Dankzij dit kleursysteem krijg je inzicht in je job en zie je duidelijk waar je al dan niet moet ingrijpen om je energieniveau te boosten.

2. Vraag ook de collega's om gedurende een maand bij te houden wat energie geeft of opslorpt en bespreek de resultaten op een teamvergadering. Vaak zitten er gelijkenissen tussen de vaststellingen van verschillende collega's. Vergaderingen die veel te lang duren zullen bijvoorbeeld niet alleen jou, maar ook de anderen storen. Maar het is ook mogelijk dat jij stress krijgt van alles wat met administratie te maken heeft, terwijl een ander daarmee speelt maar wel moeite heeft met lastige klanten, die jij dan weer prima aankan. Zodra jullie hierin inzicht krijgen, kunnen jullie op teamniveau schuiven met taken.

3. Ga op zoek naar de flowmomenten op je werk. Die momenten waarop je je zodanig amuseert dat je geen besef hebt van tijd. Je zal waarschijnlijk geen tien flowmomenten per week kunnen opsommen, maar kijk eens naar de voorbije zes maanden en ga na wat je aan het doen was toen je helemaal opging in je werk. Dat zijn momenten waarvan je er meer wil, natuurlijk.

4. Beperk je niet tot je job, maar doe ook eens aan lifecrafting: wat kan je buiten je job doen of veranderen waardoor je energie krijgt? Want je leven is meer dan die acht uur die je op je werkplek doorbrengt. We hebben bijvoorbeeld een vrouw begeleid die op de financiële afdeling van een groot winkelbedrijf werkt. Uit een oefening bleek dat ze talent heeft voor esthetiek, dingen mooi maken, schoonheid naar voren brengen. Binnen haar werkomgeving is ze cognitief gaan craften: ze is cijfers op een mooie manier gaan weergeven en gaan hertalen, zodat anderen ze beter begrijpen. Maar van een bevriende weddingplanner had ze ook het aanbod gekregen om af en toe mee te werken aan bruiloften. Initieel weigerde ze dit, ze had daar helemaal geen tijd voor, dacht ze. Maar door dieper in zichzelf te kijken, besefte ze dat ze energie krijgt van weddingplannen en is ze toch ingegaan op het aanbod.

Jobcrafting gecombineerd met lifecrafting heeft volgens Jan De Keyser zelfs al mensen gestimuleerd om van hun hobby hun (bij)beroep te maken. Knap! Maar het eigenlijke doel van jobcrafting blijft toch kneden aan je huidige job, zodat je er maximale energie uit haalt. Dat kost wat tijd, flink wat zelfreflectie en ook zelfdiscipline om veranderingen echt door te voeren. Nog een laatste tip: zorg dat je actieplan aanpassingen bevat die op korte termijn, morgen of volgende week, resultaat opleveren. De energie die je daaruit put, zal je stimuleren om het jobcraften verder te zetten. Tot de baan die je hebt de baan van je dromen wordt. Succes!

* Je hebt als zelfstandige of werknemer elke zes jaar recht op tweemaal vier uur loopbaanbegeleiding en kan hiervoor loopbaancheques gebruiken. Voor een loopbaancheque betaal jij € 40, de overheid legt € 510 bij, met een cheque kan je vier uur begeleiding volgen. Meer informatie over loopbaanbegeleiding vind je via www.vdab.be/loopbaanbegeleiding.

Door Ann Willems

16/12/14 15u21
mailIcon print | | Meer bookmarks |

Deel jouw mening

met alle Goed Gevoel-lezeressen

 
Happy-Summer