-
Goed Gevoel - Logo
gezondheid/psycho
Goed Gevoel
Goed Gevoel
Goed Gevoel

Zelfverminking

Victoria Leatham schreef een confronterend boek over zelfmutilatie
'Ik dacht al mijn problemen te kunnen oplossen door in mezelf te snijden'

Tegenwoordig is ze een goedlachse dertiger met een leuke baan in de uitgeverswereld, maar tien jaar lang worstelde de Australische Victoria Leatham met een onweerstaanbaar verlangen om zichzelf pijn te doen. En ze schreef er een confronterend boek over.

'Over zelfmutilatie bestaat zo weinig literatuur, met als gevolg dat mensen gewoon niet weten wat het is, laat staan begrip hebben voor iemand die het doet. Wie het doet, begrijpt dikwijls zelf niet waarom. Hen hoop ik met mijn boek een houvast te kunnen bieden. In de zin van: je situatie is niet uitzichtloos, er zijn oplossingen.'

'Ik pakte een paar oude kranten, spreidde ze uit op de keukentafel en ging naar boven om een nieuw pakje scheermesjes te halen. Ik maakte het open, haalde er een uit en ging aan de slag. Iedere snee moest erger zijn dan de vorige. Alle opgekropte spanningen van de afgelopen weken verdwenen als sneeuw voor de zon', schrijft ze openhartig in haar biografie die heel toepasselijk 'Aderlating' heet, naar de middeleeuwse manier om ziektes te helen. 'Eens zelfbeschadiging een deel is van je leefpatroon, werkt het ontzettend verslavend', vertelt Leatham. 'Op de duur wordt het een noodzakelijke oplossing, een soort overlevingsmechanisme. In jezelf snijden lijkt je vriend, maar is eigenlijk je grootste vijand.'

'Zelfbeschadiging is geen destructieve, maar een constructieve daad', las ik bij een Nederlandse psycholoog. Kan je je vinden in die uitspraak?
'Zeker. Als je jezelf snijdt of op een andere manier verwondt, vloeien met het bloed ook meteen je negatieve gevoelens en gedachten weg. Daarna kun je er weer even tegen. De geestelijke pijn wordt draaglijker. Zelfbeschadiging is een poging om verder te kunnen gaan met leven, niet om er een eind aan maken. Ik wilde niet sterven, ik wilde leven, maar ik wist niet hoe ik dat moest doen. Ik wist niet hoe ik moest omgaan met mijn gevoelens en gedachten, of hoe ik ze moest uitdrukken. Mezelf pijn doen was een manier om mezelf staande te houden. Iedereen die zichzelf pijn doet, heeft daar zo zijn eigen redenen voor. Meestal heeft het te maken met een traumatische ervaring, die via zelfmutilatie een uitlaatklep vindt.'

In onze huidige maatschappij waarin quasi alles bespreekbaar is geworden, blijft zelfmutilatie een taboe. Hoe komt dat, denk je?

'Rond zelfbeschadiging hangt inderdaad nog altijd een sluier van angst en geheimzinnigheid. Wellicht omdat het ook zo'n vreselijk enge daad is. Geweld gebruiken tegen jezelf, tot bloedens toe in je eigen huid kerven, dat is iets wat mensen niet begrijpen. Het druist tegen de natuur in, tegen dat oerinstinct tot zelfbehoud. Dus wordt er ook niet over gepraat. Niet door wie het doet, niet door de media. Over depressie, anorexia, boulimie en veel andere stoornissen wordt uitgebreid bericht, en die artikels of reportages brengen gesprekken op gang. Maar voor zelfmutilatie geldt 'mondje dicht'.'

Wat is het grootste vooroordeel over mensen die zichzelf verwonden?

'Dat het iets is wat tienermeisjes doen om aandacht te trekken, dat je er niet te zwaar aan moet tillen en het wel vanzelf zal overgaan. Fout, want het is geen modeverschijnsel, het kan je leven jarenlang domineren, en het gaat niet zomaar van de ene op de andere dag over. Het probleem is dat ook dokters niet goed weten hoe ze iemand met de drang om zich te verwonden moeten behandelen, en dus modderen ze maar wat aan. Met mij hebben ze zowat alles geprobeerd: antipsychotica, antidepressiva, stabiliseringsmiddelen, tranquillizers, opnames in psychiatrische ziekenhuizen. Die weerhielden me er tijdelijk van om mezelf met messen te bewerken, maar het probleem oplossen deden ze niet. Dat ik mijn probleem toch overwon, is puur geluk. Ik ben op het juiste moment de juiste dokter tegengekomen en cognitieve gedragstherapie ging volgen. voor mij werkte dat.'

Zelfmutilatie is vooral een vrouwelijk fenomeen, toont onderzoek aan. Kun je dat verklaren?
'Mijn broers delen mijn genen en opvoeding, en toch hebben zij nooit psychische problemen gehad. Is dat omdat ze jongens zijn? Misschien wel. Meisjes lijden meer onder die drang naar perfectie dan jongens. Ze tillen zwaarder aan hun frustraties en problemen, en kroppen ze vaker op. Sommigen reageren ze dan af op hun eigen lichaam, door het uit te hongeren, het tot barstens toe vol te proppen of erin te kerven. Terwijl jongens hun kwaadheid eerder naar buiten toe zullen richten, door een robbertje te vechten bijvoorbeeld, of spiegels van auto's te rukken.'

Wat kun je het beste doen wanneer je merkt dat een vriend of vriendin zichzelf verwondt?

'Er voor hen zijn, hen steunen en naar hen luisteren, en hen zeker niet veroordelen. Vooral dat laatste is cruciaal. Iemand bij wie ze zich nog schuldiger gaan voelen dan ze zich zo al voelen, kunnen ze missen als kiespijn.'

Meer lezen?
'Aderlating', Victoria Leatham (De Boekerij, 14,95 euro)

Door Caroline De Ruyck
(Goed Gevoel, augustus 2005)

29/08/07 10u27
mailIcon print | | Meer bookmarks |

Deel jouw mening

met alle Goed Gevoel-lezeressen

 

Alles over