-
Goed Gevoel - Logo
gezondheid/psycho
Goed Gevoel

De resultaten van onze grote Gezondheidsenquête!

Hoe goed is de Vlaming op de hoogte van allerhande facetten van gezondheid? Uit de resultaten van onze Grote Vlaamse Gezondheidstest blijkt alvast dat de Vlaming erg bekommerd is om zijn gezondheid. Maar ondanks alle goede voornemens zijn onze leef- en eetgewoonten nog voor verbetering vatbaar.

Enkele maanden geleden lanceerde Goed Gevoel een oproep om deel te nemen aan de Grote Vlaamse Gezondheidstest, die ons blad in samenwerking met het Partena ziekenfonds oganiseerde. Via een online vragenlijst konden mensen hun kennis over gezondheid testen.

De test bestond uit verschillende onderdelen (lichaam, belangrijke cijfers, voeding, gezin en kinderen, seksualiteit, mondhygiëne, stress, sport en beweging, medisch jargon, preventie en verzekeringen) waarbij telkens vragen en/of stellingen werden voorgeschoteld. Men moest het juiste antwoord aanklikken.

Veel belangstelling
Alvast één ding mag duidelijk zijn: de Vlaming heeft veel belangstelling voor gezondheid. Aan de Grote Vlaamse Gezondheidstest, die gedurende één maand (van 22 oktober tot en met 22 november 2009) online was, namenmaar liefst 10.410 personen deel - 5.247 vrouwen en 5.163 mannen - in vijf leeftijdscategorieën tussen 18 en 74 jaar.

ROKEN STEEDS MINDER POPULAIR

De resultaten van de test geven een goed beeld van de leef- en eetgewoontes van de deelnemers. Zo blijkt roken steeds minder populair: 61 procent van de ondervraagden heeft nooit gerookt, 17 procent is met roken gestopt.

Alhoewel de Vlaming zegt bekommerd te zijn om zijn/haar gezondheid loopt het in de praktijk wel eens mis. Maar liefst 37 procent sport zelden of nooit en 39 procent geeft toe niet echt bezig te zijn met gezonde voeding.

Bacteriën overdragen
Uit een analyse van de antwoorden blijkt er op een aantal vlakken toch nog onwetendheid te bestaan. Zo antwoordde 33 procent van de deelnemers fout op de vraag 'hoe verspreiden bacteriën zich het snelst?' Bijna een derde (29%) meent dat iemand de hand schudden het grootste risico inhoudt op overdracht van bacteriën. Dat is echter niet het geval.

'Niezen of hoesten is de snelste manier voor een bacterie om zich efficiënt van de ene persoon naar de andere over te zetten', zegt Dr. Steven Callens, infectioloog en algemeen internist van het UZ Gent.

'Bij het niezen vormen zich kleine druppeltjes (meestal onzichtbaar voor het oog) die kunnen ingeademd worden. Maar het is wel erg belangrijk om regelmatig je handen te wassen. Op de handen kunnen zich namelijk behoorlijk wat bacteriën verzamelen die via voedsel kunnen worden ingeslikt en zo ziektes kunnen veroorzaken.'

BMI
De Vlaming is ook bekommerd om zijn gewicht. Ruim 82 procent weet dat de Body Mass Index (BMI) het cijfer is dat de verhouding tussen het lichaamsgewicht en de lichaamslengte aanduidt, en maar liefst 90 procent kent de gezonde BMI-waarden (tussen 18,5 en 24,9).

MISVATTINGEN OVER VOEDING


Ondanks alle informatie die momenteel beschikbaar is, bestaan er toch nog enkele hardnekkige misvattingen over voeding. Zo weet slechts 34 procent van de deelnemers aan de Grote Vlaamse Gezondheidstest dat fruitsap nagenoeg evenveel calorieën bevat als cola. De meeste mensen gaan ervan uit dat cola de grote caloriebom is.

Dit is evenwel niét zo: fruitsap levert vaak evenveel (en soms zelfs méér) calorieën dan cola. Zo bevat 100 ml gewone cola 42 kcal, 100 ml fruitsap van een supermarktmerk bevat 47 kcal! De beste dorstlesser blijft dus nog altijd gewoon water.

Sportdrankjes
Ruim een kwart van de ondervraagden is ervan overtuigd dat sportdrankjes gezond zijn en geloven dat je ze onbeperkt mag drinken. Dat klopt niet! Sportdrank bevat inderdaad de nodige zouten en mineralen, maar ook veel suikers! Deze suikers helpen sporters om een inspanning vol te houden. Wanneer je de calorieën die in sportdrank zitten echter niet verbruikt, riskeer je dat deze zich onder de vorm van vet gaan opstapelen in je lichaam. Je hoeft dus enkel je suikers aan te vullen als je effectief langdurige inspanningen doet.

GEHOOR WEINIG BESCHERMD


De meeste mensen blijken ook niet op de hoogte van de mogelijke kans op gehoorschade bij muziekfestivals. Slechts 32 procent wist dat één op vier jongeren blijvende gehoorschade oplopen door te luide muziek. 'Alle geluid dat sterker is dan 75 decibels kan gehoorschade veroorzaken', stelt Prof. Bart Vinck van de dienst audiologie UZ Gent.

'Op sommige muziekfestivals produceert men tot 110-120 decibels. Wanneer je daar onbeschermd naartoe gaat, riskeer je al na enkele minuten gehoorschade. In ons middenoor bevinden zich ongeveer 3.500 inwendige  haarcellen. Daar rond zitten beschermende uitwendige haarcellen. Bij lawaai worden in eerste instantie die beschermende haarcellen aangevallen. Bij herhaalde blootstelling aan teveel decibels worden echter ook de inwendige haarcellen aangetast en dat leidt tot onomkeerbare gehoorschade. In vergelijking met de jaren '70 zijn er nu al zo'n 18 procent meer jongeren tussen 18-25 jaar met gehoorschade.'

Dromen over seks
Voor één keertje zijn zowel mannen als vrouwen het roerend met elkaar eens: 67 procent van de ondervraagde mannen en 70 procent van de vrouwen zijn ervan overtuigd dat mannen vaker dromen over seks. Dit is geen fabeltje.

Uit onderzoek van de Duitse slaapdeskundigen Michaël Schredl en Edgar Piel blijkt immers dat het stereotiepe beeld van mannen bevestigd wordt in hun dromen. Mannelijke dromen worden vaak overheerst door thema's als lust en fysieke bevrediging. Zij dromen ook vaker over het bereiken van doelen, wapens en werk. Vrouwen daarentegen dromen over het algemeen vaker over treurige dingen en emoties.

TANDARTS ONVERWACHT DUUR
Wat mondhygiëne betreft, is de Vlaming goed geïnformeerd. Zo weet 96 procent van de deelnemers aan onze Grote Vlaamse Gezondheidstest dat het aangewezen is om minstens één keer per jaar naar de tandarts te gaan. Maar over het kostenplaatje van tandverzorging bestaan er twijfels. Zo wist 65 procent van de deelnemers niet dat de kostprijs van een orthodontiële behandeling bij kinderen kan oplopen tot 2.000 euro.

VOORAL WERK GEEFT STRESS

Werk is voor 28 procent van de ondervraagden de belangrijkste oorzaak van stress en zowat 19 procent - iets meer vrouwen dan mannen - vindt vooral de combinatie van werk en gezin stresserend.

Maar toch worden de gevolgen van stress nog onderschat. Slechts de helft van de deelnemers aan de Grote Vlaamse Gezondheidstest wist dat 10 procent van het ziekteverzuim in ons land te wijten is aan stress.

Veel mensen (45%) zijn er ook van overtuigd dat stress altijd een negatieve invloed heeft op lichaam en geest. Dat is echter niet waar. 'We hebben stress nodig om ons lichaam optimaal te laten functioneren', zegt Veerle Mersy, projectcoördinator gezondheidspromotie bij het Partena Ziekenfonds.

'Het gevoel van opwinding, bijvoorbeeld op je trouwdag of wanneer je klaar staat om op reis te vertrekken, dat is positieve stress waar mensen energie uit halen. Wanneer je echter voortdurend onderhevig bent aan stress zal je lichaam signalen geven dat het te veel wordt: hoofdpijn, nekpijn, slaapproblemen, etc. Het is belangrijk om die signalen op tijd te herkennen en aan te pakken.  Anders bestaat het risico dat je fysiek of psychologisch uitgeput geraakt en ziek wordt.'

IK BEN JONG EN SPORT NIET

Uit de antwoorden op onze Grote Vlaamse Gezondheidstest blijkt ook dat het triestig gesteld is met onze lichaamsbeweging. Niet minder dan 36 procent van de deelnemers zegt zelden of nooit te sporten! Zelfs bij jongeren in de leeftijdscategorie 18-29 jaar zegt 9 procent nooit en 16 procent minder dan een paar keer per maand te sporten.

Dat zijn beangstigende cijfers. Lichaamsbeweging is immers niet alleen nodig om je fit en gezond te voelen, het voorkomt ook de bekende welvaartsziekten zoals hart- en vaatziekten, suikerziekte en obesitas.

Maar ondanks alle campagnes die de bevolking aanzetten tot meer beweging, weet slechts 43 procent van de ondervraagden dat een mens 10.000 stappen per dag moet zetten om voldoende beweging te hebben. Nog altijd 11 procent denkt dat ruim 2.000 stappen per dag volstaan, en dit ligt ver beneden de aanbevolen hoeveelheid beweging!

Fitnesszaal
De Vlaming beweegt dus te weinig of denkt ten onrechte dat hij zich moet uitsloven in een fitnesszaal. Wanneer je echter regelmatig periodes van vijf tot tien minuten lichamelijke activiteit uitoefent, zal je conditie snel verbeteren.  De trap nemen in plaats van de lift, te voet naar de winkel in plaats van met de auto,... als je dit regelmatig doet - en ook volhoudt - zal het je weinig moeite kosten om de 10.000 stappen in te voeren in je dagelijkse routine.

MEDISCH JARGON

De Vlaming is redelijk goed vertrouwd met medisch vakjargon. Nagenoeg iedereen (98%) wet dat een cardioloog een arts is voor hart en bloedvaten. Toch denkt 12 procent dat een oftalmoloog een arts is voor mond, kaak en aangezicht en niet iemand die oogziektes behandelt. Nog eens 12 procent associeert een oncoloog niet met kanker maar met oogziekten...

Globaal Medisch dossier
De ondervraagden weten ook wat het Globaal Medisch Dossier (GMD) is en dat dit bepaalde voordelen oplevert, maar ruim 48 procent denkt dat de patiënt hiervoor moet betalen. Het Globaal Medisch Dossier biedt de (huis)arts een beter overzicht van de gezondheidstoestand van zijn patiënt. De patiënt betaalt hiervoor jaarlijks een bijdrage maar deze kosten worden door het ziekenfonds volledig terugbetaald. Bovendien betaalt de patiënt met een GMD minder remgeld.

GRIEPCAMPAGNE WERKT

Sommige campagnes over gezondheid werpen duidelijk hun vruchten af. Zowat iedereen (99%) weet dat je met één enkele griepvaccinatie niet levenslang beschermd bent tegen de seizoensgriep omdat het griepvirus regelmatig veranderingen ondergaat. 97 procent weet inmiddels dat er een eenmalig vaccin bestaat tegen baarmoederhalskanker bij jonge meisjes.

Risicofactoren
Toch zijn veel mensen niet echt op de hoogte van bepaalde risicofactoren voor de gezondheid. Zo weten weinigen dat de buikomtrek een belangrijke waarde is als mogelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Buikvet is immers veel gevaarlijker dan vet dat zich in je billen of heupen opslaat. Bij mannen mag de maximale buikomtrek 94 cm bedragen, bij vrouwen slechts 80 cm. Dit werd door bijna 70 procent van de deelnemers verkeerd (hoger) ingeschat.

Diabetes
Bovendien gelooft de helft van alle deelnemers aan onze Grote Vlaamse Gezondheidstest nog altijd dat diabetes type 2 (vroeger ook ouderdomsdiabetes genoemd) niet voorkomt bij kinderen en jongeren. Ook veel jongeren (24%) zelf zijn hiervan overtuigd.

Dat is vooral verontrustend omdat jongeren hierdoor de indruk kunnen krijgen dat preventiecampagnes tegen diabetes niet voor hen bedoeld zijn, maar wetenschappers stellen vast dat diabetes type 2 steeds vaker voorkomt bij kinderen.

Bij diabetes type 2 zijn de lichaamscellen ongevoeliger geworden voor insuline, eventueel in combinatie met een verminderde aanmaak van insuline in de alvleesklier. Overgewicht en een tekort aan lichaamsbeweging spelen een rol bij het ontstaan van dit type diabetes.

KOSTEN ZIEKENHUISVERBLIJF ONDERSCHAT


De Vlaming blijkt eveneens slecht geïnformeerd over de kostprijs van een ziekenhuisverblijf. Slechts een kleine groep (7%) weet dat het kamersupplement voor een verblijf in een eenpersoonskamer tot 12 keer zo duur kan uitvallen als een verblijf in een meerpersoonskamer. Het kamersupplement dat de patiënt betaalt, is immers in bepaalde gevallen wettelijk geplafonneerd.

Voor een gemeenschappelijke kamer mogen geen supplementen worden gefactureerd. Voor een tweepersoonskamer zijn de supplementen vastgelegd tot maximum 21,77 euro per dag. Voor een individuele kamer zijn die supplementen evenwel niet geplafonneerd en daardoor kunnen de kosten voor de patiënt hoog oplopen, soms zelfs tot 280 euro per dag! Deze kamersupplementen vallen volledig ten laste van de patiënt.

FABELTJES HOUDEN STAND

Niettegenstaande alle informatie die momenteel beschikbaar is, blijven enkele hardnekkige gezondheidsfabels standhouden.  Zo meent 60 procent van de ondervraagden  dat je iemand die slaapwandelt niet mag wakker maken.

Soms kan het echter beter zijn om een slaapwandelaar wel te wekken. Hij/zij verkeert immers in een erg diepe slaap en kan zichzelf tijdens het slaapwandelen pijn doen, ergens over vallen of op straat belanden.

Nalezen
Uit de Grote Vlaamse Gezondheidstest blijkt dus dat de Vlaming wel
veel belang hecht aan zijn/haar gezondheid, maar de praktijk is hier
en daar nog voor verbetering vatbaar. Ben jij ondertussen zelf
ook benieuwd geworden naar jouw kennis over gezondheid? Je kan jezelf hier testen. De juiste antwoorden vind je hier.  Gelieve niet vals te spelen bij het invullen van de test!

DOOR CAROLINE STEVENS uit Goed Gevoel januari 2010.

31/01/10 15u36
mailIcon print | | Meer bookmarks |

Deel jouw mening

met alle Goed Gevoel-lezeressen

 
Happy-Summer

Test jezelf! Pagina 1 van 1

Test je zon-IQ Risicotest op type 2 diabetes Welk slaaptype ben jij? Hoe vatbaar ben jij voor een bore-out? Hoe gezond maak jij ruzie? Ben jij klaar om te stoppen met roken? Hoe goed ken jij je lichaam? Loop jij risico op een burn-out? Hoe hypochondrisch ben jij? Hoe groot is jouw kans op een suikerverslaving ? Hoe moe ben jij ? Zo vermijd je een burn-out ! Doe jij genoeg om je gebit gezond te houden? Hoe hypochondrisch ben jij? Hoe goed kun jij loslaten?
| 1 |