-
Goed Gevoel - Logo
gezondheid/psycho
Goed Gevoel
Goed Gevoel

Bye bye buikje

Onze buik staat met stip op één als het gaat om het lichaamsdeel waar we ons het meest aan storen. Wij gingen op zoek naar de belangrijkste oorzaken van zo'n buikje én serveren je de oplossingen!

We moeten de waarheid onder ogen durven te zien', vindt professor Séverine Vermeire van de afdeling gastro-enterologie in het UZ Gasthuisberg. 'De grote meerderheid van de vrouwen die klagen over 'een buikje alsof ze vijf maanden zwanger zijn' heeft dat voornamelijk aan zichzelf te danken. Te veel vet en een gebrek aan buikspieren zijn namelijk de meest voorkomende oorzaken van een buikje. Gezonder eten en meer bewegen is in dat geval dan ook de enige remedie.' Maar ook een slechte spijsvertering, premenstruele ongemakken of te veel 'explosief' voedsel kunnen leiden tot een gezwollen buik en een opgeblazen gevoel. En in sommige gevallen ligt een medisch probleem aan de basis van zo'n buikje.

Professor Vermeire: 'Als er sprake is van een organische oorzaak, dan zal het aanpakken van dat probleem vaak ook tot een plattere buik leiden. De precieze aanpak hangt uiteraard samen met de concrete aandoening. In sommige gevallen zal medicatie aangewezen zijn, in andere gevallen is die overbodig of onbestaande. En vaak zullen ook aanpassingen in je voedingspatroon en je levensstijl een rol spelen.' Het goede nieuws is dus dat wie droomt van een platte buik, dat voor een groot stuk zelf in handen heeft.

Oorzaak 1: Opeenstapeling van gas
Het probleem: Op het einde van het spijsverteringsproces, wanneer de voedingsmiddelen in de dikke darm terechtkomen, worden door het normale proces van bacteriële fermentatie gassen gevormd. Wanneer deze gassen opstapelen kan dat niet alleen aanleiding geven tot flatulentie, maar ook tot een opgeblazen gevoel en een buikje.

De oplossing: Probeer minder vet en minder overvloedig te eten. Meerdere kleineremaaltijden per dag zijn beter dan twee of drie grote. Neem ook de tijd om goed te kauwen en vermijd koolzuurhoudende dranken en bier. Probeer ook na de maaltijd een wandelingetje te maken. Sommige voedingsmiddelen leiden tot meer gasvorming dan andere. Door veel 'gasvormende' voedingsmiddelen te combineren kunnen de gevormde gassen zich gaan opstapelen, wat een buikje en een opgeblazen gevoel natuurlijk in de hand werkt.

Voedingsmiddelen volledig uit je menu schrappen levert meer nadelen dan voordelen op en doe je dus beter niet, tenzij er een medische reden voor is. Maar je kan er wel voor waken niet te veel 'gasvormende' voedingsproducten te combineren. Typische voorbeelden van 'explosieve' voedingsmiddelen zijn koolgroenten, uien, erwten en peulvruchten. Ook witbrood, bepaalde fruitsoorten (zoals bananen en abrikozen) en rauwkost kunnen een opgeblazen gevoel veroorzaken.

Oorzaak 2: Gebrek aan lichaamsbeweging
Het probleem: Sommige vrouwen hebben een perfect gezond gewicht, maar klagen desondanks over een buikje. Vooral na een of meer zwangerschappen is de strakke, platte buik waar ze ooit mee konden pronken niet meer dan een verre herinnering. Zelfs als ze erin geslaagd zijn opnieuw het gewicht van voor hun zwangerschap te bereiken.

De oplossing: Soms is niet zozeer overtollig gewicht of te veel vet, maar een gebrek aan buikspieren de oorzaak van een buikje. En dat heeft heel veel met een gebrek aan lichaamsactiviteit te maken. Zeker vrouwen met jonge kinderen komen vaak nog maar nauwelijks aan sporten toe. En ook in het leven van alledag bewegen we nog maar nauwelijks.

De impact van zo'n zittend leven wordt zwaar onderschat. Door weer te gaan sporten zal je niet alleen extra calorieën verbranden, maar worden ook je spieren opnieuw strakker. En ook in het dagelijkse leven kan je heel gemakkelijk voor wat extra beweging zorgen. Te voet naar de bakker, wat vaker de fiets nemen, of de trap in plaats van de lift: het zijn kleine dingen die écht wel een verschil kunnen maken. En het goede nieuws is: het eerste vet dat verdwijnt als je weer meer gaat bewegen is dat rond je buik.

Oorzaak 3: Prikkelbaredarmsyndroom
Het probleem: Naar schatting tien tot twintig procent van de volwassenen kampt met het prikkelbaredarmsyndroom (PDS). De aandoening, die ook wel spastische dikke darm of spastische colon wordt genoemd, kan aanleiding geven tot een hele resem symptomen waarvan buikpijn en -krampen, winderigheid, een opgezette buik en onregelmatige ontlasting (diarree, constipatie of een afwisseling van beide) de voornaamste zijn. Een eenvoudige test die aantoont of iemand al dan niet PDS heeft, bestaat jammer genoeg niet. De diagnose wordt dan ook gesteld door andere mogelijke oorzaken van de buikklachten uit te sluiten. Artsen zullen zich daarvoor in eerste instantie op de symptomen baseren en eventueel nog bijkomend onderzoek, zoals een endoscopie, uitvoeren. Om van prikkelbare darm te kunnen spreken, moeten de klachten in ieder geval langere tijd aanhouden of voortdurend terugkomen.

De oplossing: Door je levensstijl en voedingsgewoontes aan te passen zijn de klachten, veroorzaakt door PDS, doorgaans aanzienlijk terug te dringen. Een regelmatig voedingspatroon, waarbij je vijf keer per dag een 'normale' portie eet - dus niet 's morgens het ontbijt overslaan, overdag nauwelijks iets eten en dan 's avonds zo'n honger hebben dat je een gigantisch diner naar binnen werkt - is alvast een belangrijke stap in de goede richting. Zorg ook voor voldoende vezels en variatie.

Een andere factor die PDS-klachten in de hand kan werken, is stress. Maar stress vermijden is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Zorg er in ieder geval voor dat je voldoende aandacht besteedt aan ontspanning. Sporten is ideaal. Het helpt je je hoofd leeg te maken en stimuleert ook een vlotte darmwerking.

Volstaan die maatregelen niet om de klachten de wereld uit te helpen, dan kunnen eventueel tijdelijk medicijnen ingeschakeld worden die kunnen helpen het samentrekken van de darmen op een rustigere, regelmatige manier te laten verlopen. Maar deze medicatie heeft enkel zin als je ook je levensstijl aanpast. Zo niet, dan zullen de klachten onvermijdelijk aanhouden.

Oorzaak 4: Lactose-intolerantie
Het probleem: Wie kampt met lactose-intolerantie is niet in staat de melksuiker lactose te verteren. Daarom gaan de bacteriën in je darmen die taak van je overnemen, en dat kan aanleiding geven tot de productie van gassen, met klachten als buikkrampen en een opgezwollen gevoel tot gevolg. Lactose-intolerantie is niet gevaarlijk, je darmen worden er niet ziek van, maar het kan wel knap lastig zijn. Het vermogen om lactose te verteren neemt met de leeftijd sowieso af. Doorgaans gaan we naarmate we ouder worden ook minder melkproducten consumeren, waardoor we daar maar nauwelijks last van hebben. Maar als je echt volledig intolerant wordt, kan het gebruik van melkproducten dus wel klachten veroorzaken.

De oplossing: Of iemand lactose-intolerant is, kan makkelijk worden vastgesteld door middel van een simpele blaastest. Die helpt ook de graad van de intolerantie in te schatten, al merken mensen dat doorgaans ook zelf wel. Sommige patiënten verdragen bijvoorbeeld wel nog wat melk in hun koffie, of kunnen af en toe nog een sneetje kaas eten, andere krijgen ook daar al klachten van. De eenvoudigste manier om klachten te voorkomen, is alle melkproducten uit je voeding schrappen. Waak er wel voor dat je nog voldoende calcium binnenkrijgt. Met calcium verrijkte sojaproducten zijn bijvoorbeeld een goed alternatief.

Oorzaak 5: Je genen
Het probleem: Net als de kleur van je haar of je ogen is ook je lichaamsbouw voor een deel genetisch bepaald. Als jouw moeder een appeltype is, dan is de kans groot dat ook jij vooral vet opstapelt in de buikregio en zal je nooit ofte nimmer een peerfiguur (met een platte buik en rondere billen en dijen) krijgen. Maar minstens zo belangrijk als je genetische erfenis zijn de voedings- en levensstijl die je van thuis hebt meegekregen. Slechte gewoontes worden vaak van generatie op generatie doorgegeven en dan zijn mensen al snel geneigd te denken dat dik zijn 'nu eenmaal in de familie zit'.

De oplossing: Niks zo efficiënt om overgewicht te bestrijden als ongezonde gewoontes schrappen en je een gezonde levensstijl eigen maken. Alleen is dat vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Niet alleen zijn mensen zich vaak totaal niet bewust van de ongezonde gewoontes die ze hebben, zelfs als ze dat wel zijn is het niet evident om vastgeroeste patronen en gewoontes na jaren om te buigen. Wees eerlijk tegenover jezelf en zoek professionele hulp als je er alleen niet uit geraakt.

Oorzaak 6: Constipatie
Het probleem: Constipatie is een spijsverteringsprobleem dat vrij frequent voorkomt. Vrouwen hebben er nog vaker last van dan mannen. Dat het risico op een opgeblazen gevoel en een gezwollen buik toeneemt als je geconstipeerd bent, spreekt voor zich. Wie een platte buik wil, doet er dus goed aan constipatie te voorkomen of verhelpen.

De oplossing: Om constipatie te vermijden is een vezelrijk voedingspatroon aangewezen. Zet dus volop fruit, groente en volle graanproducten op je menu. Waak er ook over dat je voldoende (water) drinkt, maar vermijd liever koolzuurhoudende dranken, want die werken een opgeblazen gevoel net in de hand. Ook voldoende lichaamsbeweging is cruciaal om constipatie tegen te gaan.

Oorzaak 7: Menstruatiecyclus
Het probleem: Het premenstrueel spanningssyndroom (PMS) veroorzaakt bij sommige vrouwen een gezwollen buik en enkele kilootjes extra op de weegschaal. Dat heeft vooral te maken met het ophouden van water ten gevolge van wijzigingen in de hormoonspiegel.

De oplossing: Suiker en cafeïne kunnen de vochtretentie nog in de hand werken. Spring daar dus zuinig mee om. Wie echt veel last heeft van PMS, spreekt daar het best met zijn huisarts of gynaecoloog over. Een gewone anticonceptiepil kan meestal al volstaan om PMS-klachten in de kiem te smoren.

Oorzaak 8: Glutenovergevoeligheid
Het probleem: Precieze cijfers bestaan niet, maar enkele procenten van de bevolking zou aan glutenovergevoeligheid (coeliakie) lijden. Dat betekent dat zij abnormaal reageren op gluten, een eiwit dat in granen zit.

Een gevolg daarvan is dat het darmslijmvlies en de darmvlokken (de villi) door contact met gluten vlakker gaan worden en op den duur zelfs verdwijnen. Daardoor wordt de werkzame, nuttige oppervlakte van de darmen kleiner, waardoor de opnamecapaciteit voor bepaalde voedingsstoffen afneemt en de spijsvertering minder vlot gaat verlopen. Die verteringsproblemen kunnen aanleiding geven tot diarree, winderigheid, een opgeblazen gevoel, noem maar op.

De oplossing: Via een bloedanalyse kan nagegaan worden of er antistoffen tegen gluten aanwezig zijn in het bloed. Dikwijls hebben patiënten met coeliakie ook een ijzertekort. Een biopsie van de dunne darm kan vervolgens uitsluitsel geven of er inderdaad sprake is van glutenintolerantie. Eenmaal de diagnose gesteld, wordt de patiënt op een glutenvrij dieet gezet, zodat het darmslijmvlies zich kan herstellen. Omdat glutenintolerantie een chronische aandoening is, zal hij zich levenslang aan dit dieet moeten houden.

Oorzaak 9: Menopauze
Het probleem: Vanaf de leeftijd van 40 tot 45 jaar neemt de productie van vrouwelijke hormonen stilaan af. Dat heeft ook een invloed op wáár in het lichaam vet wordt opgeslagen. Bij een hoge oestrogeenproductie concentreert de vetopstapeling zich eerder rond de heupen. Neemt de aanmaak van oestrogenen af, dan zal het vet zich eerder naar de buikregio verplaatsen. Daardoor krijgt het silhouet van vrouwen vanaf de menopauze iets minder vrouwelijke en iets meer mannelijke trekken, mét het bijbehorende buikje. Vrouwen die in de menopauze hun gewicht zien toenemen, zullen dan ook voornamelijk in de buikzone aankomen.

De oplossing: Via hormonale substitutietherapie kan je je oestrogeenniveau op peil houden en dus ook de negatieve gevolgen van een daling van je oestrogeenproductie een stap voor blijven. Toch zullen vrouwen vanaf een jaar of veertig meestal ook hun voedingspatroon enigszins moeten bijstellen als ze een buikje willen vermijden. Met ons vetmetabolisme is het namelijk zoals met andere systemen in ons lichaam: naarmate we ouder worden, gaat het wat minder goed functioneren. Daardoor kunnen vrouwen die altijd
een strakke buik hebben gehad, hoewel ze niet meer eten of snoepen dan voorheen, vanaf een bepaalde leeftijd hun buikvolume toch zien toenemen. Blijven bewegen is ook na de menopauze cruciaal. Niet alleen om die strakke buik te behouden, maar ook om osteoporose te helpen voorkomen.

Oorzaak 10: Ziekte van Crohn
Het probleem: Inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa leveren symptomen op die erg kunnen doen denken aan prikkelbaredarmsyndroom. Ook een opgeblazen gevoel en een buikje kunnen verschijnselen zijn die bij deze aandoeningen voorkomen. Gelukkig komen deze ziektes niet zo vaak voor, naar schatting bij twee à drie personen per duizend.

De oplossing: Als via een bloedanalyse bepaalde tekorten worden vastgesteld - zoals een vitamine B12-tekort of een ijzertekort, soms een lichte bloedarmoede - dan moet in de richting van Crohn gedacht worden. Ook ontstekingen in het bloed kunnen wijzen op een inflammatoire darmaandoening. Als een echografie ook in die richting wijst, kan een colonoscopie uitsluitsel geven.

Eenmaal de diagnose 'ziekte van Crohn' of 'colitis ulcerosa' gesteld is, moeten aanvankelijk vaak een korte periode cortisonepreparaten gegeven worden aan de patiënt om de toestand van de darmen te stabiliseren. Daarna zijn de meeste patiënten goed geholpen met anti-TNF-medicatie, een vrij nieuwe generatie geneesmiddelen die ook bij ziektes als reuma en psoriasis wordt ingezet. Op het vlak van voeding kunnen deze patiënten het best zo normaal mogelijk eten. Enkel wanneer er zeer ernstige opstoten zijn van de ziekte of wanneer er sprake is van vernauwingen in de darm, is het soms noodzakelijk tijdelijk een restenarm dieet te volgen.


Meten is weten
Een buikje mag door veel vrouwen dan vooral als een esthetisch probleem beschouwd worden, ook om gezondheidsredenen doen ze er goed aan hun buikomtrek onder controle te houden. Niet alleen je BMI bepaalt namelijk of je extra risico loopt op welvaartsziekten als diabetes, kanker en hart- en vaatziekten, ook je buikomtrek is op dat punt heel bepalend, want buikvet verhoogt dat risico veel meer dan vet op de heupen en billen. Het gevaar schuilt namelijk niet zozeer in het onderhuidse vet, maar vooral in het vet dat zich in de buikholte, tussen de organen, bevindt.

Je buikomtrek correct meten doe je zo:
- Plaats een lintmeter op je blote huid om het smalste deel van je middel, tussen de onderste rib en de bovenkant van het heupbeen.
- Meet terwijl je uitademt. Let erop dat de lintmeter niet te veel aanspant en dat hij evenwijdig is met de grond.

Is je omtrek lager dan 80 cm (94 cm voor mannen), dan zit je safe. Bedraagt de omtrek 80 à 88 cm (tussen 94 en 102 cm voor mannen), dan loop je een licht verhoogd gezondheidsrisico. Op je gewicht letten en meer bewegen is de boodschap. Bij een buikomtrek van meer dan 88 cm (102 cm voor mannen) loop je een sterk verhoogd risico en is het hoog tijd om in te grijpen.

Door Veerle Maes
Goed Gevoel, mei 2012

11/06/12 14u17
mailIcon print | | Meer bookmarks |

Deel jouw mening

met alle Goed Gevoel-lezeressen

 

Test jezelf! Pagina 1 van 1

Test je zon-IQ Risicotest op type 2 diabetes Welk slaaptype ben jij? Hoe vatbaar ben jij voor een bore-out? Hoe gezond maak jij ruzie? Ben jij klaar om te stoppen met roken? Hoe goed ken jij je lichaam? Loop jij risico op een burn-out? Hoe hypochondrisch ben jij? Hoe groot is jouw kans op een suikerverslaving ? Hoe moe ben jij ? Zo vermijd je een burn-out ! Doe jij genoeg om je gebit gezond te houden? Hoe hypochondrisch ben jij? Hoe goed kun jij loslaten?
| 1 |