-
Goed Gevoel - Logo
gezondheid/psycho
Goed Gevoel

(N)ergens goed voor?

Het verborgen nut van ochtendmisselijkheid, hikaanvallen en geeuwbuien

Ons lichaam is een wonderlijke machine, maar sommige stukjes - of vreemde kuren die ze vertonen - lijken echt wel overbodige frutsels. Of zijn loopneuzen, hikaanvallen, geeuwbuien en andere fenomenen dan tóch ergens goed voor?

1. Oorsmeer
Hoe vies je die smurrie in je oren ook vindt, geen gezonde gehoorgang zonder oorsmeer. In elk oor zitten smeer- en talgklieren, die dagelijks een flinke portie oorsmeer produceren om je 'gehoorapparaten' te beschermen tegen rondvliegende stofjes, korreltjes zand, vervelende insecten en ziekteverwekkende kiemen en bacteriën. Daarnaast verwijdert het huidschilfers van de bovenste laag van de huid in de uitwendige gehoorgang. De kleur, dikte en plakkerigheid van oorsmeer verschillen van persoon tot persoon, en van ras tot ras. Dat van blanken en donkere mensen is bijvoorbeeld stukken vochtiger dan dat van Aziaten. Van oorsmeer blijf je beter af, want je oren reinigen zichzelf: oud oorsmeer droogt en valt in kleine bolletjes uit je oor als je praat, slikt of gaapt. Door in je oren te peuteren of wattenstaafjes te gebruiken, duw je je oorsmeer dieper in je gehoorgang. Daardoor ontstaan 'verstoppingen' en kunnen geluidstrillingen het gehoorzintuig in je binnenoor niet meer bereiken.

2. Een loopneus
Fietsen of skiën bij koud weer zadelt je meestal in een mum van tijd op met een druipneus. Hoe onprettig je dat gesnotter ook vindt, het is een nuttige reflex die je reukorgaan beschermt. Dat raakt in de buitenlucht namelijk niet snel genoeg opgewarmd. En als je neusslijmvliezen afkoelen, dan verminderen je bloeddoorstroming en afweer, en krijgen virussen en bacteriën meer vat op je. Om dat te voorkomen, sluit je lichaam preventief de luchttoevoer af door je neus te doen zwellen en vocht of slijm te vormen. Ook van pikant eten krijg je vaak een loopneus. Dat komt omdat hete stoffen in voeding, zoals piperine en capsaïcine, de warmtezenuwen in je mond stimuleren. Die sturen een 'uitdrogingssignaal' naar je hersenen. Als reactie daarop krijgt je neus het commando om overvloedig vocht te gaan produceren, zodat de vochtbalans weer mooi in evenwicht komt.

3. Kippenvel
Als die van een geplukte kip. Zo gaat onze huid eruitzien als we kou hebben, een pakkend liedje horen op de radio, of ons een hoedje schrikken. Kippenvel is niet meer of minder dan onze haarspiertjes die zich aanspannen en de haarfollikels rechttrekken, zodat onze huidhaartjes overeind gaan staan. Hoe hard je ook zou proberen, tegen kippenvel valt niets te beginnen: het is een automatische lichaamsreactie die veroorzaakt wordt door ons centraal zenuwstelsel en waarover we zelf geen controle hebben. In de tijd van de mensapen had het kippenvel nog een belangrijke functie: hun vacht zette helemaal uit als ze het koud hadden, en kon zo de warme lucht rond hun huid beter vasthouden. Tegelijk zagen ze er groter - en dus gevaarlijker - uit met hun haren rechtop, en dat kwam goed van pas om vijanden af te schrikken. Kijk maar wat je kat doet als ze het weer eens aan de stok heeft met de hond van de buren. Voor ons heeft het krijgen van kippenvel eigenlijk nog maar weinig nut: we hebben bijna geen lichaamsbeharing meer en kunnen gewoon warme kleren aantrekken als we kou krijgen. Dat onze haren ook recht komen als we sterke emoties ervaren, heeft dan weer alles te maken met het ontzag voor iets of iemand dat we op dat moment voelen. En waartegen we onszelf onbewust willen beschermen.

4. Geeuwen
Geeuwen werkt aanstekelijk. Zodra je het iemand ziet doen of erover leest, gaat ook je eigen mond binnen de kortste keren open. Geeuwen is een reflex die ontstaat in je hersenstam: je gezichtsspieren spannen zich aan, je mond opent zich en je longen zuigen een flinke hoeveelheid lucht naar binnen. Sommige mensen krijgen er ook traanogen van. Dat komt omdat tijdens de geeuwbeweging de gezichtsspieren tegen de traanbuisjes drukken en er vocht uitpersen. Over waarom mensen - en ook dieren - geeuwen, bestaan een heleboel theorieën. Volgens de ene wijst geeuwen erop dat je moe bent of je je verveelt. Dan ga je vanzelf langzamer ademen, bereikt er minder zuurstof je longen en daalt het zuurstofgehalte in je bloed. Een keer flink geeuwen helpt om dat gehalte te verhogen. Een recente theorie spreekt dit radicaal tegen. Geeuwen zou geen teken zijn van verveling maar van enorme alertheid. Als je je mond wijd openspert, worden je hersenen afgekoeld, en frisse hersenen werken veel beter en sneller dan hersenen die met warm bloed worden aangevoerd. Geeuwen tijdens een vergadering is dus absoluut geen teken van gebrek aan respect voor je baas, integendeel. Het bewijst eerder dat je goed wilt blijven volgen wat hij/zij zegt.

5. Ochtendmisselijkheid
Misselijkheid, soms samen met overgeven. Bijna 9 op de 10 vrouwen worden erdoor geteisterd aan het begin van hun zwangerschap. En bijlange niet alleen 's ochtends, zoals de naam van het vervelende verschijnsel laat vermoeden. Sommige moeders in spe voelen zich de hele dag bij vlagen ellendig of moeten meermaals naar de badkamer rennen. Laat het een troost wezen dat de zwangerschapskwaal wel degelijk z'n reden én z'n nut heeft. Waarvoor precies, daarover lopen de meningen uiteen. Volgens één theorie heeft het fenomeen te maken met de vorming van de placenta of moederkoek, die een bepaald hormoon produceert dat de reukzin verscherpt. Daardoor zou het verantwoordelijk zijn voor de bekende maagproblemen en braakneigingen. Andere onderzoekers houden vol dat moeder natuur ochtendmisselijkheid inzet als bodyguard om het lichaam van moeder en kind te beschermen tegen potentieel schadelijke giffen en bacteriën in voeding. Slim gezien, want als je zwanger bent, schakelt je immuunsysteem naar een lagere versnelling en ben je extra kwetsbaar. Nieuw onderzoek bracht nog meer goed nieuws: ochtendmisselijkheid zou je risico op borstkanker met 30% verminderen, omdat het hormoon dat het zou veroorzaken ook beschermt tegen het ontwikkelen van kankercellen. Waarom de ene vrouw bijna continu misselijk is en de andere zorgeloos door haar zwangerschap huppelt, daar zijn de onderzoekers nog niet uit.

6. De hik
Niet alleen mensen, maar ook je kat, hond of konijn kunnen een hikaanval krijgen, en zelfs ongeboren kinderen kunnen al hikken. Als je de hik hebt, dan trekt je middenrif even krampachtig samen om dan naar boven te bewegen. Tijdens deze bewegingen passeert er een heleboel lucht door je keel, en dus langs je stembanden. Die laatste slaan door de contractie van je middenrif plots dicht, en precies dat veroorzaakt dat typische hikgeluid. Door zo tekeer te gaan, probeert je lichaam af te komen van een grote hoeveelheid lucht die in je slokdarm of je maag is terechtgekomen, bijvoorbeeld omdat je te schrokkerig at of te hard hebt gelachen, luidt één theorie. Volgens een andere hadden we alleen als baby baat bij een hikaanval: in moeders buik deden we het om het vruchtwater in onze longen te verversen, na onze geboorte om onze ademhalingsspieren te oefenen.

7. Adamsappel
Heeft dat op en neer gaande bobbeltje in mannenkelen écht een functie? Het is maar hoe je het bekijkt. Zonder zouden mannen in ieder geval een veel hogere stem hebben en - tja - gewoon als vrouwen klinken. De adamsappel is eigenlijk een stukje kraakbeen dat groeit aan de voorkant van het strottenhoofd, het bovenste gedeelte van de luchtpijp. Tot aan de puberteit hebben jongens én meisjes een min of meer even groot strottenhoofd en een even grote adamsappel. Vandaar dat hun stemmen praktisch identiek klinken, want de stembanden hangen horizontaal in het strottenhoofd. Eens de groei- en sekshormonen toeslaan, ontwikkelen jongens - vooral onder invloed van testosteron - de bekende bobbel (of baard) in de keel. Samen met de adamsappel groeien ook de stembanden, en hoe langer en dikker die zijn, hoe lager de tonen die ze produceren. De naam adamsappel verwijst trouwens naar het bijbelse verhaal van de zondeval, toen Eva Adam verleidde met een appel van de boom van goed en kwaad, en er een stukje in z'n keel bleef steken.

8. Tepels
Vrouwen hebben tepels nodig om hun kinderen te kunnen voeden met de borst, maar hoe zit het met mannentepels? Het eerste trimester van de zwangerschap lijken alle foetussen op elkaar; ze hebben zowel mannelijke als vrouwelijke kenmerken, zoals tepels en borstklieren. Pas na de 14de week beginnen ze geslachtshormonen te produceren, die op hun beurt verantwoordelijk zijn voor de vorming van de primaire geslachtskenmerken. Wanneer de mannelijke foetus een jongen wordt, behoudt hij merkwaardig genoeg z'n tepels. Dat ze nérgens goed voor zijn, is overdreven, want bij sommige mannen dienen ze als erogene zone. Hadden de tepels echt in de weg gezeten, dan had de evolutie ze al lang weggewied en waren mannen nu tepelvrij. Maar omdat ze duidelijk niet stoorden, mochten ze rustig blijven zitten. Bij de mens althans, want bijvoorbeeld hengsten en stieren hebben géén tepels (meer). Die zouden daar achteraan toch maar in de weg van de penis zitten.

9. Vingerafdrukken
Al meer dan een eeuw gebruiken speurders ze om criminelen mee te identificeren. Maar zijn vingerafdrukken - en die andere fijne lijntjes die over onze handpalmen en zelfs op de onderkant van onze voeten en tenen lopen - nog ergens anders goed voor? Vingerafdrukken bestaan uit zogenaamde papillairlijnen, verhoogde huidlijsten die zich bovenop onze huid bevinden. Niet overal, maar precies op die plekken waarmee we fysiek contact maken met de buitenwereld. We lopen op onze voeten en tenen, pakken dingen vast met onze handen en vingers. Mocht onze huid op die plaatsen glad zijn, dan zouden we vaker uitglijden of spullen uit onze handen laten vallen. Daarnaast vergroten de verhoogde papillairlijnen het oppervlak van onze handen. Praktisch, want net onder de vingerafdrukken zitten veel zweetklieren. En hoe groter het oppervlak waarop ze hun zweet kunnen lozen, hoe beter de huid kan afkoelen.

10. De clitoris
Natuurlijk is een clitoris fijn om te hebben, maar waarvoor dient ze eigenlijk? Net als over de functie van het orgasme bestaan er verschillende hypothesen over de functie van ons meest gevoelige seksuele orgaan. Eén ervan luidt dat ze louter bestaat voor ons genot. En zonder het vooruitzicht daarop zouden vrouwen nooit vrijwillig tot seks bereid zijn, met alle gevolgen van dien voor de menselijke soort. En het orgasme? Dat dient zeker een ander doel dan alleen maar plezier. Omdat de mens een rechtoplopend wezen is, was het belangrijk dat de vrouw na seks niet meteen opstond en verder liep, zoals je bij apen wel eens ziet. Het zaad zou op die manier veel minder kans krijgen om te komen waar het hoort, namelijk bij de eicel. Door het vrouwelijk orgasme - en het liggend nagenieten dat daar meestal op volgt - kan het zaad zich optimaler verplaatsen. Daarnaast zorgt klaarkomen voor contracties in de baarmoeder en vagina. Sommige wetenschappers gaan er dan ook van uit dat vrouwen op die manier het zaad naar binnen 'zuigen', wat de kans op bevruchting vergroot.

Tekst: Caroline De Ruyck
Goed Gevoel 9, September 2007









01/10/07 14u33
mailIcon print | | Meer bookmarks |

Deel jouw mening

met alle Goed Gevoel-lezeressen

 

Alles over

Test jezelf! Pagina 1 van 1

Test je zon-IQ Risicotest op type 2 diabetes Welk slaaptype ben jij? Hoe vatbaar ben jij voor een bore-out? Hoe gezond maak jij ruzie? Ben jij klaar om te stoppen met roken? Hoe goed ken jij je lichaam? Loop jij risico op een burn-out? Hoe hypochondrisch ben jij? Hoe groot is jouw kans op een suikerverslaving ? Hoe moe ben jij ? Zo vermijd je een burn-out ! Doe jij genoeg om je gebit gezond te houden? Hoe hypochondrisch ben jij? Hoe goed kun jij loslaten?
| 1 |