Psoriasis

doorRedactieop Invalid date

De jongste jaren wordt psoriasis beschouwd als een systeemaandoening waarbij het immuunsysteem verstoord is', zegt prof. Jo Lambert, diensthoofd dermatologie aan het UZ Gent. 'We zien ook dat een groot aantal psoriasispatiënten meer last heeft van obesitas, hart- en vaatziekten en diabetes. Ontstekingsmoleculen spelen hierbij een belangrijke rol. Ongeveer 20 procent van alle psoriasispatiënten heeft ook gewrichtsklachten (psoriasisartritis). Psoriasis is dus veel complexer en bij de behandeling moet men dus verder kijken dan enkel naar de huid.'

'Psoriasis wordt door buitenstaanders vaak onderschat. Men beschouwt het als een onschuldige huiduitslag. Maar vaak situeren de littekens zich bij psoriasispatiënten op het psychologische vlak. Het is een erg stigmatiserende ziekte. We leven immers in een maatschappij waar het schoonheidsideaal en een gave huid erg belangrijk zijn. Daarom hebben we een speciaal begeleidingsprogramma - OnderHUIDs - ontwikkeld om mensen met een chronische huidziekte beter te wapenen tegen de gevolgen van hun ziekte.'

Taboe doorbreken
'Ik heb persoonlijk goede ervaringen met meditatie en yoga', zegt prof. Lambert. 'Op zeker ogenblik is bij mij het idee ontstaan om dat aan mijn patiënten aan te bieden, als aanvulling op hun klassieke behandeling. Het begeleidingsprogramma duurt twaalf weken en omvat informatie, sport, yoga en meditatie. Daarnaast willen wij het taboe rond de gevolgen van chronische huidaandoeningen wat doorbreken. Veel patiënten met chronische huidziekten hebben door hun aandoening een verminderde levenskwaliteit. Soms leidt dit tot depressie, alcoholproblemen, dwangstoornissen en relatieproblemen. Een negatief zelfbeeld leidt vaak tot sociaal isolement. Bij de sessie psychoeducatie worden oplossingen zoals cognitieve gedragstherapie aangereikt.'

'Wij weten ook dat stress een belangrijke rol speelt bij bijvoorbeeld psoriasis. Daarom worden eveneens een aantal technieken (o.a. mindfulness) aangeleerd om stress te reduceren. Door deze meditatie word je aandachtig voor bijvoorbeeld jeuk, pijn, stemmingen... en kan je voorkomen dat je meegesleept wordt in een negatieve spiraal.'

Toch zwemmen
Uit studies blijkt dat psoriasispatiënten vaker kampen met overgewicht, diabetes of hart- en vaatziekten. Daarom wordt in het begeleidingsprogramma ook veel aandacht besteed aan een gezonde levensstijl: stoppen met roken, gezonde voeding en het belang van voldoende lichaamsbeweging. 'Veel huidpatiënten doen niet of nauwelijks aan sport', zegt prof. Lambert.

'Ze gaan bijvoorbeeld niet meer zwemmen omdat ze de starende blikken niet verdragen. Door hen in groep te laten sporten, overwinnen ze die angst en schaamte. We zien dat de mensen daar echt veel plezier aan beleven. Ze komen liever naar hier dan dat ze naar een fitnesscentrum gaan waar alles in het teken staat van het perfecte lichaam. Ook het groepsgevoel werkt motiverend. Lichaamsbeweging stimuleert het natuurlijke genezingsproces en heeft dus een positief effect op de huidziekte zelf. Maar bovendien verandert lichaamsbeweging bepaalde hormoonniveaus (endorfines, monoamines) in ons lichaam en vermindert het zo negatieve stemmingen. Ook de sociale contacten die hieruit voortvloeien, kunnen de neerwaartse spiraal doorbreken', aldus prof. Lambert.

Meer info: www.onderhuids.be.


De klassieke behandeling van psoriasis
Bij de behandeling van psoriasis wordt meestal stapsgewijs gewerkt.

Lichte psoriasis
- De huid wordt ingewreven met lokale zalven met cortisone en salicylzuur om de huidschilfering te verminderen.
- Vaak wordt ook een combinatiecrème van cortisone en vitamine D gebruikt.
- In mindere mate wordt een teerbehandeling voorgeschreven. Dan worden de huidplekken bedekt met teerproducten en dat moet een aantal minuten intrekken. Deze behandeling is echter minder patiëntvriendelijk en gebeurt bij voorkeur in het (dag)ziekenhuis.

Lichte tot matige psoriasis
- Lichttherapie: de patiënt gaat bij voorkeur drie keer per week onder een medische zonnebank met speciaal ultraviolet liggen. Bij de PUVA-therapie moet de patiënt psoralenen (planten-extracten) innemen om de huid ontvankelijker te maken voor de uv A-stralen. Deze behandeling werkt dieper in op de huid. Bij de uvB-therapie wordt geen medicatie gegeven en gaan de stralen minder diep. Lichttherapie duurt minimaal zes weken en eist dus veel inzet van de patiënt. Zo'n 80 procent van de patiënten is goed geholpen met lichttherapie. Maar mensen mogen niet permanent lichttherapie ondergaan, omwille van verhoogd risico op huidkanker.

Ernstige psoriasis
- Vitamine A-zuurpreparaten werken vooral in op het immuunsysteem en gaan de celdeling van de huid afremmen. Ook hier zijn bijwerkingen, zodat de patiënt altijd goed opgevolgd moet worden.
- Methotrixaat: een soort chemotherapie voor psoriasispatiënten, waardoor de groei van huidcellen afgeremd wordt.
- Ciclosporine is een middel tegen afstoting dat het immuunsysteem onderdrukt. Voor psoriasis wordt het gegeven in kuren van drie maanden. Het product werkt heel snel en is nuttig bij ernstige opstoten. Ook hier zijn er bijwerkingen voor nieren en bloeddruk mogelijk.
- Biologics: de nieuwste generatie medicijnen tegen psoriasis zijn de biologische geneesmiddelen die o.a. het ontstekingseiwit tumornecrosefactor-alfa (TNF alfa) uitschakelen. Deze biologics geven vaak spectaculaire resultaten, maar de effecten op lange termijn zijn nog niet bekend.

Door Caroline Stevens
Goed Gevoel, oktober 2011