[UPDATE AFVALLEN] Dit zegt de wetenschap over obesitas

doorBirte Govartsop 09/01/2019

Vanaf wanneer heb je obesitas? En welke gezondheidsrisico’s houdt dat in? Wij vroegen het aan prof. dr. Ann Mertens, endocrinoloog bij de obesitaskliniek van het UZ Leuven.

Vanaf wanneer spreekt men precies van overgewicht?
‘Zodra iemand een BMI of body mass index heeft die hoger is dan 25, spreken we van overgewicht. Heeft een man of vrouw een BMI hoger dan 30? Dan is die persoon obees. Uit een recent onderzoek van IDEWE, de grootste externe dienst voor preventie en bescherming op het werk, blijkt dat maar liefst 54,6% van de Belgische werknemers te veel weegt. 18,8% kampt met obesitas.’

Vanaf wanneer zijn er gezondheidsrisico’s?

‘Hoe hoger de BMI, hoe groter de kans op klachten en hoe kleiner de kans dat je lang zal leven in goede gezondheid. Mensen met obesitas hebben vaak last van bijvoorbeeld hoge bloeddruk, maar niet van de ene dag op de andere. De bloeddruk stijgt langzamerhand, tot het problematisch wordt.’

Wat zijn de belangrijkste klachten?

‘Je hebt drie soorten: metabole, mechanische en mentale klachten. Metabole klachten zijn klachtenzoals een hoge bloeddruk, te veel suiker, vruchtbaarheidsproblemen en leveraandoeningen – op dit moment is het zelfs zo dat de meeste leveraandoeningen hetgevolg zijn van overgewicht, en níét van te veel alcohol te drinken. Mechanische klachten zijn klachten zoals gewrichtspijn, slaapapneu en incontinentie. Mentale klachten zijn klachten zoals een laag zelfbeeld, angst en depressie. Wat de meeste mensen ten slotte ook niet weten, is
dat er een duidelijk verband bestaat tussen de BMI en het risico op kanker. We zien bijvoorbeeld meer borstkankers bij vrouwen met een hoge BMI, en daar is een heel logische verklaring voor. In ons vetweefsel zit het vrouwelijke hormoon oestrogeen. Tumoren zoals borsttumoren groeien onder invloed van dat hormoon. Dus hoe meer vetweefsel jij hebt, hoe groter de kans dat die tumoren zich kunnen ontwikkelen.’

Wanneer raden jullie aan om operatief in te grijpen?
‘In een Koninklijk Besluit staan de criteria geformuleerd waaraan een patiënt moet voldoen: hij of zij moet minstens 18 jaar oud zijn en een BMI hebben van hoger dan 40, of hoger dan 35 mét minstens een van de volgende aandoeningen gelinkt aan zijn of haar overgewicht: suikerziekte, slaapapneu of hoge bloeddruk. Daarnaast moet de patiënt gedurende minimaal een jaar een dieet gevolgd hebben zonder blijvend resultaat én goedgekeurd worden door een multidisciplinair team bestaande uit een dokter, diëtist en psycholoog.’

Welke verschillende operaties voeren jullie in de obesitaskliniek in UZ Gasthuisberg uit?

‘Wij voeren twee operaties uit: de gastric sleeve en de gastric bypass. Bij een gastric sleeve verkleinen we de maag. Bij een gastric bypass wordt ook een stuk van de dunne darm overbrugd. Daardoor kan je niet alleen minder eten, maar wordt je eten ook minder goed opgenomen. Beide operaties moeten gezien worden als hulpmiddel. Het is dus niet zo dat je alles kan blijven eten en toch slank wordt.’