Trop is te veel, dus waarom gaan mensen te ver met botox? Cosmetisch chirurg: “Ook fillers zijn niet zo onschuldig”

doorLiesbeth De Corteop 03/08/2021

“Ik wil niet gemeen zijn, maar wat is er gebeurd met het gezicht van Kristin Davis?” Op Twitter raken mensen niet uitgepraat over de actrice die Charlotte speelt in de reboot van ‘Sex and the City’. Waarschijnlijk heeft ze iets te veel botox en fillers laten inspuiten, klinkt het. Cosmetisch chirurg Jan Vermeylen is voorstander van zulke rimpelbestrijders, maar waarschuwt voor overconsumptie. Hij legt uit waarom mensen tegen beter weten in niet kunnen stoppen, en wat daar de gezondheidsrisico’s van zijn.

De opnames voor de reboot van ‘Sex and the City’ zijn gestart, en mensen raken er maar niet over uitgepraat. Fans kijken uit naar de nieuwe designeroutfits, de nieuwe verhaallijnen voor de personages. Al wordt er ook veel gepraat over Kristin Davis, de actrice die de rol van Charlotte speelt. Enkele kwatongen stellen vast dat ze wel héél erg veel veranderd is. Ze speculeren dat ze een aantal esthetische behandelingen heeft laten uitvoeren die uit de hand zijn gelopen. 

Ze zou alleszins niet de enige zijn. Heel wat Hollywoodsterren proberen de tand des tijds te bestrijden en kloppen aan bij een cosmetisch arts. En ja, soms is dat eraan te zien. Denk maar aan actrices Meg Ryan of Courteney Cox, of modeontwerpster Donatella Versace. Hun gelaat is retestrak. Er valt geen rimpel te bespeuren, maar ook geen vorm van expressie of jeugdigheid. Is de lijn tussen beauty en beast dan zo dun? Een spuitje te veel en hup, plots zit je met een onnatuurlijke, gezwollen gezichtsuitdrukking? Of waar loopt het mis?

Botox versus fillers

Het antwoord is genuanceerd. Een verklaring moet je deels gaan zoeken bij de producten zelf, zegt plastisch chirurg Jan Vermeylen. Hij zit al meer dan dertig jaar in het vak, is de oprichter van de Clinica d’Oro en schreef het boek ‘Fillers zijn killers’. “Vooral botox en fillers zijn in trek voor een jeugdige look”, vertelt hij. “Beiden zijn injectables, maar daar stopt de gelijkenis.” 

“Botox is een merknaam voor een spierontspanner, die zorgt ervoor dat je bepaalde spieren niet of minder kunt bewegen. Het wordt al héél lang gebruikt voor allerlei medische doeleinden en de laatste twintig jaar ook bij esthetische behandelingen. Hoofdzakelijk voor het gladstrijken van het voorhoofd, de fronsen en de rimpels rond de ogen”, vertelt Vermeylen. “Fillers hebben het doel om - de naam zegt het zelf - plooien of leemtes op te vullen. Vooral in het onderste deel van het aangezicht, denk aan kaken en lippen. Tegenwoordig bestaan de meeste fillers uit een gel met hyaluronzuur.” 

Veel te vroeg

Het eerste probleem is dat de patiënten steeds jonger worden. “Er wordt inderdaad weleens gezegd dat je jong moet starten om rimpels te voorkomen. Die redenering houdt steek. Rimpels ontstaan namelijk door het gebruik van spieren; kraaienpootjes worden bijvoorbeeld zichtbaar als je veel lacht. Door deze spieren preventief te verlammen, kunnen er zich geen rimpels vormen.”

“Maar er is een grote keerzijde aan de medaille”, zo gaat Vermeylen verder. “Wie te vroeg begint met botox, riskeert na verloop van tijd spieratrofie: je spieren smelten weg. In het begin is je spiermassa nog een halve centimeter dik. Bij overmatig gebruik heb je na twintig jaar nog maar een vliesje van één millimeter. Het resultaat: een ingevallen gezicht, net als een omaatje van 90 jaar.” Starten op je achttiende is dus een no-go. Dan loop je een fameus risico op vroegtijdige veroudering. “Ik raad botox pas aan vanaf 30 à 35 jaar”, stelt de arts. 

Ook fillers zijn niet zo onschuldig. “Ze zorgen ervoor dat de huid en weefsels uitgerekt worden. Op lange termijn verliest je huid dus haar elasticiteit en krijg je huidoverschot. Dat toont oud, hoor”, aldus Vermeylen. “Plus, we gingen ervan uit dat de meeste fillers uit het lichaam verdwijnen na achttien maanden. Pas eind vorig jaar heeft een collega uit Australië via mri-scans ontdekt dat fillers na vijf tot tien jaar na de injectie nog steeds aanwezig kunnen zijn. Het effect is weg omdat de filler zich verspreid heeft, maar het product is er nog. Wie dus jaar na jaar kiest voor injecties, legt dus een laag filler op filler op filler ... Dat is een verklaring voor de typische gezichten met mislukte duckfaces die je weleens ziet.” Opnieuw: ga pas aan de slag met fillers na je dertigste verjaardag.

Statussymbool

Het lijkt alsof Vermeylen tegen zijn eigen winkel spreekt, maar hij is zeker niet anti-botox en -fillers. “De meeste van die producten werken prima”, knikt hij. En in de media zie je ook evenveel voorbeelden van knappe, naturelle resultaten. Kijk maar naar Jennifer Lopez of Reese Witherspoon. Ze ontkennen dat ze hun gezicht hebben laten behandelen, maar dat kan bijna niet anders.

Vermeylen: “Botox en fillers zijn bedoeld om kleine afwijkingen te corrigeren en je gezicht te onderhouden. Het dient niet om een onnatuurlijke look te creëren, en dat is de valstrik waar sommigen intrappen. In bepaalde kringen mag het wel opvallen dat er ‘iets’ gedaan is, dan willen ze een pillow face of lippen zo dik als worstjes. Voor hen is een esthetische behandeling een statussymbool. Vroeger kochten ze eerder en handtas met merklogo, nu willen ze stoefen met hun extreme looks. Vooral naar mensen die fillers gebruiken wordt opgekeken. Soms zie ik zelfs foto’s op Instagram verschijnen van mensen met opgezwollen lippen, amper een uur nadat ze hun injectie kregen.”

En die overconsumptie van cosmetische ingrepen is niet enkel een kwestie van smaak. Daar zijn ook fysieke complicaties aan verbonden. “Wanneer je botox te dicht bij het oog inspuit, kunnen de oogspieren verlammen waardoor het kan zijn dat je niet meer goed ziet of zelfs dubbel kijkt. Maar dat effect verdwijnt. Vooral bij extreem gebruik van fillers kunnen ernstige problemen ontstaan. Ontstekingen, knobbelvorming, afstotingsreacties, een deel van de huid die afsterft, ... Dan moeten we het weefsel zo goed en zo kwaad mogelijk proberen te reconstrueren.”

Verslaafd

Maar het grootste gevaar is van psychologische aard, meent Vermeylen. “Bij elke behandeling krijgt een patiënt complimenten. Dat is leuk, waardoor de productie van serotonine, het gelukshormoon, de lucht in gaat. Maar ze raken verslaafd aan dat geluksgevoel en worden ongeduldig. Ze willen geen anderhalf jaar wachten op de volgende injectie, en keren na enkele maanden al terug naar de arts.” 

“Ook het halo-effect komt er nog bij. Dit wil zeggen dat mensen die er goed uitzien ook beschouwd worden als gezond, succesvol, sterk, sympathiek, ... Vooral mensen die veel op sociale media zitten en een laag zelfbeeld hebben, laten zich hierdoor makkelijk beïnvloeden. Zij denken dat schoonheid loont en dat zet hen aan om een esthetische ingreep sneller opnieuw te doen. Deze mensen moet je beschermen tegen zichzelf. Cosmetische chirurgie zal hen echt niet helpen, zij hebben professionele begeleiding nodig om hun lichaam te aanvaarden.”

Niet te snel

En in die verslaving sluimert het gevaar dat patiënten te frequent naar de esthetische arts gaan. En voor je het weet is het te laat, en leiden die herhaaldelijke bezoekjes tot alienachtige gezichten met een duckface. Bij botox moet je minstens een half jaar wachten. De redenering van Vermeylen: “Het effect van botox blijf je gemiddeld zien tot vier maanden na de behandeling. Wanneer de rimpels weer tevoorschijn komen, wacht je idealiter nog twee maanden voor een nieuwe behandeling. Zo geef je je spieren de tijd om te recupereren en kracht te winnen. Ja, je hebt dan twee maanden zichtbare rimpels, maar op termijn heb je er langer geniet van.” 

Qua fillers is een pauze van achttien maanden het minimum. “Wil je het sneller? Dan is het de taak van de arts, dermatoloog of chirurg om je vraag te weigeren. De meeste collega’s handelen correct, maar je hebt er een paar die het zonder verpinken doen. De namen van die foefelaars circuleren in bepaalde milieus. Met alle gevolgen van dien: het gebeurt vaak dat het misloopt - denk aan lippen die qua volume ongelijk zijn - en die problemen moeten andere professionals dan rechttrekken. Dat komt heel vaak voor.”