Daarom werken diëten niet

doorNele Annemansop 24/03/2017

Een van de opvallendste resultaten van tientallen jaren onderzoek naar diëten is dat ze net zo vaak leiden tot gewichtstoename als tot gewichtsverlies. En daar zijn tal van redenen voor.

... omdat je van diëten slechtgezind wordt

Als je begint met een dieet, probeer je alle voedingswaren te bannen die ongezond zijn, zoals chips, frietjes en koekjes. Het probleem is dat je net die dingen lekker vindt en je ze dus eigenlijk niet wil bannen. Doe je dat toch, dan word je humeurig. Dat komt omdat je hongergevoel biologisch gestuurd is en je aanspoort om te eten. Als je dus honger krijgt en je het liefst een hamburger naar binnen wil werken, zal een gezonde salade je geen bevredigend gevoel geven. Met als gevolg dat je een gevoel van gemis ervaart en nog humeuriger wordt. De truc is dus om je ongewenste kilo's kwijt te raken zonder een gevoel van gemis te krijgen.

... omdat je er net meer door wil gaan eten

Een bijna onvermijdelijk resultaat van een dieet volgen is in de ban raken van eten. Uit onderzoek blijkt dat mensen zelfs geobsedeerd raken door eten als ze een hongerdieet volgen, en dat ze veel meer aan eten denken dan als ze geen dieet volgen. Stel dat je jezelf voorneemt om geen pasta meer te eten, dan zal je snel merken dat je net dan verlangt naar een spaghetti.

... omdat je enkel op korte termijn denkt

Zijn zinnen als 'Ik wil drie kilo afvallen voor mijn bruiloft' en 'Ik ga nog snel op dieet zodat ik er bikiniproof uitzie voor mijn vakantie' herkenbaar voor jou? Je bent niet alleen. Veel mensen starten een dieet om gedurende een korte periode een offer te maken. Ze eten minder of anders, en dat offer wordt bijna onmiddellijk beloond als ze hun overtollige gewicht kwijt zijn. Maar of het dieet geslaagd is, hangt niet af van hoeveel je na een week afgevallen bent. Bij een geslaagd dieet moet je denken aan een gewichtsverlies voor de rest van je leven. Afvallen doe je daarom niet in een aantal dagen of weken, maar eerder in een jaar. Dat lijkt lang om je ideale gewicht te bereiken. Maar wat heb je liever? In twaalf maanden tijd langzaam gewicht verliezen en dat voor altijd kwijt zijn, of in een maand tien kilo afvallen die er na een paar weken alweer bij zijn?

... omdat je gevoel voor eigenwaarde erdoor daalt

Afvallen geeft je een goed gevoel en het kan een effectief middel zijn om je zelfvertrouwen op te krikken. Mensen die besluiten om te diëten, voelen zich soms al slanker en beter door alleen het besluit te nemen. Maar dieetvolgers voelen zich bijna altijd ellendig als ze op een weegschaal stappen en vaststellen dat ze aangekomen zijn. Sommigen raken zelfs bezeten door de cijfers op de weegschaal waardoor die cijfers belangrijker worden voor hun gevoelens en eigenwaarde dan hun echte lichaamsomvang. Mensen die regelmatig een dieet volgen, hebben niet alleen een laag niveau van eigenwaarde, ze denken ook dat ze onaantrekkelijker, ongezonder, slechter, zwakker, luier en slordiger zijn dan mensen die dat niet doen.

... omdat het je valse hoop geeft

Normaal gezien gaat een dieet goed in het begin, maar je zal onvermijdelijk in lastige situaties terechtkomen. Je moet naar een feest, je hebt een slechte dag, je hebt het druk en eet snel iets onderweg. Omstandigheden waarin je je moeilijk aan je plan kan houden. Het gevolg: je neemt het even niet zo nauw met je dieet en gaat over de schreef. Veel mensen wijten die tegenslag dan aan zichzelf. Maar het dieet ging waarschijnlijk fout omdat het niet aangepast is aan je levensstijl. Als diëten echt zouden werken, zou je er maar een keer aan hoeven te beginnen.

... omdat het tot overmatig eten en gewichtstoename leidt

Stel: je krijgt op een feest een stuk taart aangeboden. Het kan zijn dat je aan de verleiding toegeeft en te maken krijgt met het 'ach, wat maakt het uit'-effect. Je overdrijft meteen. Daarna neem je je voor om je de volgende dag opnieuw streng aan je dieet te houden. Helaas doen deze momenten het succesvol diëten teniet. Uit studies blijkt dat je meer afvalt als je zondigt met mate, dan als je alle snoep, taart en koekjes radicaal uit je leven bant. Het is dus beter om jezelf de vrijheid te gunnen om de dingen te eten die je lekker vindt en niet te zwalpen tussen diëten en vreetbuien.

... omdat het negatief is voor je stofwisseling

De snelheid van de stofwisseling is bij iedereen anders. Veel mensen denken dat je met een trage stofwisseling gedoemd bent om zwaar te worden, maar dat klopt niet helemaal. Ook onze eetgewoontes hebben een invloed. Als we minder eten, werkt onze stofwisseling geleidelijk trager en nemen we makkelijker toe in gewicht. Chronisch diëten of afvallen, aankomen en weer afvallen verstoort onze stofwisseling. Die herhaalde verstoringen leiden ertoe dat ons lichaam zich steeds meer weert tegen gewichtsverlies. Op lange termijn kom je dan met een caloriebeperkt dieet alleen maar aan.