Hoe gezond is honing echt? En kan hij vervallen? Twee experts doorprikken mythes over honing

doorSophie Vereyckenop 12/06/2021

Mmm, honing! De ene ziet er vooral een zoete lekkernij in, de ander schrijft er allerlei geneeskrachtige eigenschappen aan toe. Maar wat is waar en wat niet? Diëtiste Fatima Pas en Karolien Olaerts, biomedisch wetenschapper met specialisatie voeding, zetten naar aanleiding van Week van de Bij, van 30 mei tot en met 6 juni 2021, de feiten en fabels op een rij.

1. Honing helpt tegen hooikoorts: feit en fabel

Wist je dat lokaal gemaakte honing de sleutel zou kunnen zijn tegen hooikoorts? Diëtiste Fatima Pas: “Er zijn indicaties dat honing klachtenverlichtend kan werken. Bij hooikoorts reageert het lichaam allergisch op het stuifmeel van bepaalde planten. Honing bevat van nature sporen van stuifmeelkorrels. De theorie stelt dat door je lichaam via de voeding al te laten kennismaken met stuifmeelkorrels, je een minder ernstige allergische reactie – en dus minder klachten – zou ontwikkelen.” Er zijn onderzoeken die in deze richting wijzen, maar de kwaliteit daarvan is moeilijk te beoordelen, stelt Karolien Olaerts. Wil je het toch proberen? Dan is het belangrijk dat je tijdig start met de inname van de honing: voordat de planten in bloei gaan. En dat je een honing neemt die de stuifmeelkorrels van de plaatselijke flora bevat.

2. Honing is niet beter dan suiker: feit

Honing bestaat uit glucose, fructose en water. “Chemisch gezien lijkt honing dus sterk op tafelsuiker, dat ook glucose en fructose bevat, weliswaar aan elkaar gekoppeld”, vertelt Karolien Olaerts, biomedisch wetenschapper. “Het belangrijkste verschil is dat honing ongeveer een kwart water bevat, tafelsuiker slechts één procent. ‘Honing is natuurlijk’, hoor je weleens. Klopt, maar dat is suiker ook: we halen het uit suikerbiet of suikerriet.” Honing bevat toch meer vitaminen en mineralen? “Correct, maar je zou er erg veel van moeten eten om er een beetje van binnen te krijgen.” Kortom, honing is niet beter dan suiker.

3. Honing is gezond: fabel

Helaas, gezond is honing niet. Maar je moet wel het hele ­plaatje mee in rekening nemen. Diëtiste Fatima Pas: “Wat je eet, de portie, hoe vaak je iets eet en hoe de rest van je voedingspatroon eruitziet. Het klopt dat honing sporen van vitamine B3 en B6, ijzer, fosfor, magnesium en koper bevat. Alleen is die hoeveelheid verwaarloosbaar.” Je zou er al bijna een kilo van moeten eten om een beetje van die vitaminen en mineralen binnen te krijgen, beaamt Karolien Olaerts. “En dat is dan weer allesbehalve goed voor je.”

4. Honing moet in je medicijnkastje: feit en fabel

Al sinds de oudheid wordt honing gebruikt om allerlei wonden te verzachten. Honing staat bekend als een natuurlijk antibioticum, vertelt Fatima Pas. “Het bevat een inhibine, een stof die de groei van bacteriën remt, en peroxide, wat een ontsmettende werking heeft.” Klinkt goed? Ja, maar neem het met een korrel zout, waarschuwt de diëtiste. “Volgens de Europese en Belgische warenwetgeving mogen voor honing geen gezondheidsclaims gemaakt worden omdat er vooralsnog geen overtuigend wetenschappelijk bewijs is.” En de bestaande onderzoeken dan? Die zijn van een twijfelachtig kaliber, zegt Karolien Olaerts. “Neem nu een studie waaruit bleek dat een wondje op de huid na een week genas wanneer er honing op gesmeerd werd. Dat lijkt fantastisch. Maar eerlijk gezegd is de kans even groot dat die wonde ook zonder honing na een week genezen was. Bovendien ontbrak de controlegroep, en is het onduide­lijk welke rol de honing nu precies ­gespeeld heeft.”

5. Honing is gevaarlijk voor baby’s: feit

Karolien Olaerts: “Honing bevat mogelijk een bepaalde bacterie waar kindjes jonger dan 1 jaar ziek van zouden kunnen worden. Al geldt het alleen voor de baby: via een zwangerschap of borstvoeding kan je het niet doorgeven.”

6. Honing vervalt niet: feit

Er is zelfs honing gevonden in Egyptische graven die nog altijd geconsumeerd kon worden. Karolien Olaerts: “Suiker is het ­ultieme bewaarmiddel, het geeft bacteriën en schimmels geen speelruimte. Wel kan honing kristalliseren. Even opwarmen doet in dat geval wonderen.”

Honing op zijn puurst

Raathoning is honing in zijn natuurlijke omgeving. Fatima Pas: “De raten worden door de bijtjes zelf gebouwd en vervolgens volgestopt met honing. Het is niet vloeibaar of smeerbaar, maar heeft een vaste vorm die je zo kan opeten.” Nadeel is dat raathoning duurder is dan gewone honing. Omdat de raten versneden worden, moeten de bijen helemaal opnieuw beginnen met het bouwen van de korf voor ze weer nectar kunnen verzamelen en wordt er minder vaak geoogst.

Doe eens een honingproeverij

Net zoals je wijn, koffie of whiskey kan proeven, bestaan er ook honingtastings. Diëtiste Fatima Pas: “De smaak en de kleur van honing worden trouwens grotendeels bepaald door de nectar waaruit de bijen hun honing produceren. Het aroma kan sterk verschillen, afhankelijk van waar de nectar vandaan komt. Zeker als dat voornamelijk één plantensoort is, krijgt de honing een specifieke smaak. Dat herken je meestal al aan de naam, denk maar aan acaciahoning, lavendelhoning en tijmhoning.”