#durftevragen: ‘Ik maak me zorgen over mijn vruchtbaarheid. Is het zinvol om regelmatig een zelftest te doen?’

doorRedactieop 15/06/2022

Elke vraag màg gesteld worden. In onze rubriek #durftevragen leggen wij jullie vragen voor aan onze deskundigen. Zit jij ook ergens mee? Mail je vraag dan zeker door naar redactie@goedgevoel.be

‘Ik maak me zorgen over mijn vruchtbaarheid. Is het zinvol om regelmatig een zelftest te doen?’
- Victor, 27

Fertiliteitsspecialist Herman Tournaye: ‘Als je ervan wakker ligt, zou ik je zeker aanraden om zo’n zelftest te doen. Er zijn heel goede testers op de markt die relatief goed kunnen voorspellen of je voldoende zaadcellen hebt en of ze beweeglijk genoeg zijn, alleen afwijkingen in de vorm van je zaadcellen kunnen ze niet opsporen. Er zijn veel verschillende types tests die volgens andere principes werken en uit studies blijkt dat ze allemaal vrij betrouwbaar zijn. Een eerste type test werkt met een kleine centrifuge die ervoor zorgt dat de zaadcellen zich onderaan verzamelen. Je weet met dit type test alleen of je voldoende zaadcellen hebt, niet of ze ook beweeglijk genoeg zijn. Een tweede type test is al iets complexer. Daarbij verandert een vloeistof van kleur doordat de zaadcellen die je erbij doet de zuurstof verbruiken. Heb je voldoende actieve zaadcellen, dan verandert de vloeistof van blauw naar roze. Een derde categorie laat je zaadcellen door kamertjes zwemmen tot ze in het laatste kamertje van de tester kunnen terechtkomen en hun aantal opnieuw via een kleurreactie ingeschat wordt. Met dit type test krijg je een idee van de hoeveelheid goed zwemmende zaadcellen. Tot slot zijn er de meest gesofisticeerde testen, waarbij je de tester koppelt aan een app die aantal en beweeglijkheid in kaart brengt via herkenningssoftware. Die testen zijn wel wat duurder, maar de resultaten zijn zeer goed en ze benaderen soms onderzoeken die wij in ons labo met veel duurdere systemen verkrijgen. Er zijn ook testen op de markt waarbij je kan testen of je genetisch voorbestemd bent om onvruchtbaar te zijn. Die zou ik voor niemand aanraden. Die genetische afwijkingen komen niet zo vaak voor. Meestal zijn andere problemen de oorzaak van onvruchtbaarheid, dus deze tests zullen doorgaans geen genetische problemen aantonen en geen verdere informatie verschaffen als je gewoon je vruchtbaarheid wil testen. Heb je een zelftest gedaan en is de uitslag niet zo positief, dan kan je het best contact opnemen met je huisarts. Die kan je doorverwijzen voor een gestandaardiseerd onderzoek in een labo waar ook de vorm van je zaadcellen onderzocht kan worden. Dat is namelijk eveneens belangrijk, maar dat kunnen de bovenstaande tests nog niet.’