Geurkaarsen, wierook en aromaverstuivers zijn slechter voor de gezondheid dan gedacht

doorTimon Van Mechelenop 18/01/2020

Niets leuker dan op donkere en natte winterdagen in je zetel kruipen onder een deken met een warme kop thee en ... een geurkaars, stokje wierook of geurverstuiver aan. Maar zijn die lekker geurende dampen wel gezond? We vroegen het aan Sofie Vandenbroeck, medisch milieudeskundige bij het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. 

“Een aangename geur en een gezellige sfeer geven ze inderdaad, maar ze verminderen de kwaliteit van de lucht in je huis. Ze voegen namelijk vluchtige chemicaliën toe en zorgen ervoor dat de luchtwegen en ogen kunnen irriteren. Met wierookstokjes moet je het meest opletten. Bij de verbranding ervan komt namelijk ook benzeen vrij, en dat is een kankerverwekkende stof. Het benzeengehalte ligt vaak zelfs hoger dan bij het roken van een sigaret. Gebruik de stokjes dus zo min mogelijk. En als je ze gebruikt, zorg dan voor voldoende verluchting”, zegt Vandenbroeck.

“Het verhaal is iets genuanceerder voor (geur)kaarsen en verstuivers”, gaat ze verder. “Het verbrandingsproces zorgt voor een verhoogde waarde van fijnstof in de lucht. Dat is schadelijk, maar wel slechts in die mate dat we aanraden om je er gewoon bewust van te zijn en er niet mee te overdrijven. Geurkaarsen zijn nog een tikje minder goed dan gewone kaarsen, omdat de verbranding van de geur leidt tot nog meer vluchtige stoffen in de lucht. Dat geldt ook voor exemplaren die paraffine bevatten, wat ook weer extra schadelijke stoffen verspreidt. Mensen met gevoelige luchtwegen kunnen daar sterk op reageren. Als je etherische oliën wil verstuiven, maakt het trouwens niet uit of je natuurlijke of synthetische oliën gebruikt. Het verbrandingsproces is de boosdoener voor de luchtkwaliteit in huis, niet de oliën. Geurstokjes zijn dan ook het minst schadelijk omdat daar geen verbranding aan te pas komt.”

Zo verbeter je de luchtkwaliteit in huis

Zelfs al woon je in het centrum van een stad, dan nog is het belangrijk om je huis te ventileren. Anders stapelen de schadelijke stoffen zich op en krijg je ongezondere lucht binnen dan buiten. Dit kun je volgens Vandenbroeck zelf doen om de kwaliteit binnen op peil te houden:

- Een huis moet continu ademenen

“Er wordt wel eens gezegd dat je je woning minstens een kwartier per dag moet verluchten, maar dat is niet voldoende. Eens je opnieuw je ramen sluit, is de luchtkwaliteit namelijk na een tijdje weer slecht. Een huis moet eigenlijk continu kunnen ademenen. In een ideale situatie zou iedereen een ventilatiesysteem hebben, maar wie dat niet heeft, verlucht toch beter wat meer op een dag. Of laat een raam op kiep staan en zet de andere deuren open zodat de buitenlucht zich doorheen heel het huis kan verspreiden.”

- Sommige momenten zijn belangrijk(er)

“Hoewel je, zoals eerder gezegd, je woonst het best zo vaak mogelijk verlucht, zijn bepaalde momenten belangrijker dan andere. Na het douchen, koken en poetsen is de concentratie vluchtige stoffen en vocht in de lucht bijvoorbeeld stukken hoger dan goed voor je is. Bij het poetsen maakt het trouwens voor de luchtkwaliteit niets uit of je ecologische producten gebruikt of niet. Ze bevatten allebei vluchtige stoffen die vrijkomen bij het gebruik. Al is het voor het milieu natuurlijk wél beter om te kiezen voor ecologische producten. Sprays zijn het allerergst, omdat die veel fijne deeltjes de lucht in stuwen. De boodschap: keep it simple. Je hoeft niet voor elk plekje in huis een ander product te gebruiken. Die allesreiniger kan dat allemaal wel aan.”

- Kies je ruimte

“Ideaal is dat elke ruimte in huis voortdurend geventileerd wordt. Is dat in jouw woning geen optie? Let dan op de volgende zaken: de lucht (en vooral het vocht) dat ontsnapt tijdens het koken en douchen is niet bepaald gezond. Zorg dat je hier dan ook voldoende lucht afvoert. Daarnaast verlies je veel vocht tijdens het slapen, ook je slaapkamer moet dus goed verlucht worden. Nog belangrijk om te weten, is dat je het vocht het best houdt waar het vandaan komt en het daar uit de ruimte krijgt. Het is bijvoorbeeld geen goed idee om na het douchen de deur van de badkamer open te zetten zodat het langs het raam in de slaapkamer naar buiten kan. Het vocht gaat dan immers schimmel veroorzaken in de slaapkamer die sterk afgekoeld is.”

- Nog enkele bijkomende tips

“Niet binnen roken, altijd de dampkap aanzetten tijdens en na het koken, verluchten aan de niet-straatkant als dat mogelijk is en goed ventileren, als er veel mensen over de vloer komen, omdat er dan meer vocht wordt geproduceerd. Een luchtzuiveraar kan trouwens bepaalde luchtgebonden allergenen reduceren en kan dus mensen, die zwaar allergisch zijn, helpen. Tegelijkertijd genereert zo’n luchtzuiveraar soms ozon en worden er zelfs nieuwe vluchtige stoffen gevormd. Op basis van het wetenschappelijke bewijs dat er nu is, raden we de aankoop ervan dan ook niet aan.”

Hoe merk je dat de luchtkwaliteit in huis slecht is?

Heb je geen idee hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit in huis? “Veelvoorkomende klachten zijn irritatie van de luchtwegen, denk hoesten en een neus die begint te kriebelen. Ook droge ogen komen vaak voor en als je aangeslagen ramen hebt of schimmelplekken zonder een bouwtechnisch probleem, weet je dat er te veel vocht in de woning aanwezig is.”