Help, mijn huid verandert !

doorAnn Willemsop 09/01/2019

Tijdens een zwangerschap kunnen je huid en haar heel wat veranderen. Soms is dat goed nieuws; konden we die zwangerschapsgloed maar in een weckpot bewaren. Maar melasma of haaruitval pakken we toch liever aan ...

Je huid kleurt roder

Wat is er aan de hand? Dokter Thomas Maselis, dermatoloog: ‘Zodra je zwanger bent, zetten je bloedvaten open en wordt je huid beter doorbloed. Daardoor kleuren bijvoorbeeld je handpalmen en voetzolen roder en in de loop van de zwangerschap zie je ook dikwijls roodheid in het gezicht.’

Komt het vaak voor? En of. Ongeveer negentig procent van de zwangere vrouwen ervaart dit onschuldige verschijnsel.

Hoe kan je het voorkomen? Niet. Gelukkig willen de meeste vrouwen dat ook helemaal niet, want die rozige gloed in het gelaat levert vaak mooie complimenten op. Enkel wie couperose heeft ,is doorgaans minder blij met een rodere tint.

Hoe kan je het verzorgen zodra je het hebt? Thomas Maselis: ‘De moeilijkst te behandelen patiënten in een dermatologiepraktijk zijn zwangere vrouwen en baby’s. Je wil hen en medicijnen het liefst zo ver mogelijk uit elkaar houden, want elk medicijn kan nevenwerkingen hebben. Daarom vragen we om alles wat te verdragen is gewoon te doorstaan.’Heb je couperose? Cosmetische crèmes waarvan de formulering aangepast werd aan de gevoelige huid met neiging tot couperose, kan je wel (blijven) gebruiken.

Je huid kleurt vlekkerig bruin

Wat is er aan de hand? Thomas Maselis:‘Tijdens de zwangerschap komen er heel wat hormonen vrij, zoals oestrogeen, progesteron, melanocyt stimulerend hormoon (of msh) en prolactine, het hormoon dat de melkproductie in gang zet. Msh lijkt erg op prolactine, waardoor sommige pigmentcellen prolactine ermee verwarren en te veel pigment aanmaken.Zo ontstaat het typische zwangerschapsmasker,waarbij bepaalde zones in het gelaat sterker kleuren. ’Maar die hyperpigmentatie kan ook op andere delen van je lichaam verschijnen. ‘Op de armen,op wrijfplaatsen zoals de oksels en knieplooien, in de hals. Ook de tepels en genitaliën kleuren donkerder. Er kan een streep verschijnen op de onderbuik tussen de navel en de genitaliën, de zogenaamde linea nigra of linea fusca. Bovendien zien we dat ook gewone pigmentvlekken donkerder kleuren. ’Dank je wel,hormonen.

Komt het vaak voor? Bij vijftien tot vijftig procent van de zwangerschappen. Maskers kunnen trouwens nog tot gemiddeld vijf jaar na de zwangerschap opduiken.

Hoe kan je het voorkomen? Je hormonen kan je niet beïnvloeden,dus blijft alleen smeren over. Kies een zonnecrème waarop ook een uv A-bescherming vermeld staat, want het is zowel het langgolvende als het kortgolvende uv-licht dat de pigmentatie stimuleert. Een zonnebank is natuurlijk helemaal uit den boze.

Hoe kan je het verzorgen zodra je het hebt? Thomas Maselis: ‘Tijdens de zwangerschap kan je beter uit de buurt van blekende crèmes blijven, daarna kunnen ze wel soelaas bieden.’ En lasers? ‘Het effect van laserbehandelingen kan soms prachtig zijn, maar helaas zijn de resultaten niet constant. Bij mensen met een donkere huid kan de vlek zelfs nog donkerder worden, omdat een laser een ontstekingsreactie veroorzaakt, waarop dikwijls een donkere verkleuring volgt. Denk dus driemaal na voor je een laserbehandeling laat uitvoeren en vraag sowieso een test op een klein stukje huid.

Je haardos wordt voller, en helaas weer dunner

Wat is er aan de hand? Thomas Maselis: ‘Onze hoofdhuid telt ongeveer honderdduizend haarzakjes.Normaal gezien produceert zo’n haarzakje gedurende achthonderd dagen een haar, daarna gaat de productie tweehonderd dagen op rust, valt de haar uit en begint er een nieuwe te groeien. Maar de overgang van de groei- naar de rustfase wordt vanaf het begin van de zwangerschap uitgesteld, je haren blijven dus doorgroeien.Waardoor je na negen maanden eigenlijk negen maanden te veel haar hebt. ’Dat is het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat al die haren na de bevalling tegelijk in rustfase gaan. ‘En tussen de honderd en tweehonderd dagen later vallen ze massaal uit. Dat is het bekende effluvium; je kan tijdens die periode tot een kwart of zelfs een derde van je haren verliezen.’

Komt het vaak voor? De haarcyclus verlengt bij alle zwangere vrouwen.

Hoe kan je het voorkomen? Dit is een puur fysiologisch proces dat je niet kan beïnvloeden.

Hoe kan je het verzorgen zodra je het hebt? Het zou fantastisch zijn mochten we die volle haardos kunnen vasthouden, maar helaas laten groeifases zich niet manipuleren. Thomas Maselis:‘Crèmes en lotions met minoxidil kunnen na de bevalling de haarcyclus wat verlengen, maar je kan een haarzakje niet oneindig lang een haar laten produceren, uiteindelijk valt die toch uit. Zodra de haaruitval begonnen is,kan een vitaminesupplement het haarzakje wel ertoe aanzetten om haartjes aan te maken, maar mirakels mag je er niet van verwachten. ’Sommige vrouwen proberen effluvium te bestrijden door hun haren slechts om de twee weken te wassen. ‘Dat heeft weinig zin. Als je je haar elke dag wast,verlies je een beetje; was je het om de twee weken,dan verlies je een dik pak.Alles wat loshangt,kan je alleen met lijm op je hoofd houden. Je kan gewoon beter niet kijken naar wat er in het doucheputje ligt.

Je ziet striemen verschijnen

Wat is er aan de hand? Thomas Maselis: ‘De lederhuid bestaat uit drie soorten vezels: fibrinevezels vormen een vrij rekbaar net, elastinevezels zorgen voor de elasticiteit en zijn erg rekbaar, collageen houdt dan weer de stevigheid van de huid in stand,maar is beperkt rekbaar.Trek je er dus harder aan dan het kan meegeven, dan scheurt het. Bovendien verandert tijdens een zwangerschap de constitutie van collageen. ’Met de gevreesde striemen tot gevolg. ‘In het begin zijn de scheurtjes vuurrood,want wanneer de scheur zich herstelt,worden er meer bloedvaten gecreëerd om alle soorten bouwmaterialen aan te voeren. Langzaamaan trekken die bloedvaten weer weg en na een jaar is de scheur veranderd in een wit litteken.’

Komt het vaak voor? Bij ongeveer negentig procent van de zwangerschappen en vaker bij jonge en obese vrouwen. Of jij striemen zal krijgen wordt grotendeels bepaald door voorbeschikking: sommige zwangere vrouwen komen 25 kilo bij en merken er niets van, andere worden vijf kilo dikker en leggen een verzameling aan.

Hoe kan je het voorkomen? Masseren is het codewoord. Een handleiding (voor jezelf of je partner, waarom niet?): masseer je huid ’s morgens en ’s avonds vijf minuten met olie, loodrecht op de striemen, zodat de vezels progressiever uitrekken en niet doorscheuren. Begin er al mee voor de striemen verschijnen; doe het zeker zodra ze er zijn.

Hoe kan je het verzorgen zodra je het hebt? Thomas Maselis: ‘Je kan een striem enkel behandelen voor ze er is. Een scheur is een scheur, die moet dichtgroeien en zal uitmonden in een litteken.’ Helpt littekencrème? ‘Die dringt helaas niet door tot in de lederhuid,waar striemen ontstaan. Maar een gefractioneerde CO2-laser kan het aspect ervan wel verbeteren.

Je huid wordt droger en jeukt

Wat is er aan de hand? Hormonen zijn ook de aanleiding voor atopische of uitdrogingsdermatitis tijdens de zwangerschap:veranderingen in je hormoonhuishouding doen de huidsmeerproductie dalen. Gevolg: een droge, brozere huid die jeukt en je de (hopelijk niet onweerstaanbare) drang bezorgt om te krabben.

Komt het vaak voor? Een op de vijf tot een op de twintig zwangere vrouwen heeft last van atopische dermatitis. Het kan van bij het prille begin van de zwangerschap opduiken en je kan er gedurende de hele zwangerschap mee te kampen hebben. Hoe kan je het voorkomen? Eigenlijk heel eenvoudig. Thomas Maselis:‘Je huid droogt fel uit als je een bad neemt of doucht, kortom:als je huid in contact komt met water. Probeer dat dan ook te beperken: neem korte douches met lauw water en gebruik een doucheolie, die legt een film op je huid waardoor het vocht minder snel verdampt.’Let ook op met de reiniger die je gebruikt. ‘De meeste zepen zijn zwaar alkalisch en breken de zure vetfilm op de opperhuid af, waardoor die nog meer uitdroogt. Je kan het best voor zeepvrije reinigers met een lichtzure pH kiezen, want ook onze huid is lichtjes zuur.’

Hoe kan je het verzorgen zodra je het hebt? Smeren is de boodschap.Thomas Maselis:‘Meestal is uitdroging makkelijk te verhelpen met een hydraterend product, soms is een lichte corticoïdecrème aangewezen.’Is de jeuk onverdraagbaar? Vraag raad aan je dermatoloog!