Gezond en gelukkig leven begint hier en nu

Abonneer

Is het slecht om je haar vaak te wassen? En kan je haaruitval behandelen? Expert beantwoordt 21 vragen

doorRedactieop 29/09/2022

Als in de herfst de bladeren vallen, vallen ook de haren, luidt de volkswijsheid. In realiteit worstelen heel wat mannen én vrouwen met haarverlies om veel andere redenen. Dermatoloog Thomas Maselis beantwoordt daarom 21 lezersvragen over de gezondheid en verzorging van onze haardos. Zorgt stress voor dunnere lokken? Mag je grijze wenkbrauw- of neusharen epileren? En zorgen vitamine B of conditioners echt voor een gezondere coupe? “Grijs haar bestaat eigenlijk niet. Het lijkt alleen maar zo.”

Mag ik de grijze haren in mijn wenkbrauwen epileren? En zo ja, hoe doe ik dat het best? (Veerle)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Met het ouder worden verdwijnt het pigment gaandeweg uit al onze lichaamsharen. De wenkbrauwen en wimpers ontsnappen daar niet aan. Enkele grijze haartjes met een pincet epileren kan zonder enig probleem, maar te overijverig te werk gaan kan al snel tot kale wenkbrauwen leiden. Bovendien zal er op dezelfde plek opnieuw een grijs haartje groeien. Je kan ook je wenkbrauwen of wimpers laten kleuren in een schoonheidssalon. Let wel op met DIY-producten. Aan wimper- en wenkbrauwkleuringen wordt namelijk zuurstofwater toegevoegd, een stof die de ogen ernstig kan irriteren.”

Ik heb een erg stresserende periode achter de rug en heb plots dunnere haren. Is dit tijdelijk? Kan ik het verhelpen? (Carine)
Dermatoloog Thomas Maselis:
 “Door langdurige stress kan ons haar inderdaad (tijdelijk) dunner en weker worden. Bij stress maken we cortisol aan. Die zorgt voor een verhoogde productie van adrenaline, die tot méér melkzuur in de talgklieren leidt. En te veel melkzuur is op zijn beurt schadelijk voor onze haren, zodat haaruitval optreedt (= telogeen effluvium). Let wel: er zitten ongeveer drie maanden tussen de stressperiode en het effect op je haren. Gezond en vitaminerijk eten, voldoende sporten en slapen, voedingssupplementen,… kunnen helpen om je haren terug gezonder te maken. Adrenaline en stress kunnen ook andere plaatselijke vormen van haaruitval veroorzaken, waarbij de haartjes door het eigen afweersysteem aangevallen worden.”

Heeft u tips tegen haarschilfertjes? (Tine)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Een huidziekte als psoriasis kan aan de basis liggen van haarschilfers, maar meestal worden ze veroorzaakt door teveel gistcellen op de huid (= seborroïsch eczeem). Dat kan heel vervelend zijn, zeker als het zorgt voor jeuk. Gelukkig zijn er heel wat goed werkende, schimmeldodende shampoos op de markt die helpen om schilfers en een droge hoofdhuid tegen te gaan. Vrij te krijgen in de supermarkt of bij de apotheker.”

Helpt laserontharen bij overmatige haargroei? Bij mij is dat er vooral op de bovenlip en buik. (Ona)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Terwijl bij epileren en waxen de haartjes uit de wortel worden getrokken, pak je met laserontharing de wortel zélf aan. Dit is het meest efficiënt bij donkere, dikke haartjes en minder/niet bij heel blonde, grijze of broze haartjes. De laserstraal gaat namelijk de pigmentcellen in de wortels van de ongewenste haartjes verhitten, waardoor ook de wortel zelf wordt verschroeid en er dus geen haar meer kan uitgroeien. Gemiddeld zijn er vijf behandelingen nodig om een bepaalde ‘zone’ te ontharen. De combinatie van een lichte huid en donkere haartjes (= veel contrast) is ideaal voor een laserbehandeling.”

Ik krijg na het scheren van mijn benen altijd last van rode bultjes. Hoe kan ik ze voorkomen? (Dina)
Dermatoloog Thomas Maselis:
 “De oorzaak is dat de haartjes te kort worden afgeschoren. Haartjes groeien niet altijd loodrecht naar boven, en kunnen, wanneer ze weer beginnen te groeien, ingroeien en roodheid, bultjes en zelfs jeuk veroorzaken. Heb je er geregeld last van, overweeg dan een enkel scheermesje. Je kan dan wel stoppeltjes blijven voelen omdat je de haartjes tot op het niveau van de huid of tot net erboven afscheert, maar het voordeel is wel dat de haarzakjes niet kunnen ontsteken of ingroeien. Met dubbele mesjes (het eerste mesje trekt het haartje uit het haarzakje, het tweede snijdt af) heb je een langer en zachter resultaat, maar het risico is hier groter dat het haarzakje ‘verkeerd’ toevalt of dat het haartje in de haarschacht ingroeit. Toch te veel last? Overweeg dan laserontharing of het gebruik van een crème die de haargroei vertraagt, zoals Vaniqa (met voorschrift).”

Sinds een jaar (ik ben 49) begin ik last te krijgen van een kalende kruin. Is het een teken dat ik verder kaal zal worden? (Gino)
Dermatoloog Thomas Maselis:
 “Waarschijnlijk wel. Ongeveer 60 procent van de mannen wordt vroeg of laat kaal (alopecia androgenetica). En dat uit zich in een ‘gefigureerd’ haarverlies, boven wordt het kaal, aan de zijkanten en achteraan blijft het hoofd behaard. Er zijn verschillende oorzaken van haarverlies, van huidziekten tot vitaminetekorten, maar ook erfelijkheid is een belangrijke indicatie maar geen absolute garantie. Zijn je vader of je ooms langs moeders kant kaal, dan betekent dat niet per se dat je zelf kaal wordt, maar de kans is wel groter. Minoxidil of medicijnen met 5-alfa-reductaseremmers of – drastischer – een haartransplantatie kunnen soelaas bieden. Ter info: ook vrouwen (ongeveer 40 procent) kunnen na de menopauze last krijgen van dunner wordend haar of kaalheid op die plaatsen.”

Ik wil graag weten welke shampoos nu echt goed zijn voor onze haren? (Sherene)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Dat hangt erg af van je haartype. Een greep uit het aanbod. Voor normale haren is een milde shampoo een prima optie, voor droge haren een shampoo die extra hydrateert en voedt, voor hele fijne haren een shampoo met een minimum aan siliconen en voor vette haren eerder een lichte shampoo zonder sulfaten of parabenen. Als hoeveelheid geldt als richtlijn de grootte van een euromunt.”

Ik ben 28 en heb de indruk dat mijn haren steeds vetter worden. Hoe kom ik ervan af? (Britt)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Onze maximale huidsmeerproductie ligt tussen 16 en 18 jaar, dus in dat opzicht kan het nuttig zijn om de oorzaak van je vette(re) haren te laten onderzoeken. Mogelijk liggen stress of hormoonschommelingen aan de basis, ook de verandering van hormoonhoudende medicatie (de pil) kan een sterke invloed hebben. In extreme gevallen is er medicatie die de huidsmeer reduceert (ook gebruikt bij ernstige acne), maar meestal volstaat het om iets frequenter – 2 à 3 keer per week - de haren te wassen. Voordeel: huidsmeer houdt je huid jong!”

Klopt het dat vitamine B helpt om je haar gezond te houden? Wat eet je dan het best? (Marthe)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Daar bestaat geen echt wetenschappelijk bewijs over. Biotine (vitamine B8) is de meest gekende vitamine die gelinkt wordt aan haargroei. Maar in de praktijk hebben we er maar een kleine dosis van nodig, en is een supplement geen garantie op succes. Een tekort aan ijzer of zink kan dan weer wel leiden tot haaruitval. Mijn raad: eet gezond!”

Groeien haartjes na het scheren dikker terug of is dat een fabeltje? (Ina)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Dat is een fabeltje. Als je waxt, trekt je het haartje uit de wortel. Groeit het terug, dan is het eerst een fijn haartje dat geleidelijk aan dikker wordt. Als je scheert, scheer je alleen de haarschacht af, waar de haren al dikker zijn, en groeit er uit het stoppeltje een dikker haartje, omdat je het haartje in een ‘dikkere’ modus afsneed. Na een scheerbeurt heb je alleszins niet meer haarzakjes en evenmin dikkere haartjes.”

Is het oké om als (amateur)wielrenner je benen te ontharen? (Pieter)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Dat is geen enkel probleem.”

Vorig jaar kreeg ik plots last van ovale kale plekken in mijn haar, die ondertussen weer zijn aangegroeid. Ik heb nu continu angst dat het terugkomt. Heb je tips? (Elke)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Het gaat hier om ‘alopecia areata’. Je krijgt dan plots kale ronde of ovale plekken in je haar. De oorzaak zit in een foutje van ons afweersysteem. Het richt zich per vergissing tegen cellen van het eigen lichaam, in dit geval de pigmenten in de haarzakjes. Zoiets heet een ‘auto-immuunziekte’. De aanval kan heel ingrijpend zijn, ongeveer 10 procent van de mensen verliest al zijn haren (alopecia universalis). Bij de meeste mensen die voor het eerst één of meer kale plekken hebben, groeit het haar binnen een jaar weer terug. Mogelijke behandelingen zijn om het afweersysteem tijdelijk stil te leggen door een crème of het afweersysteem af te leiden door de persoon allergisch te maken voor bepaalde stofjes en dan lage doses van die stofjes op de kale plek te smeren. Zodra de haartjes teruggroeien, kunnen die dan gestimuleerd worden door bv. Minoxidi, een lotion of crème die de bloedvaten verwijdt. Meestal kiezen we voor een combinatie van behandelingen.”

Wat is de efficiëntste manier om mijn bikinilijn te ontharen? (Siska)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Voor een kortetermijneffect zijn scheren en waxen goede opties, wil je de haren definitiever kwijt, dan kan je IPL (Intense Pulsed Light)- of laserontharing overwegen.”

Hoe vaak moet je je haren eigenlijk wassen? (Jin)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Strikt genomen hoef je je haren niet te wassen. De gouden regel is: was je haren zoveel als je het zelf aangenaam vindt, en zonder ze te beschadigen met té alkalische middelen die de zuurmantel aantasten. Houd er wel rekening mee dat water je huid uitdroogt. Was je je haren te vaak, dan neem je ook te veel huidsmeer weg en droogt je hoofdhuid (en haar) uit.”

Mag je neusharen zomaar met een pincet verwijderen? (Jeroen)

Dermatoloog Thomas Maselis: “In principe is dat geen probleem, alleen zitten de haartjes in je neusholte vast aan haarzakjes en kan er een infectie ontstaan als je ze uittrekt. Beperk dus beter het aantal haartjes dat je uittrekt en combineer je pincet eventueel met een neushaarschaartje.”

Zijn conditioners nu écht goed voor je haar? (Karen)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Conditioners zijn als de dag- en nachtcrèmes voor onze huid. Ons haar is dood materiaal dat vaak fel belaagd wordt door haardrogers, stijltangen, permanenten en ontkleuringen. Conditioners kunnen dan voor extra bescherming zorgen. Let wel: de meeste shampoos bevatten al conditioner.”

Kan de pil helpen tegen te veel haargroei? (Lise)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Te veel haargroei is vaak het gevolg van een hormonaal onevenwicht, waarbij je bijvoorbeeld te veel mannelijk hormoon, testosteron, produceert. De pil kan inderdaad helpen om die productie te verminderen. Roep hierbij altijd het advies in van je arts.”

Is waxen schadelijk voor je gezicht? (Merel)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Dat kan in principe, tenzij je een erg droge huid hebt, dan kan dat waxen voor huidirritaties zorgen. Ik zou adviseren om het voorzichtig en niet te vaak te doen, en ervoor te zorgen dat de hars niet te heet wordt.”

Waar komt grijs haar vandaan? (Katrien)

Dermatoloog Thomas Maselis: “De haarzakjes waaruit je haren groeien bevatten cellen (melanocyten) die pigment bevatten en voor je specifieke haarkleur zorgen. Naarmate je ouder wordt, wordt er steeds minder pigment geproduceerd en krijg je uiteindelijk pigmentloos (kleurloos of wit) haar. Grijs haar bestaat eigenlijk niet. Dat lijkt zo, omdat er witte haren tussen je eigen haarkleur zitten.”

Zweet je door okselhaar net meer of niet? (Mireille)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Okselharen hebben geen invloed op de zweetproductie, maar wel op de geur. Ze houden namelijk makkelijker bacteriën vast die ons zweet omzetten in zuur, wat de typische okselzweetgeur oplevert. Je oksels ontharen kan dit verhelpen, maar zal je niet minder doen zweten.”

Vanaf wanneer spreek je van hirsutisme of overmatige haargroei? (Ine)

Dermatoloog Thomas Maselis: “Hirsutisme, overmatige haargroei, treedt op bij dames die om de één of andere reden teveel mannelijke hormonen in hun huid krijgen. Er groeien dan ook haren op de borst, bovenlip, kin of buik. Bovendien zijn de haren dik en donker. Hirsutisme kan erfelijk zijn en kan behandeld worden door bepaalde medicijnen (cyproteron en spironolacton zijn de gekendste).”