Kijk eens in mijn ogen ... wetenschappers ontdekken waarom oogcontact belangrijk is voor een goed gesprek

doorLiesbeth De Corteop 13/10/2021

Een gesprekspartner die je indringend blijft aanstaren, da’s gewoon ongemakkelijk. Iemand die je blik constant ontwijkt idem dito. Het staat dus vast: oogcontact is immens bepalend voor een conversatie. Wetenschappers achterhalen nu hoe dat werkt. 

Oogcontact is een must voor een vlotte babbel. Dat beweert Sophie Wohltjen, een masterstudent aan de Dartmouth College in Hanover, in de Verenigde Staten. “Het is echt een krachtige tool”, zegt de jonge neuropsychologe. Volgens haar helpt het onder meer om een conversatie gaande te houden en vervelende stiltes te vermijden. 

Die uitspraak baseert Wohltjen op een experiment met een kleine honderdtal studenten. Die jongeren moesten per twee aan tafel gaan zitten en een gesprek voeren, over koetjes en kalfjes, want ze kenden elkaar niet. Ondertussen moesten ze een bijzondere ‘eye tracking’-bril dragen, die hun oogbewegingen nauwkeurig analyseerde. Achteraf werden de proefpersonen ook nog bevraagd over het gesprek: verliep het stroef of eerder vlotjes?

Synchroon kijken

Wohltjen en haar collega-neuropsychologen ontdekten dat de pupillen van de gesprekspartners met elkaar synchroniseerden. Als ze aandachtig, enthousiast of nogal verwoed spreken, verwijden de pupillen van beide sprekers zich, tot het moment dat er oogcontact plaatsvindt. Als het oogcontact daarna verbroken wordt, verkleinen de pupillen opnieuw en krijgen de sprekers een momentje om terug te schakelen en hun gedachten op een rijtje te zetten. De bevindingen werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.

“In het verleden werd altijd gedacht dat oogcontact leidt tot een synchroon, vlot gesprek”, zegt Thalia Wheatley, professor neuropsychologie aan Dartmouth. “Maar het is dus niet zo simpel. Blijkbaar maken we pas oogcontact als we al in sync zijn, en dat oogcontact maakt het makkelijker om een stapje terug te zetten. Het is een opstapje om weer even weg te kijken, zodat je tijd hebt om nieuwe gedachten te vormen, en weet wat je vervolgens kunt zeggen.” 

Met andere woorden is onze pupilgrootte dus een stiekem signaal van ons lichaam, waarmee je je gesprekspartner aangeeft wanneer het tijd is om in elkaars ogen te kijken en daarna om je blik weer af te wenden. Hoe vaker dat gebeurt, des te levendiger en aangenamer het gesprek. Dat besluiten de wetenschappers én de proefpersonen.