Loop jij ook steeds met Strava en andere sportapps? Experts waarschuwen: “Je prestatie delen is oké, maar het heeft een keerzijde”

doorRedactieop 23/02/2022

Niet gedeeld is niet gesport’: het is een mindset die veel lopers hebben geadopteerd. Trackers en apps die gebruikt worden om je prestaties perfect te registeren én te delen met anderen zijn dan ook immens populair. Denk aan Strava of RunKeeper. Maar in de loopwereld is een tegenbeweging uit de startblokken geschoten. Steeds meer joggers doen namelijk aan een digitale detox tijdens hun run. Experts leggen waar je de juiste balans legt tussen prestatiegericht en mindful lopen. “Data bijhouden mag, maar om de juiste redenen.”

De recreatieve jogger, fanatieke hardloper en marathonspecialist weten: de tijd dat we tijdens het lopen geen benul hadden van onze hartslagzone, onze pace of het aantal calorieën dat we aan het verbruiken waren, is lang voorbij. Meten is weten. En dus kiezen we voor een hartslagmeter rond de borstkas, een Polar rond de pols of het populaire Strava, de app met ingebouwde gps die je parcours registreert en alle data die erbij horen. Je bevindt je er bovendien in een online ‘community’ en geniet kudos (likes) van sportieve zielsverwanten. 

“Dit kan erg stimulerend werken”, zegt sportarts Kris Peeters. “Maar het heeft een keerzijde. Steeds vaker zie ik dat er té veel focus ligt op apps. Mensen zijn geobsedeerd door RunKeeper of Strava. Ze nemen het tegen elkaar op, willen niet onderdoen op segmenten en maken het heel competitief. Zo’n app is een handig hulpmiddel. Maar het kan voor té veel druk zorgen. Dat leidt in veel gevallen tot overtraining en blessures.” En zo lopen we dus – letterlijk – ons doel voorbij.

Als ervaren sportarts zag Kris Peeters het allemaal evolueren. “Hoe we eerst enkel met een klassieke hartslagregistratie gingen lopen. Daar kwam een gps-systeem bij en de laatste jaren zijn loopapps – gelinkt aan sociale media – helemaal in. Leuk ter aanmoediging, maar als we het sociale aspect laten overheersen, zijn we niet meer bezig met de basis: het sporten an sich. Ik ben zelf een loper en heb Strava recent stopgezet, ik loop nu zuiver op gevoel. Een verademing. Onlangs nog jogde ik op de dijk. Een man op zijn koersfiets schold een ouder koppel uit dat rustig aan het wandelen was. Hij had moeten remmen voor hen, waardoor hij zijn Strava-record niet zou verbreken. Daar stond ik echt van te kijken: dat kan niet de bedoeling zijn.”

Luister naar je lichaam

Lopen zonder al die ditjes en appjes is volgens Peeters zeker gezond. “Omgekeerd is énkel lopen ‘op gevoel’ ook niet voor iedereen aan te raden. Vaak loop je sneller dan goed voor je is en bouw je geen conditie op. Wie voor de Ten Miles of een marathon traint, doet dit ook best met begeleiding. Laat je op voorhand sportmedisch onderzoeken en ga met een gericht schema aan de slag. Maar laat het je leven niet beheersen. Het is oké om eens een training uit te stellen, als je benen niet goed voelen. Luister naar je lichaam. Voel je je minder fit, maar je app zegt dat je moet lopen? Nee, neem een dagje rust. Het is prima om te trainen voor een doel. Maar zodra het een obsessie wordt, en we blijven lopen tegen beter weten in, treden ernstige blessures op.”

Blessures

En die blessures ziet Peeters veelvuldig in zijn praktijk. Een lopersknie, een stressfractuur, overbelasting van de heupen, shin splint (scheenbeenvliesontsteking, red.). “Zeker tijdens corona nam het aantal toe. Mensen probeerden op korte tijd te grote doelen te bereiken en neigden naar ‘sportverslaving’ – omdat er ook niet veel anders te doen was. De focus moet volgens mij dan ook liggen op blessurepreventie. Wie véél wil lopen, moet zijn of haar lichaam tegelijk sterker maken. Zo blijven belasting en belastbaarheid in balans. Krachttraining is hierin cruciaal – gelukkig is de fitness weer volop open.”

Trenara

Dat we massaal doelen willen bereiken, weet professioneel loopcoach Christophe Roosen. Drie jaar geleden ontwikkelde hij de app Trenara en het aantal leden groeit sterk. “Trenara kijkt naar jouw historische loopdata – die krijgen we via een app als Strava – en stelt, op basis van een doel waar de loper voor kiest, een trainingsschema op maat op.

De ene loper vindt het comfortabel om begeleid te worden, de andere krijgt stress van alle schema’s en feedbackberichten. Het zijn gewoon twee verschillende manieren van lopen. Ikzelf raad mijn sporters aan om af en toe te deconnecteren, al lijk ik zo tegen mijn eigen winkel te praten (lacht). Soms moet je weer op zoek naar het gevoel – aha, híérvoor loop ik graag – in plaats van te focussen op cijfertjes. Lopers mogen nooit onderschatten hoe belangrijk het ‘aanvoelen van een inspanning’ is. Heb je vandaag een hoge hartslag – wat kan wijzen op een minder goede dag – maar voelde je je tiptop tijdens het lopen? Dan is dit laatste het voornaamste.”

Roosen gelooft heilig in the best of both worlds. Data bijhouden, ja graag, maar om de juiste redenen. “Gaan lopen om kudos te krijgen is de slechtste motivatie. Olympisch marathonloopster Mieke is een goed voorbeeld. Mieke zit op Strava maar zet al haar loopjes op privé. Zo vermijdt ze de druk van anderen en blijft ze weg van kudos. Steeds meer lopers gebruiken het als een soort ‘persoonlijk dagboek’, eerder dan een journaal dat iedereen kan zien”.

Black-out

En die evolutie is ook ontwikkelaars niet ontgaan. Zo ontwikkelde Whoop een nieuwe smart tracker die er niet eens zo ‘smart’ uitziet. Over het schermpje zit een hoesje, waardoor je tijdens het lopen onmogelijk nog bezig kan zijn met cijfers en statistieken. Roosen: “Binnenkort volg ik een bijscholing, waarin de nadruk ligt op mentale aspecten, eerder dan op de fysieke prestaties. Men heeft steeds meer aandacht voor wat lopen moet doen in ons hoofd – in plaats van enkel bezig te zijn met snelheid. Na Whoop zullen grote merken als Garmin en Polar dit zeker ook oppikken. Je kan dan je activiteit opstarten maar je gaat ‘black-out’ lopen en je gegevens enkel achteraf raadplegen – als je dat al wil.”

In het nu

Sport- en prestatiepsycholoog Tine Wetsels van team ‘The Extra Mile’ ziet het graag gebeuren. “Het feit dat we graag alles registreren is een evolutie, eigen aan onze tijd. Mensen hebben nood om zichzelf te meten en om zichtbaar te zijn. Dat heeft voordelen: als je een concreet doel hebt, kan je je vooruitgang zien en dat geeft jou een positief gevoel. Tegelijk zien we de tegenbeweging in de hele maatschappij: mensen gaan deconnecteren en digitaal detoxen om meer ‘in het nu’ te zijn. Ook in de sport.”

Zelfzorg

Ook Wetsels gelooft in een combinatie van beide. Of een afwisseling, naargelang je persoonlijke noden. “Een snelle tijd neerzetten en delen is oké, als jou dat motiveert. Het wordt pas negatief als je je te veel spiegelt aan anderen en er frustraties ontstaan. Apps als Strava mikken heel erg op ‘verbinding’. Dat kan ons uit die zetel halen, maar evengoed kan het zorgen voor negatieve gedachten als ‘Ik ben te traag’. 

Het is in dat geval zeker aan te raden om meer ‘mindful’ te lopen: geniet van het onderweg zijn in plaats van op je sporthorloge te kijken, let op je cadans maar ook op de omgeving en het weer, voel voldoening tijdens de beweging en niet achteraf door de kudos die het je oplevert. Stel jezelf de vraag: waarom sport ik? Welke plaats heeft lopen in mijn leven? Het antwoord is de basis van jouw motivatie. 

In mijn geval is lopen gelijk aan ‘zelfzorg’. En ik vind zelfzorg een belangrijke waarde. Die motivatie sterkt me, als ik eens geen zin heb om de loopschoenen aan te trekken. Eenmaal buiten is die tegenzin zó weg. Alles heeft te maken met: ken jezelf. Waar heb jij nood aan en in welke levensfase zit je? Wil je uitpakken op Strava? Doen. Wil je gewoon genieten? Doen. Zelf doe ik beide: ik hou mijn prestaties bij via een app. Maar tijdens het lopen zal ik wel even stoppen om bewust te genieten van een zonsopgang, en om een foto te maken. Dat is mijn mindful momentje. En dat is voor iedereen anders.” 

Meer informatie over de sporthorloges op whoop.com.