Uitslapen in het weekend is (nog) gezonder dan je denkt. “Al is er een grote ‘maar’”, zegt slaapexperte

doorFleur De Backerop 18/06/2022

Heb je deze zaterdagmorgen lekker lang uitgeslapen? En ben je van plan om morgen en overmorgen — lang leve het verlengde weekend — precies hetzelfde te doen? Goed nieuws: volgens recent onderzoek verklein je zo je kans op een depressie. Al is er een grote ‘maar’, zegt slaapexpert Annelies Smolders. “Onze slaapduur verschilt even sterk als onze schoenmaat.” 

Volgens recent onderzoek, dat gepubliceerd werd in het academische magazine Sleep Magazine, zouden mensen die hun gemiste slaap in het weekend inhalen, minder risico lopen op een depressie. De Zuid-Koreaanse respondenten hadden duidelijk baat bij een uurtje of twee extra slaap op zaterdag en zondag. De deelnemers die in het weekend twee uurtjes extra slaap pakten, hadden 48 procent minder kans op een depressie. Eén extra uur slaap verlaagde het risico met een derde. Met andere woorden: wat je tot nu toe misschien nog zag als een guilty pleasure, kan je vanaf nu beschouwen als een heus gezondheidsvoordeel. 

Lang uitslapen ... of beter vroeger gaan slapen? 

Het onderzoek roept tegelijkertijd vragen op. Twee jaar geleden stelde de Universiteit van Colorado bijvoorbeeld nog vast dat te weinig slapen gezondheidsrisico’s inhoudt, maar dat het risico niet vermindert als je extra veel slaapt in het weekend. Wat is er nu waar? Maakt lekker lang uitslapen je écht weerbaarder? “Een ding staat vast: slaap geneest en slaap beschermt”, zegt Annelies Smolders van Start to Sleep. “Te weinig slapen gaat dan ook gepaard met klachten allerhande. Op mentaal vlak heb ik het dan over piekeren, angst, depressie en burn-out.”

Voor je vanaf nu elke weekendmorgen steevast langer in dromenland vertoeft: Annelies plaatst een belangrijke kanttekening bij de onderzoeksresultaten. “Veel mensen bouwen slaapachterstand op tijdens de week, en willen op zaterdag en zondag de balans rechttrekken. Maar dat keert zich op lange termijn tegen je. Bekijk uitslapen liever als een welkom extraatje, zoals een dutje deugd kan doen. Het beste cadeau dat je jezelf kan geven, is en blijft regelmaat. Probeer op een vast tijdstip onder de wol te kruipen, op hetzelfde uur weer op te staan en zorg dat je voldoende uren slaapt. Hoelang je best slaapt, is erg persoonlijk: onze slaapduur verschilt even sterk als onze schoenmaat. Ga wel niet lange tijd onder de zes uur, want die duur is echt te kort.” 

Annelies Smolders: “Als je toch eens extra vermoeid bent en je nacht wil verlengen, dan kruip je er best wat vroeger in. Ze zeggen wel eens dat de uren voor twaalf uur dubbel tellen. Dat is gedeeltelijk waar: de eerste uren van je slaap tellen extra zwaar door omdat je in een diepere en vastere slaap valt. Ze zijn merkbaar kwalitatiever. Maar dat hoeft niet per se voor middernacht te zijn. Volg vooral je biologische klok: vroege vogels en nachtraven hebben nu eenmaal een ander dag-en-nachtritme.”

Wie ’s morgens langer in bed blijft liggen, breit er beter niet langer dan anderhalf uur aan, zegt de slaapexperte nog. “’s Nachts doorloop je meestal vijf à zes slaapcyclussen, die elk zo’n negentig minuten duren. Plak er hooguit één slaapcyclus bij, dan vermijd je dat je jezelf te hard ontregelt.”