Waarom mannen vaker ’s ochtends zin hebben in seks. Prof: “Hun hormonale cyclus is anders dan die van vrouwen”

doorStéphanie Verzelenop 01/09/2022

De hormonale cyclus van mannen en vrouwen verschilt sterk. Vrouwelijke hormonen volgen een patroon van vier seizoenen, maar het testosteron van de man vertoont andere pieken en dalen: zijn hormonale patroon sluit aan op ons normale dagritme. Met die kennis kunnen beide geslachten hun (seks)leven beter organiseren, schetsen professor Piet Hoebeke en menstruatie-experte Maisie Hill. “Tijdens haar ‘zomer’ heeft een vrouw de meeste zin in seks en het snelst een orgasme.”

Vrouwen hebben het tijdens hun hormonale cyclus niet altijd even makkelijk. Velen ervaren fysieke ongemakken en humeurschommelingen door PMS of het premenstrueel syndroom, aangevuld met fysieke en mentale pieken en dalen doorheen hun cyclus. De hormonen van mannen, daarentegen, lijken zich braafjes koest te houden, elke dag. Nochtans hebben ook zij een hormonale cyclus.

Wat dat betreft hebben mannen wel geluk: hun hormonale cyclus volgt immers het natuurlijke dagritme van de mens. Dat kaartte een viraal filmpje op sociaal medium TikTok aan, waarin een man klaagt dat vrouwen zo vaak moe zijn. Gevat reageert de vrouw in de video dat “de klok elke dag in het voordeel van de man werkt”. Ze schetst dat de hormonale cyclus van een man een periode van 24 uur volgt, met een testosteronpiek in de ochtend en een dieptepunt ’s avonds, terwijl die van een vrouw een periode van 28 dagen volgt.

De video werd 97.200 keer gedeeld en ook op sociaal medium Twitter werd het topic gretig opgepikt. “Weten mannen dit wel?!”, reageert een vrouw. “De maatschappij pusht ons om onze lichamen in een 24-uurcyclus te dwingen”, schrijft een ander. “We moeten onszelf vrouwen laten zijn.”

Waarom ervaren mannen een testosteronpiek in de ochtend?

Professor urologie Piet Hoebeke (UGent), ook ‘Topdokter’ en auteur van ‘Gender in de blender’, bevestigt wat het filmpje beweert. “Vrouwen hebben inderdaad een vierweekse cyclus en mannen eentje van 24 uur. ’s Ochtends produceert een man de meeste hormonen, waarna zijn hormoonproductie doorheen de dag afneemt. Dat is zo biologisch gegroeid omdat mannen zich zo veilig konden voortplanten. Als de jager-verzamelaarman ’s ochtends het meeste testosteron en dus de meeste zin in seks had, dan kon hij meteen na het ontwaken vrijen in een veilige omgeving: zijn hut of huis.”

En meer testosteron zorgt ook voor meer energie, zegt prof. Hoebeke. “Mannen zullen dus inderdaad ’s ochtends doorgaans het energiekst zijn. ’s Middags produceren ze minder hormonen, en ’s avonds het minst. Zo volgen ze dus min of meer ons dagritme.”

Wil je als man productief zijn, dan plan je de meest intense of veeleisende taken dus in de voormiddag. “Op jongere mannen is dat meer van toepassing, want hun hormoonspiegels zijn hoger. Maar er spelen natuurlijk nog veel meer factoren mee in hoeveel energie iemand heeft”, zegt de professor. “We zijn niet meer de grotbewoners die zich sterk door hormonen laten leiden.”

Sommige bedrijven houden rekening met de hormonale cyclus van de vrouw

Simpel dus, die mannelijke cyclus. Dan is de cyclus van een vrouw toch een pak complexer. “Vrouwen ervaren grotere hormonale schommelingen”, zegt prof. Hoebeke. En die hormonen beïnvloeden net zozeer hun energie en gemoed. “Vrouwen kunnen door hun hormonen langere periodes van vermoeidheid ervaren, bovenop fysieke ongemakken”, zegt de professor.

Daar houdt onze maatschappij tot nog toe weinig rekening mee. In het Franse bedrijf La Collective kunnen werknemers sinds 1 januari 2021 wel een dag per maand ‘menstruatieverlof’ nemen. Spanje doet het nog beter: het is sinds mei het eerste land dat menstruerende vrouwen elke maand minstens 3 ziektedagen gunt. In Japan bestaat zo’n verlof al sinds 1947 en ook in Zuid-Korea, Indonesië en Italië staan sommige bedrijven het nu toe. Het illustreert hoe het (werk)leven vrouwvriendelijker georganiseerd zou kunnen worden.

De meeste vrouwen voelen evenwel nog niet goed aan hoe hun hormonale cyclus hun energieniveau of gemoed doorheen de maand beïnvloedt, gelooft menstruatie-experte Maisie Hill. Zij deelt de vrouwelijke cyclus op in vier seizoenen: de menstruatie is de winter, de week voor de eisprong is de lente, de periode rond de eisprong is de zomer en de week voor een vrouw ongesteld wordt is de herfst. Elk seizoen komt met positieve aspecten en valkuilen en biedt een leidraad voor hoe vrouwen hun dagelijkse leven optimaal zouden kunnen organiseren. Let wel: hormonale anticonceptie, zoals de pil, zwakt de vrouwelijke cyclus af.

Zo zien de vier seizoenen van de vrouwelijke hormonale cyclus eruit

De winter, de periode waarin een vrouw menstrueert, is het moment om op de spaarstand over te schakelen. Want in de winter storten de vrouwelijke hormonen zich naar hun laagste niveau. Dat maakt moe, emotioneel kwetsbaar en doet elke fysieke inspanning extra zwaar aanvoelen. Maisie Hill: “Dan maakt een vrouw best ruimte voor activiteiten die haar ondersteunen of laat ze haar agenda bewust leeg.”

De lente, de periode voor de ovulatie, is het seizoen van de mogelijkheden. Dan maakt een vrouw veel oestrogeen aan, en dat zorgt voor meer energie. Ook voor meer enthousiasme, creativiteit, sociale energie en zin in seks. En de productie van testosteron komt op gang. Dat geeft zin in uitdagingen, maakt fysiek sterker en mentaal zelfzekerder. Maisie Hill: “Tijdens de lente kan een vrouw op ontdekking gaan, iets nieuws proberen, een nieuwe gewoonte starten.”

Daarna volgt de zomer: de eisprong. Tijdens deze periode heeft een vrouw de meeste zin in seks, het snelst een orgasme, voelt ze zich lekker in haar vel, spraakzaam en open voor avontuur. Haar energieniveau is op zijn hoogst, dus dit is het moment om urenlang op een project te ­focussen, intensief te sporten, klussen te klaren en om promotie of feedback te vragen. Sociaal contact is nu ook essentieel. De hele zomer doet een vrouw meer op minder brandstof.

En met de herfst, tot slot, volgt voor de vrouw doorgaans een zware periode. Energie gaat achteruit, kritiek slikken wordt moeilijker, het libido daalt en emoties lopen hoog op. Er is wel nog focus, en daarom is de herfst de ideale fase om een project af te ronden en knopen door te hakken. Vrouwen doen er nu goed aan om wat meer tijd alleen door te brengen en eigen behoeftes op de eerste plaats te zetten. Maisie Hill: “Alle feelgoodhormonen zijn verdwenen. De dagen voor de menstruatie vormen daarom een periode van spanning en conflict.”

Wil je als vrouw meer vat krijgen op je hormonale cyclus? 

Dan raadt Maisie Hill aan om die nauwgezet bij te houden. “Hoe meer data je verzamelt, hoe beter je patronen kan spotten. Zo leer je waar je pieken en dalen zitten.” Neem een schriftje, download een app zoals Period Tracker of hou een spreadsheet bij. Dat kan zo gedetailleerd als je wil: van je energielevel, over je innerlijke vrede tot je behoefte aan comfortfood of een warm bad. Met een kleurcode kan je aangeven waar elk seizoen begint en eindigt en zo zou je na een maanden cycli je cyclus beter moeten kunnen voorspellen. 

Als je doorhebt dat bepaalde dagen telkens weer lastig voor je zijn, zet dan een waarschuwing in je agenda. Als je een zware werkdag gepland hebt in je herfst, zorg dan dat je genoeg slaapt en gezond eet. Als je wil fuiven, doe dat dan in je lente.