Kort lontje door corona? Gezinstherapeut Nina Mouton geeft tips voor een opvoeding zonder schuldgevoel

doorLiesbeth De Corteop 11/06/2020

Is het oké om wat vaker uit je krammen te schieten in coronatijden? En hoe kan je de ouder zijn die je voor ogen hebt, ondanks het kortere lontje? Psycholoog en gezinstherapeut Nina Mouton (34) weet raad. 

Ouders van nu leveren maar al te vaak een strijd. Met zichzelf - om de perfecte moeder of vader te zijn - maar ook met anderen, om hen af te troeven. 

Sociale media zijn de nieuwe kerk

Dat perfectionisme ziet Nina Mouton, psycholoog, gezinstherapeut en auteur van het boek Mild Ouderschap, al te vaak. “Het is een fenomeen van alle tijden”, vertelt ze ons. “Vroeger moesten we elke zondag netjes gekleed naar de kerk. Nu heeft die sociale controle een upgrade gekregen. We gaan niet meer naar de kerk, maar zetten ons beste beentje voor via sociale media. We beseffen dat die beelden niet de realiteit zijn. Dat het niet altijd rozengeur en maneschijn is bij andere gezinnen. Maar als we elke dag perfecte plaatjes zien passeren, legt dat desondanks tóch druk op de schouders.” 

Kortom, ouders willen het goed doen, en dat creëert een hele hoop stress. Een probleem dat nog eens uitvergroot wordt in coronatijden. “We kunnen onze kinderen niet meer droppen bij een babysit of de grootouders. De school en crèches zijn lange tijd dicht geweest. We missen de andere ouders, die op een woensdagnamiddag kinderen laten komen spelen ... Normaal zijn dat zuurstofbubbels, zaken die ouders even op adem laten komen. Maar die zijn allemaal weggevallen. En hoe langer de lockdown duurt, hoe lastiger het wordt. Voor de ouders én de kinderen. Zij kunnen de situatie niet relativeren en missen het normale leven. Voor hen lijkt elke dag een eeuwigheid te duren.” 

Jongleren met té veel ballen

Bovendien moeten ouders zich niet alleen ontfermen over de opvoeding. Ze moeten óók telewerken én preteachen én tussendoor tijd zien te vinden voor wat me-time. “Sommige ouders kreunen onder de druk om al die ballen in de lucht te houden. We willen op elk vlak perfect zijn, maar dat gaat niet. Uiteindelijk worden die ballen té veel en moeten we ze laten vallen.” 

Om in thema te blijven: het is dus normaal dat je de bal af en toe misslaat. “Ik krijg regelmatig bezorgde berichten van ouders. Ze voelen zich schuldig omdat ze - meer dan ooit - uit hun krammen schieten. Ze vrezen dat de situatie langetermijngevolgen zal hebben voor hun kind, en hebben schrik om iets mis te doen”, stelt Mouton. “Maar we zijn ook maar mensen, en wij maken nu eenmaal fouten. Dat mogen we onszelf niet verwijten. Bovendien mogen we de stress van de pandemie niet onderschatten. Veel mensen zijn overgeschakeld op overlevingsmodus en sluiten zich af voor het huidige trauma. Pas als de lockdown voorbij is, gaan we beseffen: fuck, wat was dat allemaal?” 

De überouder

De levensles van Frozen kunnen we hier dus goed toepassen. Let it go. Oftewel, laat het los, dat perfecte plaatje. “Toegegeven, dat is heel moeilijk. Je kan niet opstaan en zeggen: ‘Nu ben ik niet langer perfectionistisch’. Dan ben je een perfectionist in het mijden van perfectionisme. (lacht) Het is een zoektocht, met vallen en opstaan. Probeer vooral te onthouden dat het niet nodig is om de überouder te zijn.”

Mouton: “Ben je kwaad? Angstig? Verdrietig? Onzeker? Dan mag je dat gerust even zeggen. Kinderen voelen het toch aan wanneer er iets mis is. Als je geen uitleg geeft, gaan ze de verklaring bij zichzelf leggen. Oei, ik heb iets verkeerd gedaan ... Vergeet ook niet uit te leggen hoe je omgaat met die emoties. Angst geef je bijvoorbeeld een plaats door informatie op te zoeken, of door te babbelen met je partner. Zo toon je dat je menselijk bent én geef je het goede voorbeeld, wat veerkracht kweekt bij de kinderen.” 

Koester de micromomenten

Met andere woorden: het is oké om prikkelbaar te zijn. Al zijn er wel een aantal zaken die je kan toepassen om te vermijden dat je emmer te vaak overloopt. “Zelfzorg is de gouden sleutel. In het verleden zouden we onszelf trakteren op een trip naar de sauna, maar dat gaat nu niet. In deze crisis is aan het licht gekomen hoe belangrijk micromomenten zijn. Kleine momenten waar je bewust even tijd neemt voor jezelf. Of het nu gaat om even de vaatwas uitladen, een kamer opruimen of vijf minuten in de tuin zitten: je komt even tot rust.”

Probeer tot slot een uitlaatklep te zoeken, stelt Mouton nog. “Plan een wekelijkse wandeling met een buurvrouw, of doe een beroep op WhatsApp om te ventileren bij vrienden. Ons sociaal contact is belemmerd, maar dat wil niet zeggen dat je het allemaal alleen moet doen.”