‘Waarom moeten we plots niet naar school?’: zo beantwoord je de vragen van kinderen

doorMargo Verhasseltop 23/03/2020

Dat het hele land ondertussen de gevolgen van het coronavirus aan den lijve ondervindt, is duidelijk. Ook kinderen zijn zich bewust van het virus en stellen zich vragen. Hoe geef je een goed antwoord? Pedagoge Marijke Bisschop en Lotte Meulewaeter, beleidscoördinator van de Permanente Ondersteuningscel Centra voor Leerlingenbegeleiding GO! weten raad. 

Getty Images

Ze mogen niet meer naar school, kunnen niet langs bij oma en opa en zien hun vriendjes plots niet meer. Ook kinderen ontsnappen niet meer aan het nieuws over het coronavirus. Ze zitten met vragen en die worden best goed beantwoord, stelt pedagoge Marijke Bisschop. 'Er werd op scholen al gepraat over het virus, dus op de hoogte zijn ze in ieder geval. Het is normaal dat kinderen zich hier ook vragen bij gaan stellen: ‘Wat is het coronavirus?’, ‘Kan je eraan doodgaan?’, ‘Worden we nu allemaal ziek?’.' Aan vragen geen gebrek, maar antwoorden soms jammer genoeg wel. Het is belangrijk om het onderwerp niet uit de weg te gaan bevestigt Bisschop: 'Je moet kinderen een antwoord geven op hun vragen, al moet je niet meteen alle details met hen delen.'

Je mag niet overschatten welke informatie je kind aankan. Kinderen van verschillende leeftijden zullen op verschillende manieren vragen stellen en reageren. Het is dan ook essentieel om je uitleg aan te passen aan de leefwereld van je kind. En dat doe je best zonder al te veel gruwelijke details. 'Hou je uitleg wetenschappelijk. Vertel wat wij al weten en probeer aan hen uit te leggen wat dat allemaal juist inhoudt. Je kan bijvoorbeeld zeggen: ‘Er is een nieuw virus dat blijkbaar besmettelijker is dan een gewone griep.’ Het is belangrijk dat je dan ook aangeeft dat we allemaal wel eens een griep oplopen', legt Bisschop uit. Kinderen moeten daarnaast weten dat ook volwassenen met onzekerheden zitten. 'Leg aan hen uit dat wij het virus ook nog niet kennen, maar dat het wel gemakkelijk doorgegeven wordt. Benadruk daarbij dat niet iedereen het zal krijgen én dat de dokter je kan verzorgen. Stel hen verder gerust en leg uit dat ze er niet aan doodgaan, anders creëer je alleen maar meer angst. Ik denk dat we dingen vaak erger gaan verkondigen dan ze zijn en dat mag je bij een kind juist niet doen.'

Hoe leg je het uit per leeftijd? Lotte Meulewaeter geeft tips: 

Voor kleuters

· Pas je woordkeuze en taalgebruik aan: hou het vooral simpel zodat ze niet nog meer in de war raken. 

· Geef een aantal concrete tips die ze zelf ook kunnen toepassen (bv: geef geen hand of knuffel, maar wel een coole handshake; laat hen er zelf eentje bedenken. Leer hen aan dat ze hun handen moeten wassen gedurende 20 seconden, dat is even lang als veel refreinen van liedjes. 

· Luister naar hun bezorgdheden en geef emoties een plek. Als ze bang hebben moet je hen steunen en troosten. 

· Houd zoveel mogelijk de dagelijkse routine aan, het is belangrijk om activiteiten te voorzien die de gedachten kunnen verzetten. 

· Wees eerlijk op een kindvriendelijke manier: informatie achterhouden heeft geen zin. 

Kinderen van lagere school

· Op Karrewiet (Ketnet) wordt heel wat duiding gegeven op maat van lagereschoolkinderen. Bekijk dit samen; zo toon je dat je interesse hebt in hun wereld en kan je eventuele extra vragen beantwoorden. 

· Geef een aantal tips die ze zelf ook kunnen toepassen (de handshake komt ook hier van pas). 

· Luister vooral naar wat ze zelf vertellen. 

· Geef emoties een plek. 

· Blijf bij de feiten.

· Benoem ook positieve dingen: er zijn al heel wat mensen genezen. 

· Houd zoveel mogelijk de dagroutine aan, het is belangrijk om activiteiten te voorzien die de gedachten kunnen verzetten. 

Heb je een kind dat niet snel over zijn gevoelens praat? Probeer het gesprek dan aan te gaan op een andere manier: door samen Karrewiet te kijken, een tekening te maken, ...

Kinderen secundair

· Luister naar wat ze te vertellen hebben. 

· Stel hen gerust.

· Blijf bij de feiten en realiteit. 

· Pubers zijn van nature uit geïnteresseerder in complottheorieën. Ga samen op zoek naar betrouwbare informatie die een realistisch beeld geven. Dit is eveneens een les in ‘mediawijsheid’: wat is fake news en wat is het niet?

· Benoem ook de positieve dingen, zoals de onderlinge solidariteit bij de bevolking of het hoge niveau dat de gezondheidszorg in België haalt.

· Wijs op het bredere belang van preventie, zoals een goede hygiëne, het belang van vaccinaties, …

Website’s 

Voor kinderen/jongeren die nog met vragen zitten zijn er enkele handige websites die kunnen helpen: 

· WatWat (informatiekanaal van de Vlaamse Jeugdraad) bevat heel wat informatie, ook over Corona, voor 12-plussers. 

· Awel luistert naar alle kinderen en jongeren met een vraag, een verhaal en/of een probleem.

· Op de CLBch@t zijn zowel leerlingen als ouders welkom met alle vragen over studeren, studiekeuze, goed voelen of gezondheid.