Zo praat je op een constructieve manier over gewicht

doorNathalie Topsop 29/08/2019

In de Verenigde Staten lanceerde Weight Watchers, sinds september vorig jaar WW, de ‘Kurbo’-app, een soort van dieetapp voor kinderen tussen 8 en 17 jaar. De meningen hierover zijn op z’n zachtst uitgedrukt verdeeld. Maar wat is dan wél de beste manier om met je kind over gewicht te spreken?

“Als er zich plots grote veranderingen voordoen wat betreft het gewicht van je kind, dan wacht je beter niet te lang om de kat de bel aan te binden”, aldus professor Gies, pediatrisch endocrinoloog bij UZ Brussel. “Bij jonge kinderen die plots erg bijkomen wordt vaak vergoelijkend gezegd dat ‘ze er wel uitgroeien’. Maar dat is in de praktijk niet het geval. Als een kind zich niet goed in zijn vel voelt omwille van het cijfer dat de weegschaal aangeeft – of het nu overgewicht, ondergewicht of een normaal gewicht betreft – dan adviseren we om als ouder het gesprek aan te gaan in plaats van het vergoelijkend onder de mat te vegen. Waarom worstelt het zo met het beeld in de spiegel? Werden er bepaalde opmerkingen gemaakt in de klas? Of heeft je puberdochter het wat moeilijker met het feit dat zij als enige geen vriendje heeft, en zoekt ze in haar gewicht de reden? Maak in ieder geval de opening voor een goed gesprek.”

An Vandeputte, klinisch psychologe en oprichtster van Eetexpert.be, het kenniscentrum voor eet- en gewichtsproblemen vult aan: “Als het over eetstoornispreventie gaat, is het acroniem ALLES een goede leidraad: Afwisselend eten, Lang stilzitten vermijden, Lief zijn voor jezelf, Emoties aanpakken en voldoende Slapen. Loopt er iets mis, dan schaaf je best bij tot er aan die vijf voorwaarden voldaan wordt. Net als bij volwassenen kan slaaptekort depressie en overgewicht in de hand werken. En ook kinderen grijpen weleens naar comfortfood als ze droevig of boos zijn. Of eten net niet meer.”

To diet or not to diet

Ook bij onze noorderburen doet de gewichtskwestie de gemoederen beroeren. Daar was een Nederlandse kinderarts stellig. “Heeft je kind overgewicht? Benoem het dan niet!” Professor Gies treedt hem gedeeltelijk bij. “Eerlijk duurt het langst, al zijn stigma’s uit den boze. Gewicht is namelijk maar één aspect van ons zijn: op basis daarvan beslissen wie oké is en wie niet, is fout. Maar als je kind echt obees is, moet er natuurlijk wel iets gebeuren. Durf dan toegeven dat ‘wij’ – en niet ‘jij’ – ’voortaan op ons eten moeten letten”. An Vandeputte beaamt: “Onderzoek bewijst dat een harde term als ‘dik’ er duchtig op inhakt. Zeg dus niet ‘je bent inderdaad mollig’. Maar je kan wel bevestigen dat je kind in de groei is, en zijn of haar lichaam nog niet alles goed verdeeld heeft. Maak ook hier de link met levensstijl. Weet je dat je puberdochter ’s middags vaak worstenbroodjes gaat eten met haar vriendinnen, dan kan je de vinger gerust op de wonde leggen met een verklaring als ‘je geeft je lichaam momenteel wat meer dan het nodig heeft’. Zo neem je de focus weg van de weegschaal.”

Na woorden volgen meestal daden. Bij volwassenen uiten die zich vaak in een vijfletterwoord: dieet. Moeten de kleinsten ook op regime? Professor Gies: “Kinderen hoeven helemaal niet af te vallen of voedingsmiddelen te schrappen, want ze zijn nog in de groei. We mikken daarom eerder op gewichtsstabilisatie: blijft het gewicht constant gedurende een paar maanden, dan groeit het er wel degelijk uit.” An Vandeputte: “Op dat vlak ben ik echt resoluut. ‘Kinderen’ en ‘diëten’, die twee woorden horen niet in dezelfde zin thuis, tenzij er natuurlijk medische redenen zijn. En als er zich daadwerkelijk een probleem stelt, is schrappen nooit de oplossing. Verbiedende vingers - zo leren we uit onderzoek - werken namelijk averechts: verboden voedsel wordt aantrekkelijker, waardoor er te grote porties van genomen worden, die zich uiteindelijk vertalen in extra kilo’s. Bouw liever samen een duurzaam en gezond leefpatroon op waarin ruimte is om te genieten met mate. Ervoor zorgen dat kinderen zich goed kunnen ontwikkelen en van zichzelf houden, moet de eerste bezorgdheid zijn en blijven.”