Expert waarschuwt voor de ‘perfecte’ lockdown: “De druk om te e-aperitieven, Spaans te leren en op te ruimen kan voor nog meer stress en eenzaamheid zorgen”

doorNele Annemansop 15/04/2020

We dachten met z’n allen dat de lockdown voor meer rust en minder fomo (fear of missing out) zou zorgen. Maar dat was buiten onszelf gerekend. Zelfs nu proberen we elkaar de loef af te steken, is het niet met die o zo leuke e-aperitiefparty’s, dan wel met de lessen Spaans die muy bien gaan of die bijzonder mooie wandeling door het nabijgelegen bos. En dat zorgt voor stress, lockdownprestatiestress. “We leven in een individualistische, prestatiegerichte maatschappij en dat toont zich zelfs in de lockdown.”

Wie door zijn Instagramfeed scrolde de laatste tijd viel het vast al wel op. Velen zijn hun Italiaans, Spaans of IJslands aan het bijschaven, anderen delen massaal hoe ze ’s avonds virtueel het glas heffen met verschillende vrienden, sommigen werken dan weer aan hun perfecte zomerlichaam en nog anderen hebben heel hun huis en tuin al opgeruimd en toveren iedere avond een fantastische maaltijd op tafel.

Maar al die lockdownbezigheden zorgen ook voor heel wat stress. Want hoewel we ons nu niet slecht hoeven te voelen omdat we niet bij een of ander feestje kunnen zijn, voelen we wel de druk om er de ‘perfecte’ lockdown van te maken. “We leven in een heel individualistische, prestatiegerichte maatschappij waarin je zogezegd het perfecte lief, het perfecte huis, het perfecte alles moet hebben. Nu lijkt het erop dat je ook de perfecte lockdown moet beleven”, steekt klinisch psycholoog en oprichtster van de groepspraktijk Strong Mind Leslie Hodge van wal.

“Je huis en tuin moeten helemaal lenteproof zijn, je gerechten moeten er pico bello uitzien, samen met je lief moet je enkele geweldige bingewatchseries bekijken, je moet er nu al tiptop uitzien voor de zomer, je moet samen met je vrienden en familie op tijd en stond eens virtueel klinken ... althans volgens de sociale media. Mensen zoeken massaal naar activiteiten om hun tijd zo goed mogelijk te spenderen en delen die ook nu maar al te graag op Instagram of Facebook.” Want zelfs tijdens een lockdown proberen we elkaar ons perfecte leventje te tonen en te laten zien hoe goed we wel bezig zijn. “Maar in zo’n onzekere tijd, kan dat net voor nog meer stress en druk zorgen”, vertelt Hodge.

Zo zijn we allemaal op zoek naar verbondenheid met dierbaren die we nu niet in real life kunnen zien. En die connectie zoeken we vaak via sociale media. “Dat is op zich zeker niet slecht”, zegt Hodge. “We zijn groepsdieren, dus het is belangrijk om verbonden te blijven met anderen. In deze tijd zijn sociale media dan dé manier om dat contact te houden en te onderhouden. Zo zijn er tal van fijne initiatieven. Maar het kan ook zijn dat je je net slechter voelt door die sociale media”, aldus de psychologe.

Geromantiseerd beeld

Zo kan je je volgens Hodge, die aan een boek over eenzaamheid aan het timmeren is, net eenzamer voelen door sociale media. “We zien dat mensen die zich eenzaam voelen, sociale media vooral op een passieve manier gebruiken. Ze bekijken alles, loeren naar wat anderen doen, maar nemen niet actief deel aan de gesprekken en zoeken dus geen contact met hun kennissen via die weg. Zodra zij sociale media openen, voelen ze zich dan nog eenzamer. Zo zien ze dat anderen bijvoorbeeld een fijne wandeling maken of aan het e-aperitieven zijn, terwijl zij daar in hun eentje thuis zitten. Op een passieve manier die sociale media gebruiken, en jezelf  gaan vergelijken met anderen is dus geen goed idee. Je vergelijkt je immers met een onrealistisch, gemanipuleerd beeld dat anderen aan jou willen tonen.” Hodge beschrijft een voorbeeld. “Stel dat een vriendin net een foto heeft gepost van haar kleerkast die ze helemaal geordend heeft en die er heel Instagramable uitziet. Je weet nooit wat daaraan voorafging. Wie weet had ze daarvoor net een pittige ruzie met haar lief, waardoor ze niet zijn gaan wandelen, ze zich opsloot in de slaapkamer en dan maar dacht om die kleerkast op te ruimen. Je vergelijkt je dan eigenlijk met een fout, geromantiseerd beeld.”

Al wijst Hodge er ook op dat sociale media niet slecht hoeven te zijn. “Als je ze op een actieve manier gebruikt, en dus actief die verbondenheid en interactie zoekt door te chatten of een videogesprek kan je er echt iets aan hebben en er een positief gevoel aan overhouden. Zo kan het de ideale manier zijn om je hart eens te luchten, en lotgenoten te vinden die in hetzelfde schuitje zitten.”

‘Waar heb ik zin in?’

Bovendien kan je er volgens haar tips uithalen. “Door anderen bijvoorbeeld een heerlijk bad te zien nemen of hun tuin te zien onderhouden, kan je denken: ‘Tof, dat ga ik ook eens proberen.’ Zo haal je er ook iets positiefs uit. Waar het vooral op aankomt is om te kijken naar jezelf: ‘Waar heb ik zin in?’, ‘Waar haal ik energie uit?’, ‘Waar voel ik mij beter door?’ in deze toch wel bijzondere, stresserende en vreemde situatie van een lockdown. Doe vooral wat jij fijn vindt. Als je een grondige hekel hebt aan schoonmaken, doe dat nu dan ook niet, maar lees bijvoorbeeld een goed boek als dat je gelukkig maakt. En breng structuur in je dag door een planning te maken, los van je werk of dingen die moeten gebeuren. Bewegen en vertoeven in de buitenlucht zijn dingen die je hoe dan ook een goed gevoel geven. Zie je daarbij dat sociale media niet de manier zijn voor jou om contact te houden, zoek die verbondenheid dan op een andere manier, bijvoorbeeld door te bellen of een brief te schrijven. Slaag je er niet in om je niet te vergelijken met anderen, laat de sociale media dan ook even links liggen.”

Aan de andere kant stipt de psychologe ook aan dat nu net het perfecte moment is om eens te genieten van dat alleen zijn. “We missen in deze lockdowntijden de verbondenheid met anderen, maar het is tegelijkertijd het uitgelezen moment om alleen te leren zijn. Uiteraard is het fijner als je zo’n moment zelf kan kiezen, maar het is een goed idee om daar nu ook van te genieten en uit te dokteren wie ben ik? Wat vind ik leuk? En daarmee aan de slag te gaan. Misschien voel je je net rustiger en opgewekter omdat de druk om af te spreken met je sociale contacten wegvalt. Doe dus vooral waar jij het meest energie uithaalt, vergelijk je daarbij niet met anderen en laat je niet meeslepen in die perfecte lockdown.”