Zo herken je een toxische vriendschap: “Als je vriendin over andere mensen roddelt, doet ze dat wellicht ook over jou”

doorRedactieop 13/08/2022

Ze heeft charisma, stijl, succes en ze geniet van alle aandacht. En jij? Jíj ‘mag’ haar beste vriendin zijn. Jij voelt je vereerd, maar dat is verkeerd. Want tussen echte vriendinnen hoort er geen onevenwicht te zijn. Heb jij wel dat gevoel, dan bevind jij je hoogstwaarschijnlijk in een toxische vriendschap. En er zijn tien signalen die dat kunnen bevestigen. 

Toxische vriendschappen: ze bestaan. Dr. Beate Volker aan de universiteit van Amsterdam doet al jaren onderzoek naar het belang van vriendschap en bestudeert ook de toxische vorm ervan. “In hechte vriendschappen zijn vrienden niet enkel nuttig en leuk voor elkaar, maar ook goéd. Ze wensen de andere oprecht het beste toe. En vice versa”, zegt ze. 

“Maar als er onevenwicht in de relatie komt, en dat onevenwicht wordt permanent, kan een vriendschap toxisch worden. Geniet jouw vriendin bijvoorbeeld van jouw aandacht en onderdanigheid? Dan is er sprake van ‘afhankelijkheid’ van de andere en dreigt de vriendschap ongezond en verstikkend te worden.” 

Maar hoe herken je nu een toxische vriendschap? Dit zijn tien signalen.

1. Alleen jij doet moeite.

Ben jij altijd degene die belt, of voorstelt om samen af te spreken? Vermoed je zelfs dat als jij géén initiatief zou nemen, je haar amper nog zou horen of zien? Dan is de kans groot dat de vriendschap niet in balans is.

2. Ze is er enkel op de goede momenten.

Ze vindt het prima om vrolijke, zorgeloze activiteiten met jou te doen: shoppen, een filmpje meepikken, roddelen of naar een feestje gaan. Maar heb jij een slechte dag en heb je emotionele steun nodig? Dan is ze plots nergens te bespeuren. Zodra de lol eraf is, laat ze je vallen als een baksteen.

3. Je kan je niet ontspannen in haar buurt.

Hoe meer tijd je met haar doorbrengt, hoe duidelijker zij maakt wat ze wél - maar ook niet - leuk aan jou vindt. Waardoor jij enkel nog die ‘leuke’ kant durft tonen en dus amper nog jezelf kan zijn. Ze zet jou op een pedestal, maar enkel in de versie die zij voor jou bepaald heeft. Gevaarlijk, zodra jij beseft dat je daar onmogelijk continu aan kan beantwoorden.

4. Jij wordt verwacht om alles te doen wat zij wil.

Het draait altijd alleen maar rond haar. Jouw plannen zijn op haar voorwaarden en als jij niet wil doen waar zij zin in heeft, word je ‘gestraft’. Door een ‘silent treatment’, oftewel beeld zonder klank. Of door je niet mee te vragen naar een feestje. Of door slecht over jou te praten, tegen andere vriendinnen.

5. Zij deelt nooit de aandacht.

Aandacht verdelen? No way. Ze is snel geïrriteerd zodra de focus niet op haar gericht is maar op iemand anders. Ze reageert jaloers zodra er iets leuks in jouw leven gebeurt, waar zij geen deel van uitmaakt of voordeel uit haalt.

6. Zij houdt de score bij.

In haar hoofd zit een ‘lijstje’ van alle keren dat jij haar teleurgesteld hebt. Ze aarzelt niet om dit op te sommen, elke keer als jij iets doet wat zij niet leuk vindt. Wil jij op een feestje vertrekken maar heeft zij nog geen zin om door te gaan? Verwacht dan maar een passief-agressieve rit naar huis, waarna jij met een schuldgevoel achterblijft. Mogelijk doet ze er nog een dreigement bovenop, ‘dat ze duidelijk eens andere vriendinnen moet maken’.

7. Je wordt gedwongen om te kiezen.

Zij wil op de voorgrond van jouw universum staan. Als er iets of iemand die aandacht méé komt opeisen, is dat niet naar haar zin. Ze zal subtiel maar helder duidelijk maken dat jij moet kiezen tussen haar en anderen. Zo verlies jij alweer een stukje eigenheid.

8. Er is altijd een gemeenschappelijke vijand.

Ze houdt van roddelen en jullie vriendschap lijkt nog standvastiger omdat er altijd wel iemand is waar zij zó slecht over praat. Mensen uitsluiten is haar superkracht: een tactiek die ervoor zorgt dat jij je vereerd voelt dat je deel uitmaakt van haar ‘inner circle’. Maar onthoud dit: als ze over andere mensen roddelt, doet ze dat wellicht ook over jou.

9. Ze is warm en koud tegelijk.

Je weet nooit welke versie je van haar zal krijgen. Is ze vandaag blij om jou te zien? Dan word je overspoeld met complimenten en aandacht. Maar is er iets dat haar niet zint? Dan ben jij degene die alle verwijten naar het hoofd zal krijgen.

10. Ze wil dat jij verandert.

In haar buurt voel je je nooit goed genoeg. Op één of andere manier geeft ze jou het gevoel dat je niet ‘top’ bent, maar dat je dat wel zou kunnen zijn, mits enkele ‘aanpassingen’. Mogelijk ga jij je aanpassen, om aan haar eisen te voldoen, en word je iemand die je helemaal niet bent. Ze wil jou veranderen. Maar een goede vriendin aanvaardt jou precies zoals je bent.