Ben jij ‘sapioseksueel’? “Net zoals met schoonheid kan je ook met kennis verleiden”

doorFleur De Backerop 03/11/2021

Seks zit tussen de oren, klinkt het wel eens. Ons brein speelt een cruciale rol bij onze seksuele beleving. Als je het hebt over sapioseksualiteit, kan je die leuze wel erg letterlijk nemen: sapioseksuelen voelen zich aangetrokken tot het intellect van een ander, het uiterlijk is van veel minder belang. Seksuologe Rika Ponnet geeft tekst en uitleg. 

Bij sommige mensen doen uitsluitend geleerdheid, kennis en inhoud hun hart sneller slaan. Voor het uiterlijk van een potentiële partner knijpen ze een oogje dicht. Wie verstandige dingen prevelt, is waanzinnig sexy. Liefde gaat langs het oor, zeg maar. Enter sapioseksualiteit: je aangetrokken voelen tot iemands intellect. 

Sapio is afgeleid van het Latijn en betekent “wijs(heid)”. Het is een van de seksuele geaardheden die onder de ‘+’ vallen van het acroniem LGBTQ+. De plus staat voor iedereen die niet hetero is, maar niet past binnen de luiken lesbian, gay, bisexual, transgender en queer. 

Eerst praten, dan geloven 

Seksuologe en relatietherapeut Rika Ponnet ging al in dialoog met verschillende sapioseksuele cliënten, waaronder een zeer hoogopgeleide vrouw. “Voor haar kon een echte emotionele verbinding pas tot stand komen als er qua intelligentie sprake was van wederkerigheid. De gedoctoreerde vrouw wil op intellectueel vlak uitgedaagd worden door haar partner. Andere aspecten zijn voor haar veel minder belangrijk. De mentale klik wint kortom van de fysieke aantrekkingskracht.” 

Bij sapioseksuelen is ‘liefde op het eerste gezicht’ niet van toepassing. “Er zijn veel mensen die, wanneer ze net iemand leren kennen, voelen dat er een fysieke aantrekkingskracht is. Waarna hun interesse gewekt is om de ander beter te leren kennen. Bij sapioseksuelen zet zo’n ontmoeting de poorten niet open naar een eventuele relatie: ze ondervinden vooral uit het eerste gesprek of er meer in zit of niet." 

Tweerichtingsverkeer  

Het komt vaker voor bij mensen die in het algemeen wat meer vanuit het hoofd leven, zegt de seksuologe. “Ze leggen meer nadruk op de ratio, proberen emoties goed te controleren. Ze hebben vaak ook veel tijd geïnvesteerd in studeren, en alles wat het intellectuele aanbelangt.”

Het komt zowel voor bij mannen als bij vrouwen. Sapioseksualiteit werkt in twee richtingen, volgens Rika Ponnet. “Vroeger zag je dat vooral vrouwen aangaven dat ze intelligentie belangrijk vonden in een relatie. Rekening houdend met de tijdgeest van toen en hoe de maatschappij in elkaar zat is dat ook logisch: een man die intelligent is en gestudeerd heeft, heeft een hoger economisch potentieel en dat is een troef wanneer je samen kinderen opvoedt. Noem het gerust een overlevingsmechanisme dat vrouwen door de patriarchale samenleving werd opgelegd.” 

Vandaag is dat minder van toepassing. “Zowel uit mijn eigen ervaringen als uit onderzoek blijkt dat de kaarten nu anders liggen: jonge mannen geven opvallend vaker aan dat ze opleidingsniveau, intelligentie en economisch potentieel heel belangrijk vinden bij een partner. Dat is logisch: vroeger waren onze verwachtingen anders van een relatie. We zoeken tegenwoordig een soulmate: iemand met wie je, naast een gezin, vooral een heel diepgaande band kan uitbouwen.” 

Intellect als troef 

Al is sapioseksualiteit meer dan zuiver belang hechten aan intelligentie, benadrukt Rika Ponnet nog. “Het gaat vooral over geleerdheid, kennis, inhoud, het intellectuele dan over het zuiver IQ of verstandig zijn. Intelligentie is een gift van Moeder Natuur, geleerdheid is daar actief aan gewerkt hebben. Het windt je op dat mensen hun kennis tentoonspreiden, dat je kan opkijken naar je partner.” 

“Dat toont ook aan dat je je intellect als troef kan uitspelen", vervolgt de seksuologe. “Je kan je kennis etaleren als je je op de relatiemarkt waagt. Net zoals met schoonheid, eigenlijk. Je kan dat bewust uitzetten en ontplooien, waardoor het een belangrijk onderdeel wordt van het verleidingsproces.” 

Rika Ponnet waarschuwt wel dat je best oppast met je blindstaren op iemands intelligentie. “Als je voor jezelf dat scenario uittekent en jezelf ervan overtuigt dat het alleen op die manier iets kan worden, vereng je je mogelijkheden. Je staat niet open voor andere opties, terwijl aantrekking heel situatie- en persoonsgebonden kan zijn. Je kan in een mensenleven aangetrokken zijn tot iemand omwille van diens uiterlijk, en dan weer vallen voor iemand anders omwille van zijn of haar verstandelijk vermogen. En in beide gevallen kan dat uitgroeien tot een heel goede relatie.”