De lockdown als ultieme relatietest, maar hoe weet je nu of je geslaagd bent? Een relatietherapeut licht toe

doorStéphanie Verzelenop 08/06/2020

Na enkele maanden lockdown is het voor veel koppels ondertussen duidelijk: ‘hoera, dit werkt’ of ‘ai, dit werkt niet’. Relatietherapeuten zijn het erover eens dat deze bijzondere situatie als ultieme relatietest kan gelden. Maar hoe stel je nu vast of jullie als koppel geslaagd zijn? Relatietherapeut Mieke Mievis belicht de belangrijkste beproevingen en maatstaven.

Tennisser David Goffin deelde eind vorige maand dat hij en zijn vriendin Stéphanie gaan trouwen. Samen thuisblijven deed hen des te meer inzien dat ze perfect zijn voor elkaar, dixit Goffin. “Nooit eerder brachten we samen zoveel tijd door. In dat opzicht kunnen we de lockdown als een soort ultieme relatietest voor ons huwelijk beschouwen. Nu waren we voor het eerst maandenlang met ons tweetjes samen. En dat verliep vlot, omdat we zoveel dingen gemeenschappelijk hebben. Deze periode was echt een mooie ervaring voor ons als koppel.”

Veertig uur per week meer samen

De lockdown als ultieme relatietest dus. Of in dit geval als ultieme matchmaker. En anders: als het ultieme breekijzer. Zo wordt wel vaker over de lockdown gesproken wanneer het over zijn effect op relaties gaat. Met het typische grapje dat we achteraf ‘nog nooit zoveel scheidingen en baby’s’ zullen optekenen. 

Maar die analyse is niet van de pot gerukt. Relatietherapeut Mieke Mievis merkt in haar praktijk Therapeutisch Centrum Ternat wel degelijk dat de lockdown een soort allesbepalend eindexamen voor koppels kan zijn. “Ik zie nu absoluut grote verschuivingen in de relaties die ik begeleid. Een grotere test dan deze kan ik me bijna niet inbeelden. Als partner kan je in deze situatie niks meer verbergen. Je kan niet tien weken lang een masker opzetten of je kleine kantjes verbergen, zoals je misschien eerder deed in de relatie. Je spendeert veertig uur per week meer samen en krijgt zo een compleet nieuw beeld van de ander. Irritaties zullen dan ook onverbloemd en onvermijdelijk naar de oppervlakte komen.”

Verstandskoppel of hartkoppel?

Wat het effect van de relatietest op koppels betreft, ziet Mievis twee grote uitkomsten. Ofwel beseft een koppel nu dat het een ‘verstandskoppel’ is, ofwel blijkt het een ‘hartkoppel’ te zijn. “Een verstandskoppel is een koppel dat in het gewone leven goed functioneerde en duidelijke afspraken had: hij zorgt dan voor de kinderen, zij heeft die avond haar me-time, samen gaan we op zondag naar familie. Elke partner had duidelijk zijn eigen leven en de relatie bestond uit samen voor de kinderen zorgen of het gemeenschappelijke leven efficiënt houden. Zo’n koppel komt nu in een heel nieuw regime terecht en merkt dat ze elkaar niet zo veel te vertellen hebben wanneer ze meer op elkaar aangewezen zijn. Zo’n relatie kan het nu heel moeilijk krijgen, merk ik.”

Een ‘hartkoppel’, zoals Mievis het noemt, zal in deze situatie beter op zijn pootjes terechtkomen. “Zo’n koppel had het vroeger moeilijker omdat de ene partner de andere vaak moest missen: door het werk, door sociale of familiale verplichtingen,... Nu zijn die partners in hun nopjes, want er is eindelijk echt tijd voor elkaar. Een hartkoppel floreert wanneer de partners gewoon samen kunnen zijn en elkaar zo kunnen terugvinden. ’s Avonds doen ze een fles wijn open, halen ze lekker eten af en kunnen ze gewoon van het samenzijn genieten. Irritaties zijn er natuurlijk ook, maar een hartkoppel zal de discussie kunnen aangaan, omdat beide partners altijd al ‘geconnecteerd’ waren. De partners in een verstandskoppel, daarentegen, zullen nu merken dat die diepere connectie bij hen ontbreekt, zelfs als waren ze een goed functionerend koppel.”

Voorproefje op pensioen

Een koppel dat nu in de lockdown merkt dat het een verstandsverhouding heeft, faalt daarom de relatietest nog niet, verduidelijkt Mievis. Zulke partners hebben een ander soort relatie en daar is vaak niks mis mee, alleen kan het voor hen in deze situatie een goed idee zijn om toch aan die connectie te werken. “Daar is het nooit te laat voor”, zegt Mievis. “Het is vooral een kwestie van praten met elkaar. Niet over wat jullie gaan eten of welke film jullie gaan kijken, maar over wat jullie roert en raakt als mensen. De bekende psycholoog Brown formuleerde het zo: ‘je kan alleen maar connecteren in kwetsbaarheid’. Vraag de ander dus waar hij/zij bang voor is, boos om is, triest om is. Vraag hoe hij/zich bij je voelt en of hij/zij je nog wil. En maak dan duidelijk dat je partner kwetsbaar mág zijn bij jou door echt te luisteren.”

“Hoe partners nu werkelijk kunnen weten of ze geslaagd zijn voor de relatietest? Dat is een vraag die ze vooral zichzelf moeten stellen”, besluit Mievis. “En die ze ondertussen zeker zullen kunnen beantwoorden. Ik kreeg onlangs een koppel over de vloer dat deze situatie beschreef als ‘een voorproefje op het pensioen’. ‘We zijn allebei technisch werkloos, de kinderen zijn het huis uit en we vullen onze dagen met wandelen of gezelschapsspelletjes spelen’, vertelden ze me. ‘Als ons pensioen ook zo uitdraait, hebben we er vrede mee. We kunnen het wel mooi met elkaar uithouden’, concludeerden ze. En meer moet dat soms niet zijn.”