EHBH: Eerste Hulp Bij Heimwee

doorLieve Claeysop 17/07/2016

Het wordt vaak als een kinderkwaal aanzien, maar ook heel wat volwassenen hebben er weleens last van: heimwee. Dan maar nooit meer op reis? Zo ver hoeft het gelukkig niet te komen!

Kinderen die, al dan niet voor het eerst, op kamp vertrekken en een traantje wegpinken omdat ze hun thuis missen, niemand die er echt van opkijkt. Het wordt hoogstens als wat aanstellerig aanzien. Maar als een volwassene op reis hetzelfde doet, dan is dat een taboe. Dat ook volwassenen soms last hebben van heimwee, is volgens psychologe Nadia Merckx nochtans niet zo uitzonderlijk. ‘Heimwee is een vorm van een aanpassingsstoornis, en daar plakt geen leeftijd op, iedereen kan het ontwikkelen. Je komt in een andere situatie terecht, waardoor je dagelijkse gewoontes doorbroken worden en je plots minder efficiënt gaat functioneren. Daardoor raak je uit je element.’ Of je al dan niet last hebt van heimwee heeft kortom veel te maken met de mate waarin je flexibel bent. Zo zullen mensen die in hun dagelijkse leven veel improviseren er doorgaans minder vaak aan ten prooi vallen, omdat zij zich sneller aan nieuwe situaties kunnen aanpassen.

Best ingrijpend

De psychologe benadrukt dat heimwee eigenlijk iets heel gewoons is, het geeft aan dat je je leven met goede gewoontes en routines georganiseerd hebt, waardoor je de kluts kwijtraakt als die (tijdelijk) wegvallen. Maar toch is het op een manier wel gek dat heimwee net met vakantie samenhangt. Dat is toch een periode waar we erg naar uitkijken en die we, als het even kan, ook op de mooiste, aangenaamste en zonnigste plaatsen doorbrengen. Nadia Merckx: ‘Dat is inderdaad het dubbele voor mensen die kampen met heimwee: ze weten dat alles voorzien is opdat ze zouden genieten, maar toch lukt hen dat niet. Vaak spelen ook andere factoren mee dan gewoontes die wegvallen , zoals de taal ter plaatse niet spreken of begrijpen. Daardoor gaan ze zich wat eenzaam voelen en dat zorgt er dan weer voor dat ze hun thuissituatie beginnen te idealiseren en alleen nog het negatieve van hun vakantieadres zien.’ Hoewel heimwee vaak weggewuifd wordt met de boodschap ‘Doe toch niet zo flauw’, kan het toch behoorlijk ingrijpende gevolgen hebben. De psychologe: ‘Sommige mensen worden er zelfs fysiek ziek van en krijgen bijvoorbeeld last van spijsverteringsproblemen of van chronische klachten, zoals rug- of hoofdpijn. Andere mensen kampen dan weer met concentratieproblemen omdat ze zich niet in hun humeur voelen of krijgen sombere gedachten omdat ze zich niet thuis voelen. Een enkeling vertoont zelfs depressieve klachten. Dat laatste treedt vooral op bij mensen die voor lange tijd in het buitenland verblijven, bijvoorbeeld voor hun werk, niet zozeer bij een vakantie van drie weken. Voor die mensen is de enige remedie dan vaak terug naar huis keren.’


Leerproces

Al hoeft het bij een vakantie dus heus niet zo’n vaart te lopen. Er zijn heel wat trucjes die je kunnen helpen om je heimwee onder controle te krijgen. Een eerste en misschien wel de belangrijkste is beseffen dat heimwee maar een fase is. Dat je je thuissituatie mist, is perfect normaal en dat gevoel gaat, al lijkt het in het begin alleen maar erger te worden, weer over zodra je gewend bent aan je nieuwe omgeving en daar nieuwe routines ontwikkeld hebt. Nadia Merckx: ‘Heimwee is een leerproces en het is belangrijk dat je jezelf die ervaring gunt, want alleen zo leer je er op een goede manier mee omgaan en zal je ook ontdekken dat heimwee niet het einde van de wereld is, maar gewoon een fase waar je doorheen moet.’ Ben je een gewoontedier, dan kan het volgens de psychologe ook helpen om bepaalde gewoontes van thuis mee te nemen op reis: ‘Uiteraard kan je niet je hele inboedel inpakken, maar bijvoorbeeld je lievelingsmuziek, bepaalde voedingsmid delen die je altijd bij het ontbijt eet en die je ter plekke misschien moeilijker zal kunnen vinden, of beddengoed kan je perfect meenemen om op locatie de sfeer van thuis te creëren.’ Ook de mate waarin je controle hebt over je situatie blijkt een belangrijke factor te zijn in de strijd tegen het bijna ondraaglijke verlangen naar huis. Nadia Merckx: ‘Als je met de auto reist, dan kan je weer vertrekken wanneer je wil, terwijl je bij een vliegvakantie afhangt van een gereserveerd ticket. Voor sommigen kan dat te ver uit hun comfortzone liggen.’

Praat erover

Daarnaast blijkt het vooral belangrijk dat je - ondanks het taboe dat er rond hangt - je gevoelens durft te uiten als het gemis aan thuis te groot wordt en je er niet in een hoekje mee wegkruipt. Nadia Merckx: ‘Mensen met heimwee hebben de neiging om zich terug te trekken, maar door je te isoleren ga je alleen nog maar meer mijmeren over thuis en zo wordt het gemis nog groter.’ Dan is het beter om voor je gevoel uit te komen, erover te praten of eens goed uit te huilen. Misschien vind je het moeilijk om je heimwee toe te geven aan anderen, maar weet dat het helpt. En wat nog meer hoopgevend is: de meerderheid van de reizigers leert na een tijd beter met z’n heimwee omgaan, waardoor het minder ingrijpend wordt en ze op den duur zelfs kunnen reizen zonder zorgen.