5 mythes over maagzweren

doorRedactieop 23/02/2010

Eén op tien Belgen krijgt ooit een maagzweer of een zweer aan de twaalfvingerige darm (duodenaal). Maar wat veroorzaakt maagzweren, en kan je er zelf iets tegen doen? Prof. Martine De Vos, diensthoofd gastro-enterologie van het UZ Gent, reageert op vijf veelgehoorde stellingen over maagzweren.

Een maagzweer is een defect aan de binnenkant van de maag of aan het begin van de twaalfvingerige darm (duodenale zweer). Dit kan een oppervlakkig letsel zijn, maar het kan ook dieper gaan en soms zelfs leiden tot maagperforatie of maagbloedingen', zegt Prof. De Vos.

Brandende pijn
'De klachten moeten dus ernstig genomen worden. Het belangrijkste symptoom van een maagzweer is een acute, brandende pijn ter hoogte van de maagstreek, die vooral optreedt in nuchtere toestand (dus 's morgens of enkele uren na een maaltijd) en verbetert met eten.

Verdedigingsmechanisme
Wanneer je slechts af en toe maaglast hebt, is er meestal weinig reden tot ongerustheid, want de maag is eigenlijk een fantastisch orgaan. In de maag zit een enorme hoeveelheid zuur, voldoende om de hele maagwand te verbranden. De hele maagwand beschikt echter over zeer efficiënte verdedigingsmechanismen waardoor ze bestand is tegen dit zuur. Alleen bij een verzwakking of onderbreking hiervan treden er zweren op.'

MYTHE 1: STRESS VEROORZAAKT MAAGZWEREN


Niet waar:
'Lange tijd werd aangenomen dat stress het ontstaan van maagzweren in de hand werkte, maar ondertussen weten wij dat dit niét zo is. In 1983 ontdekten de Australische wetenschappers Marshall en Warren dat niet stress, maar wel de bacterie Heliobacter pylori verantwoordelijk is voor de helft van alle maagzweren en zowat 70-80 procent van de zweren aan de twaalfvingerige darm. Deze ontdekking leidde tot een heel nieuw inzicht voor de behandeling van maagzweren', zegt Prof. De Vos.

MYTHE 2. GENEESMIDDELEN VEROORZAKEN MAAGZWEREN

Waar! 'Naast de bacterie Helicobacter pylori hebben ook bepaalde medicijnen invloed op het ontstaan van maagzweren. Het gaat hier vooral om de zogenaamde niet-steroidale anti-inflammatoire middelen (NSAID's) of ontstekingsremmers en pijnstillers.

In dit geval kan de maagzweer zelfs helemaal geen symptomen geven tot er een bloeding ontstaat. Dat komt wellicht doordat deze ontstekingsremmers de pijn wat onderdrukken en (pijn)klachten later aan de oppervlakte komen.

Bescherming
De grootste reden waarom deze ontstekingsremmers maagzweren veroorzaken, is omdat zij prostaglandines onderdrukken. Dit zijn stoffen die een rol spelen in de bescherming van de maagwand.

Daarom zijn er nieuwe ontstekingsremmers ontwikkeld die de prostaglandines - die een rol spelen in de ontsteking - selectief onderdrukken zonder een effect te hebben op de prostaglandines die de maagwand verdedigen. Maar deze medicijnen zijn zeer duur en hebben andere bijwerkingen zodat ze niet voor iedereen geschikt zijn.

Voorzichtig
Ik kan mensen dus alleen maar aanraden om zeer voorzichtig om te springen met ontstekingsremmers. Wanneer het enkel is om pijnstilling te bekomen, gebruik dan liever paracetamol en geen ontstekingsremmers.

Neem zeker ook geen dubbele dosis en gebruik ze zo kort mogelijk. Indien je om medische redenen wel lange tijd ontstekingsremmers moet nemen ¿ bijvoorbeeld omwille van reumatoïde artritis - en je vroeger al eens een maagzweer hebt gehad, is het aanbevolen om de maag te beschermen door middel van zuurremmers. Dit geldt zeker voor ouderen boven de 60 jaar.'

3. ALCOHOL IS SLECHT VOOR JE MAAG


Waar!
'Alcohol is zonder twijfel slecht voor je maag. In eerste instantie omdat het een rechtstreeks toxisch effect heeft en de maagwand kan beschadigen. Dat is vooral het geval bij alcoholische dranken met een erg hoge concentratie alcohol (sterke dranken zoals bv. whisky).

Daarnaast gaan alcoholische dranken met hoge gisting (bieren, rode wijn) de maaglediging vertragen. Dat verklaart waarom je na het drinken van veel bier misselijk kan zijn. En ten slotte stimuleren bier en rode wijn de afscheiding van maagzuur, wat op termijn de bescherming van de maagwand kan aantasten.

Kortom, alcohol is slecht voor je maag en kan maaglast of zelfs een acute maagontsteking veroorzaken. Bovendien verhoogt dagelijks alcoholgebruik de kans op slokdarmkanker met 30 procent (studie Franke/Teyssen, Singer, 2005). De invloed van overmatig alcoholmisbruik op het ontstaan van maag- en duodenale zweren
is echter nog niet voldoende onderzocht.'

4.ROKEN IS SCHADELIJK VOOR JE MAAG


Waar! 'Roken is inderdaad schadelijk voor je maag. Roken vertraagt de maaglediging en gaat de maagbescherming aantasten. Roken doet de druk in de sluitspier van de maag en de slokdarm verlagen, zodat makkelijker zuur vanuit de maag kan terugkeren naar de slokdarm. Roken verhoogt eveneens de afscheiding van maagzuren en verslechtert de kwaliteit van de maagwandbescherming.

Bovendien hebben rokers een verhoogde pepsineafscheiding. Pepsine is een agressief enzym dat geactiveerd wordt door het maagzuur. Een verminderde maagbescherming in combinatie met meer bijtende pepsines vergroot de kans op een defect van de maagwand, en rokende patiënten die besmet zijn met de Heliobacter bacterie lopen veel meer kans om een duodenale zweer (zweer aan de twaalfvingerige darm, red) te krijgen.

Tot slot is ook bewezen dat de combinatie van roken en alcohol in grote hoeveelheden een enorme risicofactor is voor slokdarmkanker.'

5.EENS JE EEN MAAGZWEER HEBT GEHAD, GERAAK JE ER
NOOIT MEER VANAF


Waar en niet waar. 'Pakweg dertig jaar geleden was deze stelling juist', zegt Prof. De Vos. 'Wanneer je vroeger voorbestemd was om maagzweren te krijgen, was volledige genezing nooit gegarandeerd. Bij die patiënten keerde de maagzweer één à tweemaal per jaar terug. Dit was meestal seizoensgebonden: in de lente en in het najaar.

Nu is dat helemaal voorbij. Wanneer de bacterie Helicobacter pylori gedurende zeven à tien dagen wordt behandeld met antibiotica en de maagzweer zelf met zuurremmers, keert de maagzweer in principe niet meer terug. Vroeger was de kans op herval ruim 80%, nu is dat nog amper 10%! 'Momenteel stellen wij wel vast dat er meer maagzweren optreden die niét veroorzaakt worden door de
Heliobacter bacterie.

Tot nu toe hebben wetenschappers hiervoor nog geen verklaring. Heeft het te maken met onze voeding of een verkeerde levensstijl? Dat moet nog onderzocht worden.'

Door Caroline Stevens uit Goed Gevoel februari 2010