5 x verbrand? Dat is dubbel zo veel kans op melanoom

doorTine Kintaertop 14/04/2016

Ieder jaar komen er in ons land 22.000 nieuwe gevallen van huidkanker bij. Een onrustwekkende stijging, maar de oorzaak hoeft niet al te ver gezocht te worden: de helft van de Belgen smeert zich immers alleen maar in op vakantie.

Dat de zon schadelijk is voor de huid en we zonnebescherming moeten gebruiken, is algemeen geweten. En toch denkt slechts 6 procent van de Belgen het hele jaar door eraan om dat te doen. 48 procent van de Belgen smeert zich alleen in op vakantie, en daar mee doen we het slechter dan het Europese gemiddelde. 14 procent beschermt zich zelfs nooit tegen de zon.

Vreemd genoeg zijn we allemaal een stuk voorzichtiger als het om onze kinderen gaat: 95 procent brengt altijd (of toch vaak) zonnebescherming aan bij hun zoon of dochter. Maar voor onszelf zijn we stukken minder voorzichtig, en dat terwijl huidkanker de meest voorkomende vorm van kanker is in Europa.

Een attitudeprobleem dat dringend aangepakt moet worden, meent ook dermatoloog Thomas Maselis. Samen met vijf andere Belgische dermatologen richtte hij Eurmelanoma op, een Europees netwerk dat in 33 landen streeft naar meer bewustzijn rond huidkanker. De campagne voor 2016 focust zich dan ook op zonnebescherming overal, en niet alleen op vakantie. 'De zon schijnt overal, niet alleen op het strand', klinkt de slogan.

5 x meer kans op melanoom
"Zelfs bij koud weer kan uv-straling schade toebrengen aan je huid, en dan is het eigenlijk nog gevaarlijker: mensen hebben het gevoel niet dat ze gaan verbranden, dus smeren ze niet. Als iedereen zich zou beschermen zoals hij op het strand doet, dan zouden we jaarlijks veel minder gevallen van huidkanker zien", aldus Maselis. Hij geeft straffe cijfers: "Op dit moment krijgt 1 op de 6 Belgen met een vorm van huidkanker te maken. Je hebt ook 1 kans op 100 om een melanoom, de gevaarlijkste vorm, te krijgen. Maar als je vijf keer verbrand bent, dan verdubbelt die kans naar 1 op 50."

Maselis raadt dan ook aan om altijd zonnebescherming te gebruiken als je langer dan een kwartiertje buitenshuis gaat, zeker als de UV-index (te vinden op de site van het KMI) hoger is dan drie. "Voor mensen met een lichte huid en licht haar is dat al voldoende om te beginnen verbranden", klinkt het. Hij waarschuwt ook om altijd een hogere factor te kiezen. "Die factoren op de fles zijn laboresultaten. In het echte leven smeer je nooit zo'n dikke laag als bij de testen, dus eigenlijk moet je die factor tot een derde herleiden. Bij factor 15 betekent dat dan eigenlijk maar een factor 5, wat natuurlijk niet veel is."

In de winter is een dagcrème met een beschermingsfactor meestal wel voldoende, maar zodra er meer zon is, ga je best over tot een echte zonnecrème. "Smeer je om de vier uur in, en om de twee uur als je watersporten beoefent."

Vitamine D

Betekent dat dat we allemaal beter wat meer binnenblijven? "Absoluut niet", benadrukt Maselis. "In België kampen heel veel mensen met een vitamine D-tekort. Je hebt de zon nodig om dat aan te maken: twintig minuutjes tot een half uur in de zon met 5 procent van je huidoppervlak - je gezicht en handen zijn al voldoende."

Dat wil echter niet zeggen dat je je 'voorraad' op een paar weken kan aanvullen op vakantie. "Na een half uurtje stopt de productie van Vitamine D. Het heeft dus geen zin om langer te gaan zonnen." Maselis pleit voor een beter evenwicht. "We moeten eigenlijk in eigen land wat meer buitenkomen, en op vakantie wat minder. Of toch niet zonder een zeer goede bescherming."