De 5 redenen waarom relaties eindigen

doorRedactieop 01/05/2008

Ruzies komen in de beste relaties voor, maar soms lopen ze zo hoog op dat een breuk onafwendbaar lijkt. Toch blijft het ook dan de vraag: geven we er niet te snel de brui aan als onze relatie een dip beleeft? Denken we niet te snel dat het gras groener is aan de overkant? Relatiegoeroe Alfons Vansteenwegen schetst vijf crisissen waarmee je als koppel geconfronteerd kan worden en hoe je ze oplost.

"Ook al lijkt het alsof meer koppels uit elkaar gaan, toch blijft tweederde samen", aldus Vansteenwegen. "Mensen gaan wel sneller uit elkaar om minder ernstige redenen dan vroeger. De relatie was 'op', wat perfect mogelijk is. Elk koppel kampt wel eens met een relatiecrisis, periodes waarin ieder met zichzelf bezig is en niet zozeer met de andere. Maar dat gaat over. Belangrijk is met crisissen om te gaan en er op een gezonde, constructieve manier samen uit te raken."

1. Crisis: Aanslepende, destructieve ruzies

Karen en David brengen geen dag zonder ruzie door. Karen werkt voltijds en zorgt voor de twee kinderen. Zij brengt hen naar school en pikt hen 's avonds weer op. Ze heeft het gevoel dat ze de kinderen alleen opvoedt en dat David zich er niet te veel van aantrekt. Terwijl David het gevoel heeft dat hij zich krom werkt voor zijn gezin, maar stank voor dank krijgt. Hij vindt dat Karen 's avonds wel eens het huishouden mag doen, want in zijn ogen schuift zij elke huishoudelijke taak van zich af. De ruzies gaan zo eindeloos door. Uiteindelijk is het afgelopen met de relatie en gaan de partners apart wonen.

Alfons Vansteenwegen:
"Conflicten zijn een onderdeel van het samenleven. Gezond ruziemaken is dé boodschap. Je moet vermijden dat irritaties zich opstapelen door duidelijk te communiceren, tijdig te zeggen wat er op je lever ligt en goede afspraken te maken. Natuurlijk zijn ruzies af en toe onvermijdelijk. In het begin van een relatie tast je bijvoorbeeld elkaar af en zijn conflicten normaal. Ruziemaken gebeurt meestal zonder voorbereiding, wanneer de kwaadheid het hoogst is. Woedeuitbarstingen zijn momenten van hevige irritatie en signalen van onmacht, niet van macht. Het best is letterlijk en figuurlijk adempauzes in te lassen, de kwaadheid te temperen en even af te koelen vooraleer je het onderwerp weer aansnijdt. Tegenwoordig lijkt het alsof stellen er bij de eerste de beste ruzie de brui aan geven. Onderzoek wijst uit dat na één à anderhalf jaar tijd velen spijt hebben van hun scheiding en zich afvragen of ze de energie die ze in een nieuwe relatie pompen niet beter in hun oude hadden gestoken."

Zo lukt het wel
"In een relatie moet je kunnen doorpraten over meningsverschillen en irritaties. Je moet ze onder ogen willen zien, vroeg of laat komen ze toch opnieuw de kop opsteken. Onderhandelen moet je leren om zo ruzies op te lossen en er samen uit te komen. Constructieve conflicten kunnen de relatie juist bevorderen. Enkele onderhandelingstechnieken: spreek in de ik-vorm, vermijd definities, lees geen gedachten, vermijd generalisaties, wees niet te voorzichtig, vermijd redeneringen, blijf bij het onderwerp en leer luisteren."

2. Crisis: Seksuele verschillen

Wanneer Els gestreeld of geknuffeld wordt door Piet, denkt ze dat hij weer seks wil. Ze wijst hem af. Daardoor leert Piet af haar te knuffelen en dat is niet wat zij uiteindelijk wil. Piet begint met vrijen en krijgt geen erectie. Dan ontstaat er voor Els een probleem. Aan de ene kant lijkt hij te willen vrijen, aan de andere kant vertoont hij geen lichamelijke reactie van opwinding. Hoe moet zij nu reageren? Haalt ze hem aan of duwt ze hem weg? Op de duur kan dit tot serieuze seksuele frustraties en zelfs vermijdingsgedrag leiden, waardoor de relatie sterk onder druk te staan komt.

Alfons Vansteenwegen: "Bijna alle koppels verschillen in wat ze seksueel willen. De ene wil snel, de andere traag, de ene 's morgens, de andere doet het liever 's avonds. En dan hebben we het niet eens over de dysfuncties. Seks in een vaste relatie is nooit evident, behalve in de beginfase van verliefdheid. De passie laait dan zo hevig op dat de seks meer vanzelfsprekend en frequenter gebeurt. De verschillen in seksbeleving kunnen een relatie danig onder druk zetten als je er niet over praat. Je moet communiceren, toegeven, elkaars beperkingen en verschillen aanvaarden. Vaak krijgen koppels de indruk: 'Mijn huwelijk gaat niet meer, want de seks gaat niet meer'. Vaak zijn relatiecrisissen een combinatie van seksuele problemen en als gevolg daarvan relationele problemen of juist andersom."

Zo lukt het wel
"Best is om een rustig moment te kiezen om hierover te praten. Problemen zijn er om op te lossen. Je kan afspraken maken dat je het de ene keer doet zoals jij het wil, de andere keer zoals je partner het graag doet. Een veelgebruikte oplossing is hulp zoeken bij een seksuoloog of therapeut. Die helpt mensen over hun problemen te praten, en dan ben je al een eind op weg. Door therapie wordt het onderwerp toegankelijker gemaakt. Vaak is er nog een psychologische angstdrempel. Meestal moet de ene partner de andere overtuigen, maar uiteindelijk zijn beiden blij de stap gezet te hebben, omdat ze een oplossing voor hun probleem willen."

3. Crisis: Ontrouw

Lies en Sander zijn drie jaar samen, waarvan één getrouwd. Sander wordt op zijn werk verliefd op een andere vrouw. Hij probeert het tegen te houden, hij is tenslotte nog niet zo lang getrouwd, maar kan er moeilijk tegen vechten. Hij begint een geheime relatie met Bie. Na een paar maanden komt Lies via een gemeenschappelijke vriend achter hun affaire. Zij stelt Sander voor een keuze. Sander stemt ermee in hun huwelijk nog een kans te geven. Ze proberen, maar Lies is zo onzeker en jaloers dat ze Sander juist verder van zich wegduwt. Ze raken er niet uit. Sander neemt een beslissing en gaat met Bie samenwonen.

Alfons Vansteenwegen: "Ontrouw voorkomen is dé beste remedie, dan moet je geen oplossing zoeken. Op korte termijn kan een affaire prettig zijn, maar op lange termijn berokkent ze alleen maar schade. Als je het als koppel samen kan verwerken, zit het snor. Maar als het bedrog en het voorliegen blijven aanslepen, dan zit het goed fout. Zelfs in een goede relatie kan jij of de ander op een derde verliefd worden, dat is niet noodzakelijk slecht."

Zo lukt het wel
"Belangrijk is wat je met die gevoelens doet. Kan je ermee omgaan en ze een plaats geven, of kies je liever voor de derde persoon? Of eet je van twee walletjes en verwaarloos je zo je eigen relatie? Therapie en praten zijn hier broodnodig."

4. Crisis: Vervreemding

Sara en Bart zijn al enkele jaren getrouwd. Ze hebben drie kleine kinderen. Sara heeft het druk met de kleintjes, het huishouden en haar parttime baan. 's Avonds is zij uitgeput. Bart wil het tot manager schoppen in het bedrijf waar hij werkt. Hij is altijd laat thuis, zij ligt uitgeteld in de zetel. Van conversatie is er geen sprake meer, van seks maar zelden. Beiden hebben andere dingen aan het hoofd en vertellen elkaar niet meer wat er in hen omgaat. Ze gaan als broer en zus naast elkaar leven in plaats van als gelijkwaardige partners. Het huwelijksleven lijkt een sleur te zijn geworden.

Alfons Vansteenwegen: "Hét moderne maatschappijprobleem: met onze drukke jobs, kinderen en hobby's blijft er weinig tijd over voor onze partner. Hier maken we het verschil tussen niet genoeg tijd maken en wel genoeg tijd met elkaar doorbrengen, maar niet voldoende doorspreken. De tijd die je voor elkaar vrijmaakt, hoeft niet eeuwig te duren, het is de kwaliteit die telt. Partners moeten blijven vertellen wat hen bezighoudt. Koetjes en kalfjes zijn oké, maar daarnaast moet je ook communiceren vanuit het hart. Mensen slikken soms gedachten en gevoelens in, omdat die zeer intiem zijn. Het is niet makkelijk om te zeggen wat je echt voelt en denkt, je legt immers jezelf bloot."

Zo lukt het wel
"Een relatie vereist echte intimiteit, niet alleen op seksueel maar ook op gevoelsmatig gebied. Je partner niet sparen, maar ook confronteren, want confrontatie duidt op liefde. Als je dat niet ondervindt, kan je niet van een relatie spreken. Als iemand confrontaties uit de weg gaat, duidt dit op het feit dat hij met zichzelf in de knoop ligt. Je moet naar elkaar kunnen luisteren en je eigen imperfecties zowel als die van je partner accepteren. Persoonlijkheidseigenschappen zijn moeilijk te veranderen. Je kan wel leren om anders met problemen om te gaan en te communiceren. Het kan ook dat de persoon in kwestie nog niet klaar is voor een relatie, of je moet soms eerst zelf groeien vooraleer je in een relatie kan stappen. Er moet ook evenwicht zijn in wat de partners geven en nemen. In het begin kan je té veel geven, je bent verliefd en zit in een roes, maar op de duur ga je je ook ergeren aan het feit dat jij altijd klaar moet staan voor je partner en hij niet voor jou. Consumentisme is een hedendaagse ziekte: mensen willen uit hun relatie halen wat eruit te halen valt, zonder er iets voor in de plaats te moeten geven. Op de duur besef je dat verliefdheid en aantrekking niet genoeg zijn, en er meer onbewuste mechanismen meespelen. Iedereen streeft perfectie na, maar eigenlijk moet men 'goed genoeg' nastreven. Het andere uiterste, té dicht op elkaar leven, is dan ook weer niet goed."

5. Crisis: Verkeerde of onrealistische partnerkeuze en idealen

Marjan is enkele maanden samen met Robbie. Ze is gek op hem. Robbie heeft een bepaalde invloed op haar waardoor zij constant bij hem wil zijn. Nochtans verschillen ze enorm op allerlei vlakken, wat tot wrevel lijdt. Marjan bijt vaak op haar tong om de lieve vrede te bewaren en cijfert zich totaal voor hem weg. Ze verdedigt hem altijd tegenover vrienden die haar de ogen willen openen en aantonen dat er geschiktere mannen zijn voor haar. Mannen die wel naar haar luisteren en haar de nodige aandacht en respect geven.

Alfons Vansteenwegen: "Dat tegenpolen ideaal zijn voor een relatie, is een mythe. Hoe meer gelijkenis, hoe beter. Zelfs al heb je veel met elkaar gemeen, dan nog zijn de verschillen groot. Vaak worden we verliefd op iemand omwille van het uiterlijk en de aantrekking. De verliefdheid die je voelt, doet je denken dat hij perfect is en laat je niet zien wat er echt is. Verliefdheid is blind, er is veel meer nodig dan dat alleen. En verliefdheid blijft niet duren. Gevaarlijk wordt het als je altijd op hetzelfde type persoon valt, terwijl je in je achterhoofd weet dat die persoon niet bij je past of je niet kan geven wat je wilt. Zo blijven veel mensen in een relatie plakken met de hoop dat de andere gaat veranderen, wat telkens op een sisser afloopt. Omgekeerd wil de perceptie ook dat we er bij de eerste, de beste ruzie de brui aan geven. 'Mijn gevoel is weg' staat gelijk aan 'mijn relatie is weg'. Gevoelsarmoede hoort erbij. Verliefdheid zorgt ervoor dat mensen bij elkaar komen, maar maakt plaats voor iets anders."

Zo lukt het wel
"Verliefdheid is niet nodig om een relatie te onderhouden. Het kan niet altijd geweldig zijn. Je moet realistisch blijven, relativeren, verzoenen, vergeven. Stellen die willen dat alles perfect gaat, leven in een illusie. Weten dat je dingen deelt, geeft een gevoel van intimiteit en veiligheid. Wat een relatie gaande houdt, is betrokkenheid, inspanning voor de ander en begrip. Samen een toekomstplan maken, nagaan wat je voor elkaar kan doen bij het bereiken van de doelen die jullie in je eigen leven stellen, of dat nu moeder worden of carrière maken is. Hier botst het bij veel jonge koppels: de partners willen zich beide maximaal ontplooien zowel op privé als professioneel gebied. Hun ouders hebben hen alles gegeven wat ze vroegen. Vroeger had je dat veel minder. Toen leerde je jezelf op te offeren en weg te cijferen voor de ander. Mensen die als kind alles hebben gekregen, zijn niet gewend om te delen en te geven zonder dat ze er direct iets voor terugkrijgen, terwijl dat nu juist is wat je in een relatie doet."

Meer lezen?
- 'Liefde is een werkwoord', Alfons Vansteenwegen (Lannoo)
- 'Hulp bij partnerrelatieproblemen. Het praktijkboek', Alfons Vansteenwegen (Bohn Stafleu van Loghum)
- 'Houden van is niet genoeg', Jan Verhulst (Bohn Stafleu van Loghum)
- 'Mannen over liefde', Michael French (Het Spectrum)
- 'De prins op het witte paard', Mira Krischenbaum (Archipel)
- 'Mannen, liefde & seks', David Zinczenko (Het Spectrum)

Door Aline Van Der Borght
Goed Gevoel, april 2004