Exit Prozac & co

doorRedactieop 02/05/2011

Depressie is de ziekte van deze eeuw. Ongeveer tien tot zeventien procent van de Vlamingen maakt in zijn leven ooit een depressie door. Meestal word je behandeld met antidepressiva, maar weinigen weten dat er ook natuurlijke middelen bestaan omdepressies op een 'zachte' manier aan te pakken.

Dat depressie een serieus probleem is, blijkt uit cijfers van de Rijksdienst voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv). Tussen 2002 en 2007 steeg het verbruik van antidepressiva in België namelijk met ruim veertien procent. Jammer genoeg
blijkt uit onderzoeken dat antidepressiva niet altijd op de juiste manier aangewend worden. Zo zouden ook mensen die niet depressief zijn antidepressiva voorgeschreven krijgen, bijvoorbeeld omdat ze slaapstoornissen hebben. Terwijl ongeveer vijftig procent van de patiënten met een échte depressie geen adequate behandeling zou krijgen.

Bovendien worden steeds meer vraagtekens geplaatst bij het overmatige pillengebruik bij depressies. De 'natuurlijke remedies' tegen depressie winnen dus terrein. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat je de natuurlijke middelen nooit mag gebruiken in combinatie met de klassieke antidepressiva. Het is evenmin verstandig om van de ene dag op de andere je klassieke medicatie te vervangen door natuurlijke middelen. Overleg altijd eerst
met je arts.

SINT-JANSKRUID
Nadat het jarenlang bijna clandestien gebruikt werd door alternatieve genezers, is Sint-Janskruid in 2005 door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) officieel erkend als natuurlijk
antidepressivum voor de behandeling van lichte depressies. Een grootschalige studie in Duitsland toonde bovendien aan dat Sint-Janskruid ook op langere termijn gunstige effecten
heeft, dat het middel beter verdragen wordt dan de klassieke medicatie en minder kans geeft op herval. In Duitsland wordt het als een volwaardig antidepressivum beschouwd en kan het bijgevolg enkel op doktersvoorschrift verkregen worden.
Sint-Janskruid heeft vooral een gunstige invloed op wisselende stemmingen, angsten en nerveuze onrust. Hoe te gebruiken?
Sint-Janskruid is verkrijgbaar in capsules of als plantenextract. Een behandeling met Sint-Janskruid moet drie tot zes maanden volgehouden worden.

Wanneer raadpleeg je best een arts?
Wanneer er sprake is van ernstige depressieve gevoelens, raadpleeg je zeker een arts.

Enkele belangrijke alarmsignalen:
• Iemand gaat zich terugtrekken in zijn eigen wereldje en schermt
zich af van sociale contacten.
• Iemand beleeft geen plezier meer aan activiteiten die hij/zij
voordien graag deed.
• Een totaal gebrek aan eetlust.
• Enorme triestheid, een totaal gebrek aan positieve gevoelens.
• Wenen zonder duidelijke reden, zeker wanneer er ook sprake is van slapeloosheid,
gewichtsverlies,

OMEGA 3

Reeds in 2004 brak de Antwerpse neuropsychiater prof. Michael Maes een lans voor het gebruik van omega 3-supplementen voor de behandeling van depressie. Uit tal van studies blijkt immers dat depressiepatiënten veel minder omega 3-vetzuren (EPA) in hun bloed
hebben dan mensen zonder depressie. Er bestaat zelfs een verband tussen de waarden EPA in het bloed en de ernst van de depressie. EPA is één van de hogere omega 3-essentiële
vetzuren die voorkomen in vette vis zoals zalm, makreel, sardientjes en haring, alsook in noten- en koolzaadolie. In landen zoals Japan en Korea, waar de bevolking veel visolie eet, komen veel minder depressies, postnatale depressies en zelfs zelfmoorden voor dan in
Westerse landen. Maar meer vis eten is niet echt de oplossing. Ons voedingspatroon bevat zo weinig omega 3-vetzuren dat iemand met een depressie al acht porties vette vis per dag zou moeten eten om vooruitgang te boeken. Bijgevolg wordt aanbevolen om bij depressiviteit dagelijks een voedingssupplement met omega 3 te nemen.

Hoe te gebruiken?

Om een depressie succesvol te behandelen, heb je 1 tot 1,5 gram EPA vetzuren per dag nodig. Let erop dat het voedingssupplement dat je koopt hoge concentraties EPA bevat en gecontroleerd is op zijn zuiverheid.

LICHTTHERAPIE
Sommige depressies zijn 'seizoensgebonden' en ontstaan door een tekort aan natuurlijk daglicht. Lichtintensiteit wordt uitgedrukt in lux. Tijdens de zomer kan de lichtintensiteit oplopen tot 100.000 lux. Op een grijze winterdag bedraagt de lichtintensiteit slechts 2.000 -
10.000 lux. Bovendien is de lichtintensiteit binnenshuis en bij kunstlicht nog amper 500 lux.
De afwezigheid van daglicht veroorzaakt biochemische veranderingen in ons lichaam en kan leiden tot overmatige productie van het hormoon 'melatonine' dat het dag- en nachtritme regelt. Dit kan depressieve symptomen veroorzaken. Lichttherapie kan in dit
geval helpen. Lichttherapie is een methode waarbij met behulp van zeer intensief licht - via het netvlies in het oog - bepaalde gebieden in de hersenen gestimuleerd worden, waardoor de natuurlijke aanmaak van melatonine geregulariseerd wordt. Lichttherapie is vooral effectief bij seizoensgebonden depressiviteit zoals winterdepressies. Bij manisch-depressieve stoornissen is het gebruik van lichttherapie
af te raden, vanwege het risico voor het ontstaan van een manische psychose.

Hoe te gebruiken?

Over het algemeen duurt een behandeling met lichttherapie vijf tot tien dagen. Dagelijks dient de patiënt één à twee uur plaats te nemen voor een toestel met lampen die een intensief licht (zonder UV-straling) van minimaal 10.000 lux verspreiden, zodanig dat het
licht in de ogen schijnt.

LICHAAMSBEWEGING

Het kan niet vaak genoeg herhaald worden: lichaamsbeweging is levensnoodzakelijk voor je mentale gezondheid. Fysieke beweging maakt in ons lichaam immers de stof serotonine
vrij, een neurotransmitter (boodschapper die zorgt voor de overdracht van signalen in de hersenen) die ons humeur en ons energiepeil regelt. De nieuwste antidepressiva hebben allemaal tot doel het serotoninegehalte te verhogen. Maar je hoeft niet per se
een pilletje te slikken om je serotoninepeil op te krikken. Uit een grootschalige studie blijkt dat sporten angst en depressie vermindert. Intensief sporten zou zelfs evenveel - of soms
zelfs beter - resultaat geven als medicatie en/of psychotherapie. Een gezaghebbend arts in Engeland ontmoedigt het gebruik van antidepressiva als eerste lijn behandeling bij milde
depressie, en geeft de voorkeur aan sportief bewegen. Behalve dat bewegen biologische processen in het lichaam op gang brengt, mag ook de psychologische impact niet onderschat worden. Door te sporten krijgt de patiënt een toenemend gevoel van beheersing (mastery) en ontstaat een positiever zelfbeeld. Ook de sociale interactie, vooral bij sporten in groepsverband, is een positieve factor die gevoelens van neerslachtigheid kan verminderen.

Hoe vaak?

Onderzoek toont aan dat alleen fysieke inspanningen die langer duren dan dertig minuten een gunstig effect hebben op depressies en angsten. Regelmatig sporten (minstens tweemaal
per week) heeft meer effect dan eenmalige krachtinspanningen. En vaak moet je drie tot zes maanden trainen voordat het gunstige effect op een depressie merkbaar is. Geduld hebben
en doorzetten is hier dus de boodschap!

EEN HUISDIER

Het is wetenschappelijk bewezen dat vooral bij alleenstaanden een huisdier kan helpen om een depressie te overwinnen. Een dier in huis halen waartegen je kan praten, vermindert gevoelens van eenzaamheid. Het dier dwingt je tot beweging en een zekere routine. Bovendien geeft het gewoon een goed gevoel om voor een levend wezen te kunnen zorgen en daarvan ook positieve respons terug te krijgen. Ten slotte zou je huisdier knuffelen echt kalmerend werken. Je gaat er even bij zitten, waardoor je ademhaling en hartslag rustiger worden. Voorwaarde is natuurlijk wel dat je van dieren houdt en beseft dat dieren verzorging en energie vragen.

VROLIJKE VOEDING

Verscheidene neurotransmitters - zoals serotonine (5-HTP) en norephinephrine - zijn betrokken bij een depressie. Serotonine is de neurotransmitter die geassocieerd wordt met stemming, seksuele activiteit, eetlust, slaap en emotie. Het is bekend dat bepaalde voedingsmiddelen de productie van deze neurotransmitters verhogen, zodat depressieverschijnselen afnemen. Het is geen toeval dat mensen zich na het eten van chocolade beter voelen. Chocolade bevat immers tryptofaan, dat een belangrijke rol speelt bij de aanmaak van serotonine. Andere natuurlijke voedingsmiddelen die het serotoninegehalte verhogen zijn bananen, kikkererwten en pompoenzaadjes.

Door Caroline Stevens, uit Goed Gevoel april 2011