Geef hoge cholesterol geen kans

doorRedactieop 09/10/2012

Een op de acht volwassenen lijdt aan een te hoge cholesterol, de belangrijkste risicofactor voor hart- en vaatziekten. Belgen grijpen dan ook massaal naar cholesterolverlagende middelen. Maar je kan ook door een gezondere levensstijl je cholesterol onder controle houden. En er bestaan natuurlijke middelen om je cholesterol te verlagen.

Een te hoge cholesterol (hypercholesterolemie) is geen banale kwaal: maar liefst 82 procent van de vrouwen en 84 procent van de mannen tussen 35 en 74 jaar lijdt aan een te hoge cholesterol. Jaarlijks sterven naar schatting 44.000 mensen aan de gevolgen van hart- en vaatziekten, die worden veroorzaakt door een te hoge cholesterol. Nochtans hebben we cholesterol nodig: deze stof helpt bij de productie van hormonen en vitamine D, en speelt een cruciale rol bij de afbraak en vertering van de voeding. Het probleem is dat de meesten onder ons te veel 'slechte' cholesterol (LDL) hebben.

Belgen grijpen dan ook massaal naar cholesterolverlagende middelen. In vergelijking met twaalf jaar geleden gebruiken wij in ons land twintig maal meer cholesterolverlagende 'statines'. Vandaag neemt twintig procent van de Belgische bevolking van 35 jaar en ouder cholesterolverlagende medicatie. Ze behoren tot de meest gebruikte medicijnen en kosten de staatskas jaarlijks meer dan 215 miljoen euro! Bovendien hebben de cholesterolverlagende medicijnen vaak vervelende bijwerkingen: spierpijnen, verminderde leverwerking, nierfalen en cataract (vertroebeling van de ooglens). Reden genoeg om op zoek te gaan naar natuurlijke alternatieven die je cholestrol op peil houden.

Cholesterolverlagers uit de natuur
Er bestaan verscheidene voedingsproducten en/of kruiden uit de natuur die even efficiënt zijn als de chemische cholesterolverlagers.

Groenten, fruit en granen
Door meer groenten, fruit en volle granen te eten, kan je je cholesterolgehalte gunstig beïnvloeden. De vezels erin verminderen immers de opname van cholesterol in de darmen. Artisjok versterkt dan weer de leverwerking, wat ook het afvoeren van slechte cholesterol verbetert. Zo elimineert het lichaam de cholesterol in plaats van het te absorberen. Avocado's, olijven, de schil van sinaasappels, grapefruit... zijn prima cholesterolverlagers.

Noten en zaden
Noten bevatten veel onverzadigde vetten (de zogenaamde 'goede' vetten) en verlagen het totale cholesterolgehalte in het bloed én de hoeveelheid slechte LDL-cholesterol. Dat blijkt uit 25 studies bij 600 patiënten, gepubliceerd in het Amerikaanse vakblad 'Archives of Internal Medicine'. Het effect was het grootst bij mensen die reeds een verhoogde cholesterol hadden, en het laagst bij obese testpersonen. Maar om een cholesterolverlagend effect te behalen, moet je wel véél noten eten: ongeveer 70 g per dag.

Lijnzaad
Dagelijks een paar eetlepels lijnzaad innemen kan even nuttig zijn als een cholesterolverlagend medicijn. Dat blijkt uit een studie van de Iowa State University (april 2010). Lijnzaad is het zaad van vlas en bevat veel omega 3-vetzuren en lignanen, een soort fyto-oestrogenen. In het onderzoek namen 90 mannen met een verhoogd cholesterolgehalte drie maanden lang dagelijks 150 mg (drie eetlepels) lijnzaad in tabletvorm. Na drie maanden bleek hun cholesterolgehalte met tien procent gedaald te zijn, zónder de nevenwerkingen van medicatie. Dat komt omdat lijnzaad de absorptie van cholesterol en galzuren in de darmen vermindert, wat het LDL-cholesterolgehalte doet dalen.

Omegavisolie
Drie tot zes gram omega 3-visolie per dag houdt de slechte cholesterol binnen de perken en stimuleert de aanmaak van de gezonde HDL-cholesterol. Voor dit gunstige effect moet je minstens driemaal per week (biologische) vette vis zoals haring, sardientjes of zalm eten.

Vitamine B
Vitamine B en vooral B3 (niacine) helpt de lever om de slechte cholesterol af te voeren. Vitamine B zit voornamelijk in granen, fruit, bonen en bladgroenten. Wanneer je vermoedt dat je te weinig groenten en fruit eet, kan je ook een voedingssupplement met vitamine B nemen (120 mg/dag).

Gefermenteerde rode rijst
In de traditionele Chinese geneeskunde staat gefermenteerde rode rijst (Ang Kak of Red Yeast Rice) al eeuwenlang bekend als een hartversterkend middel. De jongste decennia hebben verscheidene studies bij mensen met een verhoogd cholesterolgehalte bewezen dat gefermenteerde rode rijst duidelijk een cholesterolverlagend effect heeft. In een klinische studie zag men na acht weken een duidelijke daling van het totale cholesterolgehalte met 16 tot 23 procent, de slechte LDL daalde met 22 tot 32 procent, terwijl de goede HDL-cholesterol steeg tot 20 procent.

Gefermenteerde rode rijst bevat immers monacoline K, een natuurlijke bestanddeel dat de opname van cholesterol in het bloed tegenhoudt. Bovendien werd de gefermenteerde rode rijst ook goed verdragen door patiënten die slecht reageerden op medicatie met statines.

Gefermenteerde rode rijst ontstaat door rijst te laten fermenteren met de gist Monascus Purpreus, waardoor roodgekleurde rijstkorrels ontstaan. In veel Aziatische landen wordt gefermenteerde rode rijst gebruikt om visschotels, sojabereidingen en sauzen of groenten op smaak te brengen en/of te kleuren.

Tegenwoordig zijn er voedingssupplementen op basis van gefermenteerde rode rijst. Sommige preparaten bevatten echter weinig of geen monacolines en zijn dan ook niet werkzaam. Enkel van preparaten met een spectrum van acht à tien verschillende monacolines mag een klinische cholesterolverlaging verwacht worden. Een 100 procent natuurlijk gefermenteerd roderijstvoedingssupplement vind je in de betere natuurwinkel onder de naam 'Cholephyt'. Neem het middel (drie capsules per dag) bij voorkeur 's avonds, aangezien de verwerking van cholesterol vooral 's nachts gebeurt. Let op: het gelijktijdige gebruik van pompelmoessap en gefermenteerde rode rijst is af te raden!

Wat is eigenlijk een gezonde cholesterol?
Cholesterol is een vetachtige stof die niet oplosbaar is in water. Cholesterol wordt voornamelijk door de lever geproduceerd voor o.a. de productie van hormonen en celwanden. De lagedensiteitslipoproteïnen (LDL) transporteren cholesterol van de lever naar de rest van het lichaam. De problemen ontstaan wanneer zich in het bloed een te hoog gehalte aan LDL-cholesterol opstapelt, wat de slagaders en bloedvaten kan doen dichtslibben. De LDL-cholesterol wordt daarom de 'slechte' cholesterol genoemd.

De hogedensiteitslipoproteïnen (HDL) halen de 'overtollige' cholesterol weg uit de lichaamscellen en transporteren hem terug naar de lever, waar hij wordt afgebroken en door het lichaam afgescheiden. De HDL-cholesterol is dus de 'goede' cholesterol. Cholesterolniveaus worden gemeten in milligram (mg) cholesterol per deciliter (dl) bloedserum. Het gehalte 'slechte' LDL-cholesterol mag niet meer bedragen dan 115 mg/dl. Het gehalte aan 'goede' HDL-cholesterol moet ten minste 40 mg/dl zijn. Om gezond te blijven mag het totale cholesterolgehalte niet meer dan 190 mg/dl bedragen.


SOS cholesterol
Naast het eten van cholesterolverlagende voedingsstoffen zijn er natuurlijk ook een paar zaken af te raden als je je cholesterol op peil wil houden.

Transvetten
Deze vetten komen in de natuur nauwelijks voor, maar ontstaan in de fabriek door verhitting of bewerking van plantaardige olie. De verandering van de vetstructuur maakt dat transvetten door het lichaam niet verwerkt worden. Transvetten zitten in chips, koekjes, bitterballen, kant-en-klaarmaaltijden, pizza's, cake, vast frituurvet en tal van geraffineerde producten. Transvetten betekenen een regelrechte aanval op onze hart- en bloedvaten, en zijn dus absoluut te mijden!

Suikers
Suikers en geraffineerde koolhydraten (wit meel, frisdranken, bereide voedingsmiddelen...) kosten veel vitamine B om verwerkt te worden. Je hebt vitamine B nodig om de opname van slechte cholesterol tegen te houden.

Door Caroline Stevens
Goed Gevoel, augustus 2012