Hoe (on)gezond is de 'wonderplant' Aloë Vera?

doorRedactieop 28/08/2009

Aan de Aloë Vera-plant worden al eeuwenlang geneeskrachtige krachten toegeschreven. Het aantal verzorgingsproducten en voedingssupplementen op basis van aloë vera is dan ook nauwelijks bij te houden. Maar hoe (on)gezond is deze 'wonderplant'?

Er bestaan honderden soorten aloëplanten. De meest bekende is ongetwijfeld de Aloë Barbadensis, in de volksmond Aloë Vera (echte aloë) genoemd. Deze plant is oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Afrika en wordt als de meest krachtige soort beschouwd. Het is een vetplant met dikke, puntige bladeren.

Reeds eeuwenlang speelt de plant een belangrijke rol in de natuurgeneeskunde. Naar de geneeskundige krachten van deze plant wordt al meer dan 50 jaar onderzoek verricht. Wetenschappers hebben uiteenlopende meningen over welke stoffen in aloë Vera nu precies een geneeskrachtig effect hebben. Maar het is een feit dat Aloë Vera de jongste jaren aan een echte opmars bezig is en vaak als een echte 'wonderplant' wordt omschreven.

MODETREND
Maurice Godefridi is als voorzitter van de Vlaamse Herboristenvereniging al meer dan 20 jaar dagelijks bezig met de gezondheidswaarde van planten. Hij nuanceert de wonderkrachten die aan de Aloë Vera worden toegeschreven een beetje.

'Aloë Vera is zeker een plant met goede geneeskrachtige eigenschappen. Spijtig genoeg wordt het product de jongste jaren te veel gecommercialiseerd en uitgebuit. Niet alle beweringen die over Aloë Vera de ronde doen, zijn juist', zegt hij.

'Om te beginnen moet een onderscheid gemaakt worden tussen de verschillende delen van de plant. De plant heeft vlezige bladeren die soms tot 5 centimeter dik kunnen zijn. Wanneer je die bladeren opensnijdt, komt net onder de schil een bitter, geel sap vrij.

Dat noemen we de aloëhars of aloïne. Dit middel wordt - ook in de traditionele geneeskunde - reeds van oudsher gebruikt als laxeermiddel. De rest van de bladeren bevat een dikke, slijmachtige substantie die meestal aloëgel genoemd wordt. Het is vooral deze gel die momenteel bijna een modetrend is, omdat bewezen is dat deze stof bijzonder heilzaam is voor de huid.'

EEN PLANT BOORDEVOL GENEESKRACHT
Aloë Vera bevat zeer veel verschillende ingrediënten. De belangrijkste groepen zijn:

Suikers: In Aloë Vera zit ook 20% acemannan - dit is een groep van polysacchariden (koolhydraten of suikers) die een antiviraal effect heeft en het afweersysteem versterkt.

Mineralen: Aloë Vera is bijzonder rijk aan mineralen: fosfor, magnesium, calcium, ijzer, zink, koper, chroom, natrium, kalium...
Vitamines Aloë Vera bevat een grote hoeveelheid vitamines, vooral A, E en de antioxidanten C, evenals vitamines van de B-groep die een weldaad zijn voor huid en haar.

Aminozuren: Aminozuren zijn de bouwstenen van proteïne (eiwitten). Het menselijk lichaam heeft 22 aminozuren nodig. Aloë Vera levert 20 aminozuren, en voorziet bovendien in 7 van de 8 aminozuren die niet door het lichaam zelf geproduceerd worden en dus enkel via de voeding kunnen worden opgenomen.

Enzymen: Aloë Vera bevat twee soorten enzymen. Enzymen zijn stoffen die normaal door het lichaam zelf worden aangemaakt en helpen bij het afbreken en verteren van voedsel.

WAAR IS HET GOED VOOR?

Het sap van de plant kan zowel uitwendig als inwendig gebruikt worden. Wij zetten even op een rijtje wat Aloë Vera doet voor je gezondheid.

UITWENDIG GEBRUIK
Huidirritaties

De gel van Aloë Vera is goed voor de verzorging an zowel een normale huid als voor de behandeling van droge, gekloven of gevoelige huid en acne. De gel bevordert de vernieuwing van huidcellen en de afvoer van dode huidcellen, en voedt de huid.

'De gel zal acne niet genezen omdat hier ook hormonale factoren meespelen', zegt Maurice Godefridi. 'Maar de gel werkt wel ontsmettend en heeft een positieve invloed op kleine huidwondjes en/of ontstekingen.'

Brandwonden en lichte zonnebrand
De verse aloëgel kan rechtstreeks gebruikt worden opmilde tot middelmatige brandwonden, ongeacht de oorzaak van de verbranding (zon, heet water, elektriciteit,...) De gel verfrist en verzacht de pijn.

'Het positieve effect van de gel verschilt wel van persoon tot persoon en hangt af van de graad van verbranding', aldus Maurice Godefridi.

Psoriasis vulgaris (gewone psoriasis)
Uit één studie blijkt dat 5 procent extract van Aloë Vera in een huidcrème een positief effect heeft op de behandeling van psoriasis.

'De aloëgel zal de psoriasis niet genezen, maar kan die aandoening wel verbeteren. Maar om Aloë Vera nu als standaardbehandeling voor psoriasis aan te bevelen, moet er eerst nog meer onderzoek verricht worden', zegt Maurice Godefridi.

Wonden

Het sap van de Aloë Vera wordt al sinds de oudheid gebruikt voor de verzorging van wonden. Het draagt bij tot een snellere wondheling en voorkomt littekenvorming.

Roos en haaruitval
Aloë Vera wordt gebruikt voor de verzorging van de hoofdhuid en bij de behandeling van roos of abnormale haaruitval. Bij een studie waarbij Aloë Vera-lotion (30%) twee maal daags en gedurende 4 tot 6 weken gebruikt werd, verminderde de roos. Je vindt in de handel heel wat shampoos en haarconditioners op basis van Aloë Vera.

'Ik vind dat er momenteel nog te weinig onderzoek is verricht op dit vlak. Het kan wellicht geen kwaad, maar je moet er ook geen wonderen van verwachten', nuanceert Maurice Godefridi.

INWENDIG GEBRUIK
Constipatie

De aloïne van Aloë Vera wordt al generaties lang gebruikt als krachtig, oraal laxeermiddel. Wetenschappelijke studies erkennen dat Aloë Vera een laxerend effect heeft. Dit varieert wel van persoon tot persoon.

'Ook de aloëgel heeft een laxerende werking, maar minder krachtig dan die van aloïne', zegt Maurice Godefridi. 'Soms is dat evenwel een voordeel omdat de krachtige aloïne de darmen te veel kan prikkelen.'

Niet altijd onschuldig

Artsen waarschuwen evenwel voor de gevaren van zelfmedicatie met Aloë Vera. De krachtige plant kan in bepaalde gevallen immers ook een negatief effect hebben op de gezondheid. Zo behoort Aloë Vera tot dezelfde familie als knoflook en uien. Dit kan leiden tot allergische reacties. Vooral bij inwendig gebruik van Aloë Vera moet men opletten voor ongewenste nevenwerkingen.

'Aloïne wordt al lang als laxeermiddel gebruikt', zegt Maurice Godefridi. 'Maar het bevat een krachtige stof (antrachinonen) die bij verkeerd gebruik de normale darmwerking kan verstoren en krampen of diarree kan veroorzaken. De slijmachtige substantie of aloëgel is veel milder en veiliger als laxeermiddel.'

'Maar men begint nu ook aloëgel te verwerken in sappen, voor inwendig gebruik. Eigenlijk ben ik niet zo'n voorstander van het dagelijks drinken van Aloë Vera-sappen. Want de effecten bij inwendig gebruik op langere termijn zijn nog niet voldoende bekend. Veel mensen denken dat kruiden geen kwaad kunnen. Maar kruiden zijn vaak bijzonder krachtig en kunnen dus ook schade aanrichten in het lichaam. Het is dus nodig je goed te informeren.'

ZO HERKEN JE EEN GOED ALOË VERA-PRODUCT

De laatste decennia wordt Aloë Vera verwerkt in erg veel voedingssupplementen en/of cosmeticaproducten. Het probleem is echter dat veel van deze producten te veel verdund werden of dat de plant tijdens het productieproces verkeerd behandeld werd, waardoor veel van de kracht verloren gaat.

Om de wildgroei aan Aloë Vera-producten enigszins tegen te gaan, heeft de 'International Aloe Science Council' (www.iasc.org) een soort kwaliteitslabel ontwikkeld. Deze non-profit organisatie verricht al meer dan twintig jaar onderzoek naar de helende eigenschappen van Aloë Vera, en controleert plantages en fabrikanten van Aloë Vera-producten.

Producten met zo'n IASC-certificaat zouden betrouwbare producten zijn. Dit garandeert evenwel niet dat je dan ook een 100% natuurlijk product koopt. Volgens het IASC-certificaat wordt er al vanpuur sap' gesproken wanneer er slechts 20% Aloë Vera in zit. Lees dus altijd eerst aandachtig de verpakking.

Door: Caroline Stevens, uit Goed Gevoel augustus 2009.