Je naam beïnvloedt je leven!

Een naam kiezen voor hun kind, het bezorgt toekomstige ouders vaak heel wat kopzorgen. Vandaag is het trendy een unieke naam voor je baby te verzinnen. Maar wist je dat jouw keuze ook de persoonlijkheid, carrière en toekomst van je kind kan beïnvloeden?

'Kevinisme' noemen wetenschappers deze bevinding weleens. Vorsers ontdekten dat je schoolresultaten en je latere carrière beïnvloed worden door je voornaam. Heb je een traditionele voornaam als Charlotte of Alexander, dan heb je meer succes op school en in je latere loopbaan dan je collega's Kevin of Jessica.

En het effect van je voornaam begint al vroeg te spelen; al op de lagere school worden je resultaten erdoor beïnvloed. Klassieke namen worden door de leerkrachten namelijk geassocieerd met slimme kinderen uit een hogere sociale klasse, brave meisjes en jongens met gemakkelijke karakters. Minder voorkomende en tijdsgebonden namen worden al snel gelinkt aan een lagere sociale klasse, kinderen met een moeilijker gedrag en beperktere leermogelijkheden.

En die vooroordelen beïnvloeden dan weer je schoolresultaten. Zo bleek bijvoorbeeld uit een studie dat een dictee van kinderen met een traditionele voornaam betere punten verdiende dan het dictee van een kind met een minder voorkomende naam, zelfs al maakten de kinderen identiek dezelfde schrijffouten.

Namen met vooroordelen
Denk jij bij de naam Florian eerder aan een sportief type? Hogere of lagere sociale klasse? Een slimmerd of iemand die niet kan volgen in de klas? In een recente Duitse studie werd aan tweeduizend leerkrachten gevraagd welke naam zij hun kind in geen geval zouden geven. Ook de reden waarom deze naam een negatieve reactie losweekt, werd onderzocht. Aan diezelfde geïnterviewden werd daarenboven gevraagd om honderden namen te evalueren. Wat bleek? 94 procent van de leerkrachten in de lagere school gaf toe sterke vooroordelen te hebben over bepaalde voornamen. Die vooroordelen baseerden ze op 'vroegere ervaringen met kinderen die een gelijkaardige naam hadden'. Slechts zes procent van de leerkrachten beweerde dat ze zonder vooroordelen naar de namenlijst van hun nieuwe klas kijken.

Niet alleen je studieresultaten, ook je beroepskeuze wordt beïnvloed door de naam die je draagt. David Figlio, professor aan de universiteit van Florida, ontdekte dat vrouwen met een typische meisjesnaam eerder voor vrouwenberoepen kiezen dan hun zussen met een meer mannelijk klinkende naam. En vice versa. Met een naam als Alex zou je dubbel zo veel kans hebben als Isabella om te kiezen voor wiskunde of wetenschap. Toch zou je het als Anna of Isabella niet minder goed doen in die richting; je bent gewoon minder geneigd een mannelijke richting te kiezen met een zeer vrouwelijke naam. Volgens David Figlio is dat eenvoudig te verklaren: mensen hebben nu eenmaal een bepaald beeld bij een naam en daar gedragen ze zich ook naar.

Traumatiserend of egostrelend?
Maar niet alleen zijn studieresultaten en professionele loopbaan worden onvermijdelijk beïnvloed door de voornaam die jij je baby geeft. Zelfs het karakter van je kind zou beïnvloed worden door de naam die het draagt, zo menen deskundigen. Heeft je zoon of dochter een unieke voornaam, dan kan die door familie, vrienden of schoolkameraden bewonderd worden, wat zijn of haar zelfvertrouwen ten goede komt.

Als die unieke naam echter elke keer opnieuw herhaald of gespeld moet worden omdat de naam vreemd of moeilijk uitspreekbaar is, voelt een kind zich al snel ongemakkelijk en kan de naam van je kind eerder een verlegen of teruggetrokken gedrag veroorzaken. De reacties van andere kinderen kunnen zelfs zo kwetsend zijn dat je zoon of dochter er ongelukkig van wordt en dat als volwassene blijft meeslepen. Wat voor jou en je partner een unieke naam leek, kan voor je kind uiteindelijk traumatisch worden.

Kies je dan beter voor een vaak voorkomende naam? Zo eenvoudig is het ook weer niet. Kinderen met een vaak voorkomende naam gaan zich, volgens diezelfde studies, spiegelen aan klasgenoten of vrienden met dezelfde voornaam. Is het kind met dezelfde voornaam in hun ogen niet leuk, dan zullen ze al snel een negatief zelfbeeld krijgen bij hun voornaam en zich daar ook naar gedragen.

Alsmaar unieker
In ons land werd nog niet onderzocht wat de vooroordelen zijn over specifieke voornamen, maar op de website van Kind & Gezin kan je wel opzoeken hoe vaak een bepaalde meisjes- of jongensnaam voorkomt in Vlaanderen of in jouw provincie.

Professor Magda Devos werkt als taalkundige aan de universiteit van Gent en begeleidt heel wat studenten die onderzoek doen naar voornamen in ons land. 'De trend om een niet-traditionele voornaam te kiezen werd de voorbije jaren hoe langer hoe gekker. Na de Bevrijding zag je in Vlaanderen steeds meer Engelse namen opduiken. Later werd het mode een Duitse, Slavische of Scandinavische voornaam voor je kind te kiezen.

Vandaag is het hoofdzakelijk het internet dat ouders helpt een naam te vinden. Men gaat steeds vaker in verre culturen naar die ene bijzondere naam zoeken, ook al is men daar nog nooit geweest en reikt de wereldkennis niet zo ver; namen uit de Arabische cultuur, uit China of Japan worden populair. Daarbij valt de keuze niet altijd op een traditionele voornaam uit die cultuur. Steeds vaker wordt er voor een 'betekenis' gekozen: het Chinese woord voor 'mooi' of het Arabische woord voor 'bloem'. Ook al klinken deze voornamen prachtig in de andere cultuur, niet iedereen in Vlaanderen kan een naam als Zeba (mooi) of Bahja (vrolijk) uitspreken.'

Magda Devos wijst er daarnaast op dat er niet altijd rekening gehouden wordt met associaties. 'Voornamen als Vanilla, Alfa of Storm brengen wel degelijk vooroordelen met zich mee. De ouders hebben er geen last van; het kind des te meer. Vooral bij meisjes lijkt het hek van de dam. Namen van steden (Chelsea, Bristol), de maanden van het jaar (June, May) of namen van dieren (Raven, Merel en Sparrow) worden als voornaam gekozen. Daarnaast wordt de spellingswijze van namen uit vreemde culturen door de ouders zelf aangepast om de voornaam van hun kind uitspreekbaar te maken, met verbasterde namen als resultaat.

Ook bij traditionele Vlaamse namen zie je dat opeens steeds vaker voorkomen: ouders die de spelling aanpassen om zo hun zoon of dochter een 'originele' naam te schenken. Maar de zoektocht naar individualiteit eist ook haar tol. Heel wat van de minder voorkomende namen zijn erg tijdsgebonden. Louis en Marie - de meest populaire voornamen voor 2010 volgens Kind & Gezin - zijn dat natuurlijk ook, maar het zijn voornamen die steeds weer terugkeren in het namenlexicon. Een naam als Shakira mag nu erg modern en hip klinken, maar is over tien jaar gedateerd en zal nooit opgenomen worden in een lijst van 'traditionele' voornamen.'

Crisisnamen
Volgens Nathalie Beckx van het trendwatcherbureau Bexpertise lijkt de trend om een unieke, exotische naam voor je kind te kiezen, alweer af te nemen in Vlaanderen. 'Ook al zijn er nog steeds veel jonge ouders voor hun baby op zoek naar een originele naam die nauwelijks voorkomt, de populairste voornamen van dit ogenblik zijn traditionele voornamen. In crisistijden zien we wel vaker dat er teruggegrepen wordt naar retro namen als Marie, Louis of afgeleide namen als Daan (van Daniel) of Kobe (van Jacobus). Traditie geeft mensen een houvast in deze tijden.'

Hoe je het ook draait of keert, als ouder draag je de belangrijke verantwoordelijkheid op zoek te gaan naar de ideale naam voor je kind; een naam die het een heel leven lang dragen kan, een naam die het duizenden keren zal herhalen en moeten aanhoren. Het is niet alleen de naam van je kind die zijn of haar persoonlijkheid bepaalt, maar wetenschappers hebben toch aangetoond dat heel wat namen vooroordelen oproepen en daardoor een invloed kunnen hebben op hoe je kind zich voelt en zich gaat gedragen tegenover anderen. Een naam kies je dan ook voor het leven; daar denk je maar beter uitgebreid over na.

Door Annelies Vanoppen
Goed Gevoel, maart 2011