"Onderschat de impact van een scheiding op tieners niet"

doorRedactieop 29/04/2010

Hoe vaak gebeurt het niet dat een koppel samenblijft voor de kinderen? Wachten ze tot ze 18 zijn of afgestudeerd zijn, voor ze voor zichzelf kiezen? Wellicht vaker dan gekend is. De redenering is nog gemakkelijk te volgen. "Als ze wachten tot de kinderen 'volwassen' zijn, dan doet het minder pijn."

Het kind in kwestie begrijpt al meer van het leven en de liefde, en beseft dat liefde niet altijd voor altijd blijft bestaan. Hopen de ouders, en ze hopen ook op meer begrip en minder gedoe na de scheiding. Geen ruzie over wie waar gaat wonen (de meesten gaan op kot of alleen wonen), geen pijnlijke tranen bij bedtijd van een kind dat zijn/haar moeder mist, geen vergeten knuffelberen of dubbele slaapkamers. Maar is dat wel zo?

Signalen negeren
Laten we ons in de plaats van het kind stellen. Als het al een tijdje slecht gaat, is er weinig kans dat het kind dit niet heeft opgepikt. Zolang de ouders doen alsof alles goed gaat, negeert het kind met plezier die signalen. Welk kind, ook een tiener, wil nu niet dat zijn ouders samenblijven?

Emotioneel volwassen
Maar eens zo'n tiener officieel 'volwassen' is, maakt dat het er niet gemakkelijker op om de schok te verwerken, misschien wel in tegendeel. Emotioneel is zo'n tiener of prille twintiger namelijk nog niet volwassen, en ze zijn onzeker over wie ze zijn, wat ze willen doen en wie ze willen worden. Tieners aan de universiteit vragen het vaakst steun en raad voor echtscheidingen, zo zegt Mark Phippen, hoofd van de studiebegeleidersdienst in Cambridge.

Schuld en verantwoordelijkheid
"Of ze het zien aankomen of niet, maakt niets uit. De meerderheid is diep geraakt door de beslissing, en ze zullen het waarschijnlijk lang meedragen in hun huidige of toekomstige relaties." Phippen waarschuwt dat ouders door hun gevoelens van schuld en verantwoordelijkheid te vaak dezelfde gevoelens van hun kinderen vergeten. Niet weinig tieners hebben het gevoel dat hun ouders het verkeerd aanpakken en dat zij moeten bemiddelen.

Tieners en twintigers met een stevige en hechte vriendenkring en/of een goede relatie, hebben meer kans om er goed uit te komen, dan een kind dat nog worstelt met zichzelf.

Valkuil
Een andere valkuil is dat ouders hun 'grote' kinderen in vertrouwen gaan nemen. Ze praten veel, misschien te veel. "Studenten willen de details niet weten. Het is verwarrend en gaat gepaard met rolverwarring, omdat bij elke ouder iets anders verwacht wordt. Bovendien kunnen de details hun visie op de ouder veranderen."

Mijn kant of zijn kant
Ouders willen ook graag dat een kind aan hun kant staat, en even kwaad of gekwetst is als zij. Gevolg: veel kinderen voelen zich verscheurd en gaan gebukt onder de last om beide ouders ter vriend te houden en te steunen, zonder de andere te kwetsen.

Leunen
Wanneer een ouder op het (bijna) volwassen kind gaat leunen, wordt het nog erger. Zeker als een deel van de rol als partner (huishouden, klankbord) op hen wordt overgedragen. Het helpt hen niet om de beslissing te verwerken, en het helpt hen zeker niet in hun ontwikkeling.

Extra schuldig
En wat zal je kind denken als het hoort dat je eigenlijk al veel vroeger uit elkaar wilde gaan, maar het 'gewacht', jezelf hebt opgeoffers voor hem of haar? Ook dat is vaak verwarrend voor de tieners, die zichzelf dan nog meer de schuld gaan geven, alsof zij verantwoordelijk zijn voor het feit dat hun ouders jarenlang ongelukkig waren.

"Onderschat het niet"
"Een scheiding is iets dat iedereen kwetst die ermee te maken krijgt. Er bestaat geen perfecte leeftijd om aan je kinderen te vertellen dat hun ouders uit elkaar gaan. De impact op kleine kinderen is al vaak onderzocht, maar onderschat de impact op de grote niet", aldus journaliste Linda Kelsey. (edp)