Samen tafelen is gezond

doorRedactieop 24/11/2011

Brits onderzoek wijst uit dat gezinnen die samen tafelen, gezonder leven en een betere band hebben. Lukt het jullie niet (altijd) om samen te tafelen? Voedingsdeskundige Lieve Pensaert geeft een oplossing voor elk probleem.

'Geen tijd voor ontbijt'
Lieve Pensaert: 'Veel mensen nemen niet meer de tijd om te ontbijten, laat staan samen. Nochtans is dit zeer belangrijk. Kinderen leren door het gedrag van hun ouders te imiteren, dus als zij geen tijd nemen om te ontbijten, zal het kind dat ook niet doen. Als excuus hoor ik vaak dat mensen geen tijd hebben, terwijl ze wel tijd hebben om tien minuten te twijfelen voor de kleerkast. Een goed ontbijt vraagt trouwens niet veel tijd. Tien minuten is al voldoende. Om tijd te besparen kan je 's avonds de tafel al dekken, zodat je 's ochtends enkel nog het broodbeleg en eventueel fruitsap of koffie moet nemen.'

'Wij werken in een ploegensysteem'
Lieve Pensaert: 'Ook wie in een ploegensysteem werkt, kan nog samen met het gezin eten. Wie een nachtdienst heeft, komt 's ochtends thuis en kan samen met het gezin ontbijten. Wanneer de kinderen naar school vertrekken, kan je gaan slapen. Als beide ouders in ploegen werken en eens gelijktijdig een late shift hebben, raad ik wel aan om gezonde voeding klaar te zetten voor de kinderen. Zo hoeven ze geen pizza op te warmen, maar kunnen ze bijvoorbeeld een gezonde pastaschotel met groenten eten.'

'De kinderen zijn te rumoerig aan tafel'
Lieve Pensaert: 'Wat is rumoerig? In stilte eten, zoals vroeger weleens gebeurde, hoeft niet. Het avondmaal is een sociaal gebeuren waarbij iedereen zijn verhaal moet kunnen doen, waar het gezin op een gezellige manier samen kan zitten. Wie graag lang tafelt, moet er wel rekening mee houden dat het voor kinderen niet altijd even gemakkelijk is om lang aan tafel te blijven. Zij willen misschien liever gaan spelen. Maak daarom duidelijke afspraken met je kind. Zorg ervoor dat ze rustig eten en na vijftien à twintig minuten mogen zij hun deel van de tafel afruimen en verder gaan spelen. Spreek ook af dat zolang jullie nog aan tafel zitten, zij even niet mogen storen.'

'De kinderen eten beter voor televisie'
Lieve Pensaert: 'Ik hoor vaak van ouders dat hun kind beter eet wanneer het voor de televisie zit. Toch is dat absoluut geen goed idee, want de focus ligt dan niet bij het eten, maar bij de televisie. Hierdoor nemen de kinderen niet waar of ze genoeg hebben of niet. Ook missen ze heel het gebeuren rond eten. Kinderen die voor televisie eten zullen inderdaad vaker hun bord leegeten, maar dan wel zonder dat ze erbij stilstaan. Maak daarom als ouder de afspraak om aan tafel te eten en toon je kinderen dat ook dit gezellig of boeiend kan zijn. Laat ze hun verhaal doen, toon interesse.'

'De kinderen moeten vroeg naar bed'
Lieve Pensaert: 'Wat is vroeg naar bed? De meeste kinderen moeten rond zeven uur, halfacht naar bed maar dat mag geen excuus zijn. Probeer rond zes uur 's avonds samen te eten, ook al is er een van de ouders dan nog niet thuis. Eet dan een klein hapje mee met je kind, zodat je daarna met je partner nog verder kan tafelen. Voor een goede opvoeding is het zeer belangrijk dat het kind niet alleen eet, zodat het goede voorbeelden krijgt om te imiteren.'

'Na acht uur mogen de kinderen niet meer eten'
Lieve Pensaert: 'Er werd vroeger weleens gezegd dat je na acht uur niet meer mag eten, omdat de spijsvertering dan niet meer optimaal werkt. Dat klopt niet volledig. De bedoeling van deze regel was het snacken na acht uur tegen te gaan. Gezinnen met oudere kinderen, die alleen na acht uur een moment vinden om samen te eten, hoeven zich niet schuldig te voelen. Let er wel op dat er een overbrugging voorzien wordt tussen het moment dat de kinderen van school komen en de maaltijd zelf, bijvoorbeeld met een kom soep.'

'Kinderen eten een apart menu'
Lieve Pensaert: 'In sommige gezinnen worden twee menu's gemaakt, waardoor niet iedereen samen kan tafelen: één menu op maat van de kinderen en één voor de ouders. Dat is absoluut niet nodig. Kinderen die steeds aangepaste kindermenu's eten zoals kip, appelmoes, friet en worst zullen geen gevarieerd smaakpalet ontwikkelen. Een keertje per week een kindermenu mag, maar laat hen vooral met zo veel mogelijk producten kennismaken. Kook eventueel minder gekruid en voeg aan tafel zelf nog kruiden naar believen toe. Zorg ervoor dat je kind alles een keertje proeft en geef het hiervoor ook complimentjes. Lust je kind iets niet? Geen probleem. Zeg dat je heel trots bent dat hij of zij toch geprobeerd heeft, maar dat hij of zij hier waarschijnlijk nog te klein voor is en dat jullie later nog eens zullen proberen. Een kind moet normaal vijftien keer iets proeven vooraleer het iets kan lusten of juist niet lusten.'

Nog extra tips
Kinderen leren door te imiteren. Als er in een gezin niet samen gegeten wordt, heeft het kind geen voorbeelden om van te leren. Kinderen staan vaak weigerachtig tegenover nieuwe smaken. Als zij alleen moeten eten, zullen zij deze nieuwe smaken vaker laten liggen en uiteindelijk geen uitgebreid smaakpalet ontwikkelen. Probeer daarom je kinderen te stimuleren om nieuwe dingen te proeven en doe als ouder je best om samen te eten. Laat kinderen het hele gebeuren rond eten mee beleven, door hen de tafel te laten dekken en eventueel versieren, of aangepast bestek te geven met een leuke print.

Over het algemeen is er wel één gouden regel in het samen tafelen: de ouders bepalen wat, wanneer en hoe er gegeten wordt en de kinderen kiezen hoeveel er gegeten wordt. Je kan je kind gerust eens vragen waar hij of zij zin in heeft, maar daarom hoef jij dat nog niet meteen die dag zelf klaar te maken. Maak bijvoorbeeld een receptenpot, waarin ze hun favoriete gerechtjes kunnen droppen en waaruit jij dan van tijd tot tijd een ideetje kan grabbelen. Het avondmaal is in vele gezinnen ook het enige moment dat alle gezinsleden samen doorbrengen. Overdag is iedereen op het werk of op school en 's avonds moeten de kinderen nog huiswerk maken. Probeer dit sociale moment dan ook te koesteren om een goede band met je kinderen te creëren.

Door Kathleen Vervoort
Goed Gevoel, november 2011