Waarom te veel stilzitten niet goed voor je is (én hoe wél aan genoeg beweging komt)

doorNele Annemansop 11/01/2018

Braaf op onze stoel en flink doorwerken: we krijgen het allemaal van jongs af aangeleerd op school. Nochtans is al dat zitten – zo blijkt ook uit recente onderzoeken – helemaal niet zo goed voor ons. Niet voor onze gezondheid, maar evenmin voor onze concentratie. Benieuwd wat er met je lichaam gebeurt als je niet vaak genoeg van je bureaustoel opstaat? Wij vertellen het je graag en geven je ook meteen een aantal tips om vaker recht te staan.

Zit je te lang stil, dan...

... begint ‘de carrosserie’ van je lichaam te sputteren. Als je zit, passen je spieren zich al na twintig minuten aan je zithouding aan: sommige spieren rekken uit, andere gaan net verkorten. Daardoor krijg je, in combinatie met een moeilijkere doorbloeding en spierspanningen, snel last van rug-, nek- en spierklachten. Het goede nieuws? Door simpelweg om het halfuur even op te staan, verricht je al wonderen. Je kan ook wat stretch-, kracht- of circulatieoefeningen doen.

... vallen je energiefabriekjes stil. De vetten en koolhydraten (suikers) die je eet, moeten door je lichaam worden verbrand. En daarvoor zijn vooral je spieren verantwoordelijk. In je spieren bevinden zich namelijk mitochondriën, celorganellen die energie (zowel suikers als vetten) kunnen verbruiken. Zitten we te lang, dan vallen al die kleine energiefabriekjes in onze spieren stil en halen onze spieren dus nog maar weinig suikers of vetten uit de bloedbaan. Maar ga je rechtstaan en wandel je even rond, dan zet je meteen je grote beenspieren aan het werk en komen de energiefabriekjes weer op gang.

... raakt je suikermetabolisme in de war. Eet je koolhydraten (suikers), dan zullen de spieren 75 procent van die bloedsuikers opnemen, onder invloed van het hormoon insuline (aangemaakt door de alvleesklier). Heb je echter een sedentaire levensstijl (dus: te veel zitten én te weinig bewegen), dan verliezen je spieren de capaciteit om te reageren op insuline, waardoor ze die bloedsuikers minder gemakkelijk kunnen wegwerken. Je alvleesklier zal dus meer insuline moeten aanmaken (om zo je spieren te stimuleren toch meer suikers op te nemen), wat op lange termijn voor problemen kan zorgen.

... krijgen je hart en bloedvaten het benauwd. Koolhydraten en vetten die niet verbrand worden, blijven in onze bloedbaan ronddwarrelen. En daar kunnen ze schade aanrichten. Daarnaast heb je, door lang stil te zitten, ook een slechte bloedcirculatie. Niet ideaal voor hart en bloedvaten, dus.

... word je moe en lusteloos. Je ooit al eens afgevraagd waarom het haast een onmogelijke taak lijkt om na een zittende werkdag nog te gaan sporten? Het ‘zit’ in je hoofd. Je prefrontale cortex – het deeltje van je hersenen dat er onder andere voor zorgt dat je initiatief neemt – valt stil als je te lang zit. Je wordt dus moe en passief van al dat stilzitten. Om die vicieuze zitcirkel te doorbreken, moet je ... bewegen. De prefrontale cortex wordt immers geactiveerd zodra je jezelf letterlijk in beweging brengt.

Om de dertig minuten een keertje rechtstaan? Deze tips kunnen helpen:

  • Drink meer water, dan moet je ook vaker naar het toilet. Ga voortaan niet meer naar het dichtstbijzijnde toilet, maar kies er eentje wat verderop – idealiter op een andere verdieping.
  • Werk eens al rechtstaand (aan een statafel), dat is ook beter voor je concentratie.
  • Verplaats de printer, zodat je telkens moet opstaan om je documenten te halen.
  • Maak een wandelingetje terwijl je telefoneert. Of bel al rechtstaand naast je bureau.
  • Ga niet zitten voor korte meetings, maar vergader al rechtstaand.
  • Eet je boterhammen eens al staand op, rond een hoge tafel, zoals bij een receptie. Wie geen fan is van staand eten, maakt een wandeling na het eten.
  • Praat bij met een thee of koffie rond de statafels.
Meer info vind je in 'Aftellen naar maandag' van Ann De Bisschop (Borgerhoff & Lamberigts, € 22,99).

De Persgroep Publishing heeft haar Privacy – en cookieverklaring aangepast. Wij gebruiken jouw persoonsgegevens vanaf nu ook om de Diensten van MEDIALAAN Groep/De Persgroep Publishing te optimaliseren en deze waarvoor jij kiest te personaliseren. Door op “verdergaan” te klikken of door verder te surfen, erken je deze aangepaste Privacy –en cookieverklaring gelezen te hebben.