Waarom tieners domme dingen (als spoorlopen) doen

doorEllen Provoostop 16/03/2015

Tijdens de puberteit herkennen mama's vaak hun engeltjes van weleer niet meer. Neurowetenschapper Frances E. Jensen legt in het boek 'The Teenage Brain' uit waarom jongeren anders denken, hoe je hen kunt steunen en hen kunt steunen door een van de meest turbulente periodes in een mensenleven.

Hoe komt het dat lieve kinderen veranderen in driftkikkers die plots om de haverklap 'Ik haat je' roepen? Een van de grootste veranderingen in een puberlichaam zijn hormonen, testosteron, progesteron en oestrogeen. Die stoffen zijn aanwezig sinds de geboorte en worden plots geactiveerd om het proces van de puberteit in te zetten. Dit is de periode waarop jongens gezichtsbeharing krijgen en meisjes borsten ontwikkelen en beginnen te menstrueren. Het tienerbrein komt voor het eerst met deze hormonen in aanraking.

Geen controle
Geslachtshormonen worden actief in het emotionele centrum van het brein op het moment dat het hersendeel dat zorgt voor controle over impulsen zich nog moet ontwikkelen. Dit verklaart waarom tieners zo ontvlambaar zijn en emotioneel geladen ervaringen opzoeken. Onthoud dat ze hun uitbarstingen en beledigingen niet kunnen controleren. Het kan soms veel geduld vragen, maar tel tot tien voor je reageert op wat je tiener zegt of doet. Herinner er hen dan kalm aan wat wel en wat niet aanvaardbaar gedrag is.

Korte termijn
Een leerkracht beledigen of onthullende naaktfoto's doorsturen, weinige mensen worden volwassen zonder iets idioot te doen. Jensen zegt dat experimenteel gedrag belangrijk is voor tieners als ze onafhankelijk beginnen te worden. Het probleem is dat de frontale cortex, het hersengebied dat verantwoordelijk is voor het oplossen van problemen, dan nog niet ontwikkeld is. Dit betekent dat tieners het moeilijk hebben om op lange termijn te denken en de gevolgen van hun daden te begrijpen. Ook maakt is het moeilijk voor tieners om te weerstaan aan verleiding.

Steeds dezelfde fouten
De sensatie van risicovol gedrag verhoogt de productie van het feel-goodhormoon dopamine in het jonge brein. Hierdoor zijn gevaarlijke dingen aantrekkelijker voor tieners dan voor volwassenen. Waarom blijven ze dan dezelfde fouten maken? Bij volwassenen helpt de anterieure cingulate cortex het gedrag te controleren en fouten te detecteren. Tieners leren minder uit hun fouten omdat dit hersendeel nog minder ontwikkeld is.

Je kan als ouder best riskeren een zeurkous genoemd te worden door je kind te blijven herinneren aan wat wel mag en wat niet. Hun brein is ontvankelijk voor het leren van nieuwe informatie. Dus uiteindelijk zal de boodschap wel doordringen.