Welke melk is goed voor jou?

doorRedactieop 24/08/2011

In de supermarkt vind je naast de vertrouwde koemelk ook alsmaar meer andere soorten van melk: soja, rijst, hazelnoot... Elke melk heeft natuurlijk zijn eigen voor- en nadelen maar welke kies je het best? Wij zochten het voor je uit.

DIERLIJKE MELK
Koemelk: rijk aan vitamines

Koemelk is wellicht de meest bekende melk. Koemelk is rijk aan vitamines en mineralen zoals proteïnen, calcium, zink en vitamines A en B.

Smaak: Romige, zoete smaak.

Voordelen: Melk bevat een reeks hoogkwalitatieve eiwitten die aminozuren bevatten die ons lichaam niet zelf kan aanmaken.

Nadelen: Volle melk bevat te veel calorieën uit verzadigde vetten. Met één glas zit een vrouw al aan een derde van haar maximale dagelijkse hoeveelheid. Daarom kies je beter voor halfvolle of magere melk. Magere melk wordt wel afgeraden bij kinderen jonger dan vijf jaar. Ook zijn veel mensen intolerant voor lactose en komt bij kleine kinderen een melkallergie regelmatig voor. Zij kunnen koemelk beter laten.


Geitenmelk: pure probiotica
Geitenmelk bevat meer vitamine A en D dan koemelk en heeft ook een hoger gehalte aan mineralen zoals kalium, koper en mangaan.

Smaak: Sterke, typische en licht gezouten smaak.

Voordelen: Geitenmelk is gemakkelijker te verteren dan koemelk en heeft een beter effect bij mensen met een lactose-intolerantie. Dat komt omdat de structuur van het melkvet fijner is bij geitenmelk dan bij koemelk, en geitenmelk van nature uit minder lactose bevat. Toch kan ook bij deze melk lactose-intolerantie optreden.

Een leuke bijkomstigheid is het feit dat geitenmelk een belangrijke hoeveelheid aan oligosachariden bevat, zo blijkt uit onderzoek van de universiteit van Granada. Deze hoeveelheid is gelijkwaardig aan de aanwezigheid oligosachariden in moedermelk en komt onverteerd in de dikke darm. Hier spelen zij een prebiotische rol, die de probiotische darmflora zal helpen ontwikkelen om het lichaam te beschermen tegen ziekmakende bacteriën. Geitenmelk bevat meer essentiële vetzuren dan koemelk.

Deze vetzuren zijn een snelle bron van energie en worden niet opgeslagen als lichaamsvet. Ze verlagen ook het totale cholesterolniveau, waardoor geitenmelk een interessante keuze is bij de preventie van hart- en vaatziekten.

Nadelen: Niet geschikt voor kinderen jonger dan een jaar, gezien deze melk niet alle voedingsstoffen bevat. Wie allergisch is voor koemelkeiwit, zal vaak ook negatief reageren op geitenmelk. Dat komt omdat de meeste mensen allergisch zijn voor b-lactoglobuline, een eiwit dat ook voorkomt in geitenmelk. Ook hier kan lactose-intolerantie optreden.


Schapenmelk: goed voor de cholesterol
Schapenmelk is als drank minder bekend, maar kennen we eerder als ingrediënt van schapenkaas.

Smaak: Zacht en delicaat, leunt eerder aan bij de smaak van koemelk.

Voordelen: Schapenmelk bevat twee keer meer calcium, fosfor, zink en vitamine B dan koemelk en is gemakkelijk verteerbaar. Leuk om te weten is het feit dat schapenmelk zelf geen cholesterol bevat. Verder bevat schapenmelk als enige melk orootzuur (B13), dat goed is voor de opbouw van celkerneiwit. Dit werkt wederopbouwend en herstellend bij oudere of zieke mensen. In vele gevallen helpt schapenmelk ook bij de de behandeling van eczeem.

Nadelen: Schapenmelk bevat twee keer zoveel vet als koemelk en bevat veel calorieën. Ook het lactosegehalte is hoger dan bij koemelk, dus niet geschikt voor mensen met een lactoseintolerantie.

Schapenmelk kan voor sommige mensen een alternatief bieden bij melkallergie, maar in veel gevallen zijn de mensen ook allergisch voor schapenmelk. Raadpleeg dus jouw arts in geval van allergie.


Paardenmelk: reinigt je lichaam
Bij ons is paardenmelk als drank niet zo bekend, maar in landen als Mongolië, Kirgizië en Kazachstan wordt het traditioneel veel gedronken.

Smaak: Door de vele lactose in paardenmelk heeft het eerder een zoete smaak. De melk is ook zachter en heeft een waterachtige structuur.

Voordelen: Paardenmelk is licht verteerbaar en rijk aan onverzadigde vetten, vitaminen A, B, B6, B12, E, C en K. De calcium-fosforverhouding is beter dan bij koemelk, wat voor een betere kalkopname zorgt. Paardenmelk activeert de gisting van noodzakelijke melkzuren, waardoor een goede spijsvertering op gang komt en de darmflora een reinigingskuur krijgt. Slechte bacteriën in de darmen kunnen leiden tot een onregelmatige stoelgang, een slechte vertering en zelfs vermoeidheid en huidproblemen.

Paardenmelk stimuleert de groei van goede bacteriën, wat de darmflora in evenwicht brengt. Daarom wordt een kuur van 28 dagen paardenmelk weleens aangeraden om je lichaam volledig te zuiveren. De eerste twee weken van deze kuur kunnen soms wel zwaar zijn.

Nadelen: Paardenmelk is zeer rijk aan lactose, dus wie intolerant is voor lactose kan deze melk het best vermijden. Ook een melkallergie kan hierbij voorkomen. Paardenmelk is redelijk duur en vrij moeilijk te vinden.


Lactose-arme melk
Wie lactose-intolerant is, kan natuurlijk ook altijd kiezen voor lactose-arme melk.

Smaak: Zoeter dan gewone koemelk, door de glucose die tijdens het lactosesplitsingsproces vrijkomt.

Voordelen: Lactose-arme melk is halfvolle koemelk waarbij negentig procent van de lactose gesplitst wordt in enkelvoudige suikers. Deze melk bevat evenveel essentiële bouwstoffen, zoals calcium en eiwitten, als gewone halfvolle melk. Door de splitsing van de lactose heeft deze melk een licht zoete smaak, zonder dat er suikers aan werden toegevoegd.

Lactose-arme melk bevat ook minder calorieën, doordat lactose, een suiker, hier vermeden wordt.

Nadelen: Ook lactose-arme melk bevat nog steeds lactose. Dit percentage is wel zeer miniem, waardoor het in de meeste gevallen niet stoort. Wie toch zeer gevoelig is, opteert beter voor lactosevrije melk of plantaardige varianten.

PLANTAARDIGE MELK
Sojamelk: minder calorieën

Sojamelk is wellicht de meest bekende plantaardige melk.

Smaak: Van nature vrij bitter, maar er worden vaak smaakjes en suiker aan toegevoegd.

Voordelen: Sojamelk bevat aanzienlijk minder calorieën dan koemelk, geen cholesterol en geen lactose en is dus ideaal voor mensen met lactose-intolerantie. Sojamelk is rijk aan isoflavonen, een plantaardige stof die lijkt op menselijke oestrogenen. Deze stof helpt bij aderverkalking, botontkalking en kan de symptomen van de menopauze verlichten. Onderzoek wees uit dat vrouwen die dagelijks één glas sojamelk drinken veertig procent minder kans op diabetes hebben.

Nadelen: Net zoals bij koemelk treden er bij sojamelk ook regelmatig allergieën op. Maar liefst veertig procent van de baby's die allergisch zijn voor koemelk, verdragen ook geen sojamelk. Door de vele proteïnen in de melk is deze melk niet zo geschikt voor mensen met jicht. Ook mensen met diabetes passen beter op. Natuurlijke sojamelk is geschikt voor hen, maar in veel vormen worden suikers en zoetstoffen toegevoegd om de smaak te verbeteren. Dit kan eveneens de calorieën de hoogte injagen.


Rijstmelk: beste alternatief
Voor veel mensen is rijstmelk de beste oplossing. Deze melk is licht verteerbaar, van nature zoet en eenvoudig in de supermarkt te vinden.

Smaak: Zeer zoet.

Voordelen: Rijstmelk is van nature zeer zoet. Dat maakt dat kinderen het vaak lekker vinden, wat handig is als ze geen koemelk mogen drinken. Rijstmelk bevat trouwens ook twee keer zoveel vitamines als koemelk en nog minder vet dan sojamelk. Verder is ze ook rijk aan vezels, wat een positief effect heeft op het energieniveau van het lichaam en de cholesterol doet dalen.

Nadelen: Wie niet van zoet houdt, zal deze melk wat minder vinden.


Havermelk: weinig extra
Havermelk vind je vooral in natuurwinkels en heeft weinig extra te bieden.

Smaak: Typische haversmaak.

Voordelen: Havermelk verlaagt de cholesterol en houdt de energiebalans op peil.

Nadelen: De typische smaak maakt dat je het niet in al je gerechten kan gebruiken. Verder bevat havermelk opvallend minder vitaminen.


Amandelmelk: licht verteerbaar
Amandelmelk is erg licht verteerbaar en dat is ook meteen haar grootste troef.

Smaak: Zachte, zoete smaak die wat doet denken aan frangipane.

Voordelen: Amandelmelk is zeer licht verteerbaar, bevat geen cholesterol of verzadigde vetten. Daarnaast bevat amandelmelk van alle melkalternatieven de minste calorieën.

Nadelen: Amandelmelk wordt meestal verrijkt, gezien zij van nature minder proteïnen, calcium en vitaminen bevat dan andere melksoorten.

Door Kathleen Vervoort
Goed Gevoel, augustus 2011